مسأله قومی

بصیر همت
مانچستر- انگلستان
سپتامبر- 2012

معمای قومی (ethnic) و مسئله مشروعیت حاکمیت در افغانستان

در کشوریکه ، با وجود کمک های ده ساله جهانی هنوز هم از جمله فقیرترین کشور های جهان محسوب میگردد، و در کشوریکه شیرازه اعتماد قومی اش از هم پاشیده و سمتگیری های سمتی ، لسانی و مذهبی دامنگیر اگاه ترین افرادش گردیده است،مسئله ثبات سازی صرفا یک مسئله نظامی نبوده بلکه مسئله سیاسی ، اقتصادی ، تامین اعتماد متقابل در بین اقوام و قبایل و مسئله مشروعیت حاکمیت در این کشور است. مشروعیت حاکمیت فقط با تجربه دوامدار دموکراسی و انتخاب ارگانهای حاکمیت دولتی درسطوح مختلف ( مرکز و محلات) میسراست ،
زیرا با تجربه دوامدار دموکراسی اعتماد ملی ، همکاری متقا بل د ر بین اقوام و قبا یل کشور و حاکمیت قانون در سطح ملی تقویت می یابد.التر نا تیف د یگری را نمیتوان سراغ نمود.

در اخر 2001 ،زمانیکه ایالات متحده طالبان را از افغانستان خارج نمود،افغانستان در نظر ها چنین معلوم میشد که این Continue reading

يرغلګر ځواک او افغان بي ګناه ولس

انجنير سيد عبدالقادر                                      ۱۹ــ ۹ ــ۲۰۱۲

                     

                يرغلګر ځواک او افغان بي ګناه ولس !  

 

لاس پوڅي واکمنان او يو شمير نور هغه افغانان چی تر اوسه پوري  لا هم دخپلو ناروا امريکايي ډالرو دټولولو له پاره داشغالي ځواک پر اصلي مخو،  بشري او  اقتصادي جناياتو باندي سترګي پټوي ، دا نوددوي له پاره نه يوازي دشرم اوخجالت ځاي دي ، بلکه  دسالم تعقل ،  افغانيت ، اوريښتيني  اسلاميت څخه هم  ليري ځاي دي ۰ په داسي حال کي چی ځيني دا واکمنان ځانونه دجهاد ستر ږيرور رهبران او ځیني بيا دامريکايي ډموکراسي ټيکه داران ( تکنوکراتان ) بولي ، خپل هرڅه معنويات او افغان ملي شتمني دامريکايي ډالرو په بدل کي  په ښکاره ډول په آزاد بازارکي  داسي پلوري ، چی سړي فکر کوي چی د دې کسانو عقيده دعقبي دحساب او کتاب ورکولو څخه ظعيفه سوي او غواړي چی يوازي  په دې  نړي کي هر څه تر لاسه  او ژوند مخ ته بوزي ۰ ځکه نو  معلوميږي چی  ددې بي ګناه انسانانو پر زوريدلي ژوند او شهادت پر سر باندي په پرديو ډالرونو باندي  خپلي خيټي او بانکونه ډکوي۰چی دا دي ، دوي د خپلونا پاکو کړونو  په پايله کي  دا پتمن وطن په نړي کي دوحشتونو په مرکز باندي  تبديل کړي دي ۰ چی  ددې وحشتونو  ښه نيژدي مثال يي دلغمان دولايت دالينګار په ولسوالي کي   دسيپتمبر د۱۶ مي نيټي دامريکايي يرغلګر هوايي  ځواک دانسانيت څخه ليري هغه وحشي بريد دي ،  چی په پايله کي يي ۱۶ بي ګناه افغان ميرمني په داسي حال کي  په شهادت ورسو لي ،  او اوه ميرمني يي   ټپياني   کړلي ،  چی دوي دخپل غريبي ژوند مخ ته بيولو له پاره په شنه سهار کي دغره په لمن کي په لرګيو ټولولو باندي لګياه وي ، چی نا ببره دژوند او پت ددښمنانو له خواه تر هوايي بريد لاندي راغلي 

