تر څو ځان غولوونه ؟

حکيم روان

کله چې امريکا د ناټو سره يو ځای د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د پرېکړې سره سم پر طالبی ناتار راوغورځيدل، جهادی ناتار اسلام، اسلامی ورورولی هېر کړه ، امريکايي دالر يې په جيبونو ننه ايستل او د خارجی لښکرو ملا يې وتړله . داسې شو د اسلام او اسلامی ورورولی برخليک !
د طالبانو مشر ړانده ملا عمر د امريکا وړانديزونه د اسامه بن لادن د شړلو په هکله يو په بل پسې ردول . کله چې خبره ګواښونو ته ورسيده ، ړانده ملا وويل چې : « امريکا خپل بی- ۵۲ ، راکټونه او جنګی الوتکی وينی او زور ورته ښکاري ، خو زما د خدای له زوره نه دی خبر ، که دوی راکټونه لري ، مونږ خدای لرو » . خو کله چې امريکائيانو بريد وکړ له ړانده ملا يې د سوړې لار ورکه کړه . په خواشينۍ سره د امريکا په بمباريو کې د ملاعمر زوی ټپي شو، د اوريدو له مخې ملا عمر ډاکترانو ته زارۍ کولې چې د ده زوی له مرګه بچ کړي . له بلې خوا بايد په منډه د جنګ له ميدانه تښتيدلای او آشنا پاکستاني پناهځايونو ته يې ځان رسولای وای . پوښتنه داده چې آيا ملا عمر د نورو د بچيانو په اړه فکر کولای شو ؟
په هغو شپو او ورځو کې پاکستان د طالبانو د اصلی ملاتړي په توګه او له دې وېرې چې شايد امريکا طالبان په پاکستان کې تعقيب کړي ، د پاکستان نظامی ولسمشر جنرال مشرف څه اوتی بوتې ويلی وې چې د امريکا د ولسمشر د مرستيال ارميتاژ د غبرګون سره مخامخ شو ، ارميتاژ پاکستان وګواښه چې :« که پاکستان د امريکا د ځواکونو له پاره ټولې آسانتياوې برابرې نه کړي ، مونږ به پاکستان د ډبرو پېر ته واستوو .» پنجابی واکمن مشرف خښتک لوند په منډه د امريکا د سفيرې نانسی جو پاويل په پښو کې ولويد او په زاريو يې د خپلو اوتو بوتو له امله بښنه وغوښته او د امريکايي ځواکونو د پاره يې د هر ډول آسانتياؤ د برابرولو ذمه واری ووهله .
پاکستان په توره مسلمان دی او بې تورې تور کافر دی . پاکستانی ابليس د ( ټرمپ په وينا ) په مودو مودو په ځانګړی توګه وروستی ۱۵ کاله امريکايي «احمقان» تېر ايستل . دوی له امريکا پيسې اخيستی چې د طالبانو پر ضد به د امريکا سره همکاری کوي ، خو په عمل کې پاکستان له همدې پيسو څخه د طالبانو ، لشکر طیبه ( نننی داعش ) او نورو اسلامی تروريستی وسله والو ډلو سره لوژيستيکی مرستې کولې. خو کله چې ټرمپ پر پاکستان کومکونه ودرول ، پاکستان ، چين ، روس او عربو ته په منډو را منډو ستړی شو، خو هيچا د امريکا ځای ونه نيو . اوس بيا پاکستان د امريکا ښه اوريدونکی شو او د افغانستان د سولې په چاره کې د امريکا تر شا «دريږي » خو زما له آنده ابليس خپل ماهيت نه شی بدلولای .
د طالبانو او امريکا، سعودی او اماراتو په خبرو آترو کې سعودی او اماراتو ومنل چې که چيرې طالبان افغان سولې ته غاړه کيږدي ، سعودی او امارات به هر يو دری درې مليارده ډالر پاکستان ته ورکوي .
اوس هم روښانه نه ده چې دا جنګ د چا د چا سره دی ؟ اوس هم طالب افغان دی او د آی-اس-آی بی خولې او بې ژبې مريې نه دی ؟ کله چې امريکا له پاکستانه يو څه ځان ونيو ، پاکستان د جنګ د ادامې او طالبانو د ملاتړ د پاره طالبان روس او ايران ته وسپارل . تر ننه پاکستان د تروريستانو د روزلو او صادرولو د پاره د امريکا او غرب له مرستو ګټه پورته کوله .
اوس ايران طالبانو ته اجازه ورنګړه چې د جدې غونډې ته ورشي . پاکستان ته درې مليارده سعودی ډالر کم شول . پاتې شوه امارات او امريکا !
وګورو چې پاکستان طالبی پسونه نور چيرته د افغانستان پر ضد او د پاکستان د ګټو د پاره سودا کولای شی ؟
امريکا تر ننه منافقت کاوه . امريکا د نن په شان هر وخت پوهيده چې د افغان کړکېچ کيلي پاکستان-سعودی- او آمارات دی . په وروستيو مذاکراتو کې د امريکا ، طالبانو ، پاکستان ، سعودی او اماراتو ګډون تصادفی نه دی . وروستيو درو هيوادونو د طالب تروريستانو ملاتړ کاوه او تر ننه يې طالب د افغانانو پر ضد وجنګاوه . طالب د جنګ عامل نه بلکې د پردو په لاس کې د جنګ وسيله ده . د جنګ اصلی عامل پاکستان او ملاتړي يې سعودی او امارات دی . پاکستانی واکمنان د سعودی او اماراتو د موخو د پاره اجرتی قاتلين دی . جنرال ضياءالحق ، د فلسطين د خلکو قاتل او راحل شريف د يمنی ولس قاتل هر څوک پيژني . د سعودی او اماراتو د وسله والو ځواکونو ډيری برخه پاکستانی اتباع دي .
که طالب افغان وي ولی سعودی او امارات د طالب پر سر پاکستان ته شپږ مليارده ډالر مني ؟ ولې سعودی او امارات له سولې وروسته د دې مرستو ژمنه د افغان حکومت سره نه کوي ؟
افغان کړکېچ هيڅکله يواځې داخلی او ملی بعد نه درلود ، بلکې څو بعدی کړکيچ دی او حل يې د ملی او افغانی اجماع سربېره د نړيوالو جوړوونکو هڅو ايجاب کوي . اوس ټولو ته جوته شوه چې طالب او د هغوی ملاتړی ، پاکستان ، ايران او نور….. د افغان کړکېچ ، جنګ غوښتونکی ، ورانوونکی او تباه کوونکی اړخ دی . له طالب څخه د انسانيت ، عدالت ، حقوقو او آزاديو توقع ځان غولوونه او د غرض په صورت کې د افغان ملت سره جفا ده . پای