Continue reading

سیاسی گـــــونـد

کابل افغانستان، ۱۳۹۱/۷/۶ او  د ۲۰۱۲ میلادی کال د سپتمبر ۲۷ مه نېټه
نور مُحمَّـــد غـفـوري
سیاسی گـــــونـد
په پښتو کې د ګوند کلمه د عربی د حزب او لاتینی partis  سره مترادفه ده، چې د برخې، ډلې، ګروپ، حصې او قسمت مانا ورکوی. په سیاسی اصطلاح کې ګوند د انسانانو هغې ټولګې (تجمع) ته ویل کیږی چې پخپله خوښه د ټاکلو شریکو سیاسی موخو د پوره کولوله پاره په واحد فکر  په یوه سازمان کې را ټول شوی وی. سیاسی موخې که مادی وی او که معنوی،  د سیاسی مبارزې له لارې لاسته راتلای شی. سیاسی مبارزه په لومړی ګام کې د سیاسی ځواک او حکومت د ترلاسه کولو او یا د هغو د ساتلو له پاره هڅې او هاند دی.
په اصل کې په ګوند کې د یوې ټولنیزې طبقې او یا د ګډو ګټو لرونکو ټولنیزو قشرونو خورا پوه اود لوړ ټولنیز او سیاسی شعور څښتن فعال کسان را ټولیږی، د هغوی له ګټو استازیتوب کوی  او د هغوی نور غړی په سیاسی مبارزو کې رهبری کوی.
د دموکراتیک پلورالیسم او څوګوندیز سیستم په چوکاټ کې ګوندونه یوله بله سره سیالی کوی چې په سیاسی پریکړو کې غښتلی ځای ونیسی. سیاسی ګوندونه د ملت د سیاسی ارادې په جوړولو کې مرسته کوی او  د دموکراتیک دولت د جوړولو اساسی او خورا غوره ستنې (ستونونه) جوړوی. ګوندونه که له یوې خوا د دولت او ملت ترمنځ د پله حیثیت لری، له بلې خوا د ولسونو د سیاسی شعور په را و‎یښولو او لوړولو کې ستر رول لوبوی. همدا ګوندونه د مدنی ټولنې د ودې له پاره ښه شرایط برابرولای  او ولسونه د دموکراسۍ په کلتور او ټولنیزې ډلې یوله بله سره د زغم په روحیه روزلای او روږدی کولای شی. په هره کچه چې په ټولنه کې دموکراسی پخه او بنسټیزه کیږی، په همغه نسبت د ملت او مملکت په چارو کې د ګوندونو رول لوړیږی. په هر دموکراتیک هیواد کې د ګوندونو ترمنځ سیالی یو روځنئ او معمولی شئ ګڼل کیږی. په دموکراتیکو نظامونو کې د دولتی تشکیلاتو په جوړولو او بیا هر سیاسی او دولتی مقام ته د افرادو په ټاکلو کې د ګوندونو او مدنی ټولنو رول څرګند وی. خو ګوندونه د بشری ټولنې د تاریخی تکامل په ټاکلی پوړ کې رامنځته شوی دی،  د زیربنا ټاکلې وده غواړی او د هغو پر سر د راجوړې شوی روبنا مناسب شکل او مضمون ته اړتیا لری.

قطرۀ نوازش بر زخم های دخت جاغوری ام

از پوهندوی شیما غفوری
قطرۀ نوازش بر زخم های دخت جاغوری ام
محبت هدیۀ والای یزدان
که بخشید از محبت بهر انسان
ولیکن دخت ما شانزه گلابش
هنوز نشگفته پرپر گشت و پا شان
چومرغ بینوای دشت لیلی
صدایش خفته شد از دُره باران
مسلمان زاد من خود شو مسلمان
که نوش جان کنی دالر فراوان
خداوند گر گناۀ تو ببخشد
نمی بخشد مگر زان نو جوانان؟
نه دست شان به خون رنگین زمانی
نه روح شان به قبض نفس شیطان
چه میشد گر نکاحی شان نمودی
رضایت را نکرده ست حکم، سبحان؟
هزاران وصلت جبری ببستی
یکی هم با صفای عشق و ایمان
سخاوت قطره شد، ته در زمین رفت
شقاوت بر ضعیفان کرده طوفان
ماربورگ 20.09.12

بتخانه

ازپوهندوی شیما غفوری

بتخانه

بتها چو سنگ بودند در وقت خلیل

درخانه به بند بودند بی جرم و دلیل

چند تا بت زیبا بود بهر همه کس

یک صاحب بتخانه، یک راه وسبیل

حالا همه بت گشته درخانۀ ما

بتخانۀ انسان است کاشانۀ ما

بت های وطن مرد اند، شایستۀ مهر

زنجیرشکن عصرند، چه موش وچه شیر

هریک زدگر بهترد ر حُب وطن

با غیرت و دانایند، والا چوسپهر

حالا همه بت گشته درخانۀ ما

غمخانۀ دوران است کاشانۀ ما

بت های نفس دار وبیجان و شهید

سبزوجگری رنگ و یا سرخ وسپید

از کشمکش گردون هم بوقلمون

حرب مدح وتصویرش پنهان وپدید

حالا همه بت گشته درخانۀ ما

در جنگ بتان مشغول کاشانۀ ما

کشتی شده چاک ودرز غرق است قریب

مهلت نبود ما را در چال و فریب

یکدسته شوئیم یکدم از بهر وطن

گرداب زپی دارد این خَمِ نشیب

تا نوری زدل خیزد در خانۀ ما

بستان شرف گردد کاشانۀ ما

بد اویین هاوزن- جرمنی 10.05.12