سياسي تگلاره

د هیواد  سیاسی  حالاتو  ته  لنډه کتنه

که د سولې د خبرو بهیر وڅارو، نو څرګندیږي چه دوه سوالونه د مذاکرو اساسي مضمون  جوړوي:

‎۱- په سیمه کې د امریکې او ناټو سیاسي ـ نظامي حضور.

۲- په سوله کې د ګاونډیو او د سیمې زبرځواکونو ځان ځاني ګټې.

امریکا:

څرګنده ده ، چه په ۲۰۰۱ کال کې امريکا او ناټو د ملګرو ملتونو د امنيت شورا د اجازه نامې (مندات) سره په افغانستان کې د القاعدې پر تروريستی سازمان او د طالبانو پر رژیم،  چه د القاعدې مشرته يې پناه ورکړې وه، بريد وکړ.  امریکايي او اروپايي لښکرو القاعده د افغانستان څخه وویستله، د طالبانو رژیم يې نسکور کړ، پخواني جهادي مشرانو ته يې دولت په لاس ورکړ، ڼظامي هډې يې ځای پرځای کړې، په دموکراتیکو اصلاحاتو يې پیل وکړ، د بیارغونې د پروګرامونو د پلي کولو په موخه يې  ملیاردونه ډالر راوړل.  خو خارجي مرستې د جهادي مشرانو او دولتي لوړپوړي مامورانو (تکنو کراتانو) له خوا لوټ شوې، د بیا رغونې پلانونه په ټپه ودریدل، ډیر ژر طالب جنګیالي راپیداشول، د اشغالګرو څخه د وطن د آزادولو او د اسلام په خاطر د مقدس جهاد د شعارونو سره (لکه ۳۹ کاله دمخه) د جنګ  لمبې له هرې خوا بلې شوې.  د افغانستان  خلکو، په تیره  د  پښتني سیمو، د بمونو د باران څخه دردیدلي ولس، د جنګیالیو ملا وتړله. لکه د پخوا په شان، د عربي هیوادونو پیسو او د پاکستان هراړخیزه مرستو سره، طالبان د خاورې په یوه برخه مسلط شول، او امریکا یان يې  خبرو ته اړ کړل. ‎‎

پوښتنه پیدا کيږی چه امريکا د خپلو سربازانو دومره  تلفات او سترمالي تاوان د دې دپاره ځغمي  چه د تروریزم او مخدره موادو سره  مبارزه و کړي؟ که  نور ستراتژيک هدف لري؟ نورهد فونه دادي:

 ـ د امریکې له پاره زمونږ هیواد یو ښه مورچل دی، چه د هغه څخه خپلو ستراتیژیکو حریفانو لکه روس چین او ایران ته سنګر ونیسي، نظامي هډې، د کشف وسایل د  جاسوسۍ ځالې، لکه په  اسرائیلو او پاکستان کې  دلته تأسيس کړي؛

ـ د امریکې او اروپايي هیوادو د صنعتي تولیداتو د پلورلو پلانونه، د پاکستان سمندري بندرونو څخه، بیا د افغانستان د شمالي دروازوله لیارې د منځنۍ آسیا پراخو تجارتي مصرفي بازارونو ته لیږدونه تر ټولو ارزانه او ګټوره تجارتي ستراتیژي ده؛

ـ د افغانستان تر ځمکې لاندې شتمنۍ، قیمتي کمیابه صنعتي معدنونه ، د ټولو بډایو هیوادونو پام جلبوي. خوپه افغانستان کې د نظامي سیاسی حضور په حالت کې به دا توکي  په آسانۍ لاس ته راشي.

ښکاره ده، چه د ګلوبالیزم سیاست، د امریکې بې رقیبه واکمنۍ،  په نړۍ کې مخ په زوال ده. د بل پلوه، د امریکې او پاکستان تر مینځ  د افغانستان پرسر پیداشوی سیاسي تضاد، د ناټو هیوادونو سره د ټرامپ  کبرجن  برخورد، او د ترکيې سره د امریکې د مناسباتو خړپړتیا، سبب ګرځیدلي دي چه امریکه په سیمه کې یواځې پاته شي.  که دا شرایط امریکه د یوې عادلانه سولې د راوستلو په لوري  ټیل وهي او د افغانستان د ملي ګټوپه پام کې نیولو سره ، یانې؛ ځمکڼۍ بشپړتیا، ملي حاکمیت، د قوي مرکزي دولت ساتنه، د اساسي قانون حکومت د شتون سره صادقانه ګامونه پورته کړي، نو زمونږ وطن ته به سوله او ثبات راولي او ځانته عزت او که امریکه  بیا د پاکستان سره غاړه په غاړه شي او (لکه ۲۷ کاله د مخه) هرڅه پاکستان ته وسپاري، دا به یوه نجسه سناریو وي.‎

ګاونډیان:

له بده مرغه، زمونږ د ګاونډیانو، په تیره د پاکستان او ایران  دولتي سیاست او امنیتي ارګانونوهڅې   تل زموږ د دولت او ملي حاکمیت  د کمزورتیا  په موخه کارول شوي دي.

ـ پاکستان او ایران، خپلې ګټې زمونږ د ضعیف حاکمیت په وجود کې، د دوۍ  تراثر لاندې چارواکو په شتون کې ، په مذهبي  رادیکالیزم او افراطیت اخته حزبونو کې، د ملي نفاق او محلي کړکیچونوسره لاس په ګریوان افغانستان کې ګوري.

ـ دوۍ، ته بي تعلیمه، بې سواده، د صنعتي او تولیدي موسسو نه تش افعانستان په کار دی، چه د دوۍ د تولیداتو استعمالونکی او مصرفي، بیرته پاته هیواد اوسو. همدا وجه ده چه دا څلویښت کاله ، د دوۍ  ‎ له خوا روزل شوې، استول شوې جنګي ډلې، ښونځي، پلونه، سرکونه او دولتي پروژې، یانې بنسټیزې بناوې (انفرا ستروکتور) ویجاړوي، فني کدرونه، آن ښوونکي وژني.

ـ د پاکستان دولت  تل د افغانستان د جنګي حالاتو څخه  ګټه پورته کړې ده. د شوروي سره د جنګ مدیریت او د جهادي حزبونو سازماني چارې  تر ډیر حده  د آی اس آی په لاس کې وې. د پریمانه مالي مرستو څخه چه َعرب شیخانو او غربي هیوادونو د  جهادیانو په نامه استولې، پاکستان غوړه برخه لرله. جنګ،  افغانستان خلکوته غریبي او ورانی اوپاکستانیانو ته آبادي او ثروت ډالۍ کړ.

ـ پاکستان د تروریزم سره د مبارزې په درواغجنه پلمه د امریکې او اروپا څخه او د جهاد سره د مرستې  په حیله د سعودي  او شیخانو نه په ملیاردونو ډالر تر لاسه کول. کله چه امریکې او نړیوال بانک، دا عاید ورباندې بند کړل، پاکستان  د امریکې مخالف لوري، روس او چین ته مخه کړه او طالبانو سره يې د امریکې پر خلاف جنګي مرستې چټکې کړې.  اوس، پاکستان د مینځګړیتوب تلوار لري، څو په افغاني سوله کې  خپلې دولتي ګټې  تر لاسه کړي. دا ګټې  به څه وي؟ دا  د جهاني بانک نه د کریډت د اخیستو د بندش  لیرې کول دي، دا د طالبانوپر سر تجارت دی، چه ګنې پاکستان  به يې مذاکراتو ته حاضر کاندي، د  طالبانو سازمانونه به  سوله ایز ژوند ته عیار کړي، احتمالا د دوۍ وسلې به  په بیه واخلي. د افغاني دولت نورو خواوو سره به د طالبانو د  اړیکو د کړکیچونو د حل صلاحیت تر لاسه کړي، ( یانې د سولې مدیریت ترلاسه کولو هڅه) او په دې ډول به راتلونکي  بین الافغاني سیستم کې خپله اغیزه وساتي.

د  یادوڼې وړ بولم چه د اشغال او یا حضور د کلمو د استعمال پر مبنا زیات روښانفکره  تحلیلګران سره مخالف دي. هغه چه د اشغال د کلمې تذ کر مطلق ګڼي، او د هغې پر ځای د حضور د کلمې استعمال خیانت بولي اشتباه کوي، ځکه چه:

ـ  د حضور او یا اشغال  د کلمې استعمال موجوده واقعیت ته بدلون نه ورکوي، بلکه د واقعیت تفسیر دی، چه هر یو يې د خپلې ارزونې سره کوي. یوه خوا وايي «وطن نیول شوی، دولت د اشغالګرو ګوډاګی دی،  د دولت کارکونکي د ښکیلاک مزدوران دي، که کوم شخصیت د خپل استعداد او یا  ولسي اعتبار په مټ په سیستم کې سر راپورته کړي  هغه هم  پلورل شوی دی، سیاسي ګوندونه اواجتماعي فعالین د ګوډاګي دولت جیره خواره دي ، پارلمان هم د امریکې لاسپوڅي دي، هر ډول ټاکنې باید  بایکوټ شي، هره منفعتي انکشافي پروژه د اشغال دسیسه ده» او داسې نورې سپکې سپورې د دولت او د دولتي کارکونکو په آدرس!

 داسې لیکنې د یوافراطي او انحصاري تفکر نښانه ده. دې تحلیلګرانو ته ښايي د اشغال پر ضد د آتشینو مقالو په څنګ کې، لږ څه د سبا ورځې په باب، د کمزوره کړی شوي افغاني دولت په وجود کې، د پاکستان او ایران د شومو پلانونو د خطرونو او د رنګارنګ رادیکال، افراطي مذهبي ډلو د نفوذ د مسؤلیت په نظر کې نیولو سره لیکنې وکړي.

ـ د انصاف نه لیرې خبره ده،  چه ټولو هغو وطنوالو ته، کوم چه دولت کې ملکي او نظامي دندې ترسره کوي، د اشغال جیره خورو خطاب وشي. هغه چه په سختو نا امنه شرایطوکې، د خوار ژوند د ځغملوسره وطن نه دی پری ایښی، هغه چه  د تروریزم او مذهبي افراطي ډلو، د اپینو د قاچاقبرانو په مقابله کې، د افغانستان د سرحدونو د ساتنې  په سنګرونو کې قرباني ورکوي، هغو ته د ښکیلاک مزدوران ووایو. آیا دا عادلانه خبره ده؟ څه قضاوت کوۍ، داردو افسران، کوم چه پوهیږي، د ملي اردو مصرف امریکایان ورکوي، یا انجینر چه د امریکایانو په پیسو سرک جوړوي، باید اشغال ووايي یا حضور؟

ـ لوټماران او اختلاس ګران ، د بیت المال او د خلکو د جایدادونو غاصبین خو د ګوتو په شمار دي،هغوۍ ځان د رژیم مزدوران نه بولي، هغوۍ ځان ته د رژیم باداران وايي. اکثرأ همدا باداران دي، چه خولې يې د دولت په «غوړدسترخوان کې» لاسونه يې د خارجیانو په  «کندو کې» او پښې يې په « مقاومت جبهې» او راز راز اپوزیسیوني  سازمانونو کې بندې دي، د دولت او «اشغال» پر ضد  تند او تیز شعارونه هم ورکوي.

ـ له بده مرغه ټولې هغه خواوې چه زمونږ د دولت کمزوري غواړي، غرضي او ذینفع جوانب دي،  چه په خودمختاره سیمو د افغانستان ویشل او په شمال او جنوب د تجزيې خیالونه لري، یا  د پاکستان جماعت العلما دی، چه  د ۱۸ کلو پخوا په شان، افغانستان کې د  قادیاني، وهابي، القاعده او نورو افراطي، تروریستي ځالو احیاکول غواړي، دا ټول د پاکستان او  ایران په مرسته د افغاني دولت د کمزورتیا په هڅه کې دي.

      نو ځکه متعهدو وطن پالو روښان اندو څیړونکو، د قلم خاوندانو ته په کارده، چه د سیاسي تګلارې په غوره کولو او چپو شعارونو په طرح کې د وطن او د خلکو راتلونکې په دقیقه توګه په پام کې ولري.

د حوصلې نه مو مننه کوم

محمدالله صافی

 ۲۰/۹/۱۳۹۷ (۱۰/۱/۲۰۱۹)

 

مرغومي ۱۱ مه کال ۱۳۴۳ م د ا خ د گ د جوړیدو پېل ورځ ده

۵۴ کاله وړاندې د افغانستان د خلک دموکراتيک گوند د جوړm agha (2)ېدو بنسټ کېښودل شو . په دی گوند کې د لومړې وار له پاره د دموکراسي په بنسټ ګام پورته شو ، مانا دا چی د گنگری کار په دموکراتيکه فضا کې پیل او سرته ورسید . مستقيمې او پټې رايی وکارول شوی ، د گوند مشرتابه ته ټول نوماندان د  رايو په کارولوسره وټاکل شول . چا چی په دموکراسی او ټاکنو باور نه در لود لږ وخت پس د گوند د ورانيدو په هلو ځلو لګیا شول ، گوند ژر په دوه پارچو وویشل شو چې ډیرئ موده بیلو شوو خواؤ یو د بل په وړاندي په خصمانه تبلیغاتو تیره کړه . د تبلیغاتو تر څنګ فزیکې شخړو د دواړو خواؤ باور یو پر بل لږ کړ چې دا اعتماد تر ننه هم احیا نه شو .

زه هم په ۱۳۴۸ کال کې چې د اتم ټولگي زده کونکې وم همدی گوند ته جزب شوم . د سياسي الفبا او لږ سياسي زده کړو وروسته د يوه فعال گوندي په توګه مې د ګوندي کار جلب او جزب ته منډې رامنډې پېل کړې . په دی لار کې مې پوره لوړې او ژوری ولېدلې ، لاری گودری مې ولټولی چې څنګه ګوند ته وده ورکړم . يو حقيقت بايد ووايم چی دی گوند د ټول هېواد په زياترو برخو کې له مخکښو کارگرانو څخه نيولی تر مخکښو زده کړيالانو، ښوونکو، افسرانو، مخورو روښانفکرانو پوري زيات جزب وکړ او په ۱۳ کلنو کي پوره د حساب وړ خلک د گوند ليکو ته راوستل شول . په ۱۳ کلونو کې د گوند په لار ښونه سياسي واک د پوځي افسرانو او سرتيرو په مټو تر لاسه شو او ګوند په واکمن ګوند بدل شو .  واک ته په رسيدلو سياسي لار ښوونکي دوه نظره خپل کړل ، لمړۍ ډلې ویل سياسي واک اخستل اسان دي خو د هغې ساتل او د خپلو موخو لاسته راوړل زيات کار اوسياسي هنر غواړي ، دویمې ډلې ویل چې سیاسي واک اخستل ستونزمن او ساتل یي اسان دي . په تاسف چی د سياسي واک وروسته د مخکنې بی باوریو ، مقام  غوښتنو ، فرکسون بازيو ، د گوندي کادرونوبې تجربګیو ، د خلکو سره تند برخورد  ، په تيزی د يو شمېر اصلاحاتو راوستل ،  پر مسلکي څوکيو د غېری مسلکي گونديانو گمارل ، د بهرني سياست ناسم مديريت کول ، د گوند پر مشرتابه کې ځان غوښتنه پالل ، د دموکراسی او شايسته سالاری سره ناسم برخورد کول ، د سمونی او پر ځای انتقاد پر عوض انتقاد په انتقام اړول اوج ته ورسيدل . د پخواني شوروي اتحاد د مشرانو دوه گوني سياست هم ددی لامل چی ولسونه د حاکيميت پر وړاندی د پرديو پر لار ښونه په تیره بیا د پاکستان د اي ايس اي اود غربيانو د جاسوسي ادارو سره په مل کېدو د هيواد ورانی او د جنگ جګړو ته ملاوي وتړي . دی لعنتي جنگ په زرگونو افغانان  ووژل ، د ملت هر څه چور شول ، ظرفيتونه له مينځه ولاړل ، په ميلونو خلک اواره او کډوال شول ، د گوند د مشرتابه مخکښ کسان يو پر بل پسی له واکه ليری شول يا مړه شول ، دی لاس وهنی او جنگونو زمينه برابره کړه چی ختيځ او لويديځ دواړو زموږ پر پاکه خاوره او سپېڅلو ولسونو د خپلو وسلو ازموينه وکړي ، قابو ۴۱ کلونه وشول چې غميزه اوږدیږي او نه ختميږي .

زه د يوه گوندي په توگه دا ریښتیا ليکم چی ( دافغانستان د خلکو دموکراتيک گوند» د خلکو د سوکالی پروگرم در لوده  ولی په خواشنې سره  د گوند د مشرانو د غلطی پالسی له امله  ولسونه وزوريدل او د ناکامی ټول بار د مشرانو پر اوږو پریوتلو .که د هغه گوند پلويان اوس هم د هغو له مينځه تللو یو شمیر مشرانو لاراو فکر تعقيبوي دا لويه تير وتنه ده . موږ د روښانفکرانو په توگه بايد د خلکو هغه گټې چی د ولسونو او ملت د ملي گټو او دموکراسی اصلي بنسټ ځواکمن کوي تعقيب کړو ، پخواني هير کړو نوی ملي ارزښتونه او ولسي ځواک خپل کړو . کوم گوندي سياست چې په نړېواله کچه ماته خوړلی وي ، د دموکراسی د تعامل پر بنسټ دادی چی په راتلونکې فعالیت کې داسې لاره غوره شي چې گوند پاليسۍ ، موخی ، سياست خلکو ته د منلو وړ مطرح شي تر څو د خلکو رايه خپله کړي ، د ولسونو باور تر لاسه کړي او په عمل کې د پلې کېدو قابلیت ولري . زما په اند د ولسونو ملاتړ تر لاسه کول د بري لومړنی شرط دی او بس .

 محمد اقا شيرزاد سويډن

۱۳۹۷ د مرغومي لسمه

په افغانستان کې د سولۍ هڅۍ

د هېواد په ۴۰ کلن خونړي جنگ کي بی شمېره عام ولسونه اود هيواد او خلکو شتمنې له منځه ولاړی د ختيځ او لويديځ فوځونو هر ډول درنۍ وسلی وکارولی زياتره ښارونه او کلي په کنډوالو بدلی شوی نيابتي جگړی زور واخستو.زما په اند دسولې سره د انسانانو امیدونه تړلي ، چې سوله وي ژوند وي چې سوله وي پرمختګ وي، چې سوله وي وینې به نه تویېږي. ورور وژنه پای ته رسېږي  خو مهمه دا ده چې د سولې د پاره څنګه هڅې باید وشي؟ د سولې د پاره ګاوندی او د سیمې هېوادونه څنګه قانع کړای شي؟ او تر ټولو مهمه دا ده چې سوله څوک رهبري کړي؟. د نړېوالو او ملگرو ملتونو رول او اهميت څومره اړين دی؟سياستوال او سياسي گوندونه څومره مسوليت لري ؟

ددی ټولو پوښتنو ځواب زما له انده اسان نه دی او هم کيدای شي اسان وي دا پدې ما نا چی که پر رښتېا سياستوال او سياسي گوندونه او اوسني چار واکي، نړېواله ټولنه ، د ملگروملتونو سازمان او په راس کې دامنيت شورا ، د سيمې او گاونډيو هيوادو نه په رښتېا دافغان مسلی حل غواړي په وينا او عمل کې توپير نه وي.نو پکار ده چی دافغانانو رول او د خپل مينځي ډېالوک او مخامخ ناستو ته تر ټولو اول چانس ور کړل شي د سولی پروسه کې ددافغانانو دريم گړي ملي بی پری شخصيتونو ، وا قعا افغاني سياسي سياست پوهانو د عالمانو له مينځه وتلی څېری چی د پرديو سره پالل ونه لري هغه سياسي گوندونه چی په حقيقت کې دافغانانو له پاره سوله غواړي په جنگ ،جگړو کې ښکيل نه وي اود عامو خلکو پر وينو يې لاسونه سره نه وي بايد غؤښينه ونډه ولري ، دا متل بايد عملي شي چی وايي وينه په وينو نه پريول کيږي بلکې وينه پر اوبو پريول کيږي .

د افغانستان اړوند ملي او نړیوال حالت ټول وطنپالونکې او دموکراتیک ځواکونه دې ته رابولې چې د روان وضعیت په تیره بیا د جګړي د بندیدو او د سولي د راتلو په برخه کې عملي پروګرام مطرح او د هغې په تطبیق کې کوټلې ګامونه m agha (2)پورته کړي . اوس چې حکومت او د امریکا متحده ایالاتو د سولي په برخه کې کوم پروسه پیل کړي خو دا پروسه نیمګړي ده . ځکه جګړه یوازي طالبان مخته نه بیایي ، نوري ترهګري ډلې هم شته چې هغوي د جګړي زړه بوګنونکې بڼې زموږ په خاوره او خلکو ازمایي . ښایې ټول طالبان هم سوله ونه کړي او ځینې طالبې کړۍ ممکن د جګړو بستري تودي وساتې . د سرویونکې جګړي د بهرنې فکټور ځینې اجزاوي لکه روسییه، ایران او ان پاکستان غواړي سوله او سوله کوونکې وویشي . په ټولیز ډول په سوله کې د یو شمیر کورنیو او بهرنیو کړیو ځان ټومبنه او د سولي د بهیر په ستیجونو کې خپلي موخې او غوښتنې مطرح کول او د بهیر څخه د هېواد د وطنپالونکو او دموکراتیکو ځواکونو څنډي ته ساتل او داسې نور هغه لاملونه دي چې په وطن کې د بشپړي سولي لار د خنډونو سره مخامخ کوي .

کله چې سوله نه وي ، وطن په جګړو کې ډوب وي ، د افغانستان د خلکو په سرنوشت بهرنیان او د هغوي کورنې ملاتړي واکمن وي ، وطنپالونکو او دموکراتیکو ځواکونو ته د دې چانس نه ورکول کیږي چې د افغاني ټولني د دولت ملت جوړونې په بهیر او په ټوله کې د هېواد د سولي او ابادۍ په ملي کار کې فعاله برخه واخلي ، هېوادنۍ غورځنګ هم د اوس په شانته د انتشار په لور رهې وي.

زه ديوه سياست کونکي په صفت داسی نظر لرم چی په اوسني سياسي نظامي حالت کې ددی وخت رارسيدلی چی دافغان ولس دسولی او بين ال افغاني جرگۍ مرکې پېل کړي نور د جنگ جگړو وخت نه دی د يواحد ملت په توگه بايد ټول افغانان د جنگ پر ځای سوله وکړي په سوله کې ټول پرمختگونه اود ښېرازي شته ټاکنې، ښه حکومت ولي، د سيالانو سره سيالي کول د ټولو ناوړ مفسدوعناصرو ختمول د وروری يوالي لاس ور کول د پردي پاللو ، ژبني تغصب مذهبي تغصب تاو تريخوالي، زور زياتي او ټول مافايايي کړ ختمول  دسولی په کاروان کې ممکن دی او بس

محمد اقا شيرزاد

ـــه ” شـــرقي پاکـســتانه ” تـــر بــنــگلــه ديــش :

ل

لـــه ” شـــرقي پاکـســتانه ” تـــر بــنــگلــه ديــش :
امـــيرګــران
په Dec,1970 کي د پاکستان په دواړو برخو کي پارلماني انتخابات ترسره شول ، انتخابات د شيخ مجيب الرحمن په مشرۍ عوامي ليگ ګوند په غوڅ اکثريت Absolut Majority وګټل او ” بنگه باندهو” ياني بنگالي وروڼو شيخ مجيب خپل نماينده او وياند وټاکه ، ټولو خلکو د عوامي ليګ له 6 مـــاده ايز دوکــتـوريــن څخه په کلکه دفاع وکړه ، ولي د پوځي او ملکي حاکم اشرافيت او مارشل لائي حکومت لخوا د خلکو اعتماد او منډيت وروسته د پايلو له څرگنديدا غلا او ونه منل سول ،
بيا په 07 د مارچ ، 1971ع کال د ډاکــي په ريس کورس ( Race Course ) ســتديوم کي د خلکو يوه ستر او عظيم الشانه لاريون ته په خپله تاريخي وينا کي شيخ مجيب وويل ، ( … اوس به موږ د خپلواکۍ لپاره مبارزه کوو او جنګيږو به ) ،
بنگه باندهو او ټول خلک د پاکستاني مغرور پوځ او د دوي د مذهبي ډلــو ياني د جماعت اسلامي د البدر او الشمس ډيـــتـهـ سکواد ” د قاتيلينو ډلګۍ ” په وړاندي په ميړانه او سرښندني وجنګيدل ، د ازادۍ په جګړه کي هندي پوځي قواوي هم د مکتي بهاني ازادي غوښتونکو کومک ته داخل سول ، د پاکستاني پوځيانو قومانده د جنرال ټيکاخان ، جنرال عبدالحميدخان ، جنرال ګل حسن خان او په ډاکه کي د شرقي زون قوماندان جنرال عبدالله خان نيازي په لاس کي وه ، جګړه په شدت روانه او زيات انساني تلفات ئي لرل له هغي جملي د پاکستاني پوځيانو 9 زره مــړه او 4350 نفر زخمي ، د هندي ځواکونو تلفات ، 3843 سرتيري مړه او 9851 ئي زخمي رپوټونه نشر سوي دي ،
د چاپي رسنيو د رپوټونو له مخي د بنگال د ازادي غوښتونکو تلفات په لک هاوو ياد شوي ، په 2017ع کال د بنگله ديش د حکومت د اطلاعاتو وزير ، حسن الحق اينو وويل چي ( پاکستاني پوځيانو په بنگله ديش کي جينوسايد يا قتل عام کړي او له دي امله پاکستان له بنگله ديش څخه رسمآ عفو وغواړي ، پاکستاني پوځيان په بنگله ديش کي د ښځو سره په جنسي تجاوز او بي حرمتي هم متهم دي ،
پاکستاني بريگيډير R.A صديقي چي پخپله هم په جګړه کي وو په خپل کتاب ” ايسټ پاکستان دي اينډگيم ”کي ليکلي ( پاکستاني جنرالانو د بنگالي ښځو بي حرمتي د پوځيانو لخوا دفاع کوله او ويل به ئي چي تاسي د پوځ له يوه ځوان چي په شرقي پاکستان کي په جګړه بوخت ده ، د جنسي عمل لپاره جـــهـــلم ته لاړ سي … ) ،
د بنگله ديش د ازادۍ په جګړه کي د وخت زبرځواکونه ( امريکا او شوروي اتحاد ) هم بي برخي نه وو او جګړه ئي د سمندري ځواکونو په وسيله څـــارلــه ، هغه مهال چي جګړه د بنگالي او هندي ځواکونو په ګټه پرمخ روانه وه ، د امريکا جمهور رئيس ريچارنيکسن د کيسنجر په مشوره په بحرهند کي ميښت د سمندري ځواکونو، لوئي 7 لمبرطياره وړونکي کشتۍ ته چي انټرپرايز نوميده امر کړي وو چي د بنگال د خليج په لور په دي بهانه چي د جګړي له ساحي څخه امريکائي وګړي انتقالوي ، حرکت وکړي مگر د شوروي اتحاد بحري ځواکونو ئي مخه ونيوله ، د يادولو وړ ده ، په نوموړي کشتۍ کي د اتومي وسلو انتقال کوونکي طياري موجودي وي ،
جګړه دبنگالي او هندي ځواکونو لخواپه ډير مهارت او موفقيت پرمخ روانه وه ، پاکستاني ځواکونو د متارکي غوښتنه کوله ولي هندي قواوو د بي له قيد او شرط څخه د تسليمي غوښتونکي ول ، اگر که د هند پوځي ځواکونو ، پاکستاني قواوو ته د ديسمبر د مياشتي 4 نيټه ټاکلي وه ، ولي په پاي کي د ديسمبر د مياشتي په 16 نيټه د پاکستان له 93000 زيات پوځونه د اميرعبدالله خان نيازي په مشرۍ د هندي قواوو قوماندان جگجيت سنگهـ اروړا او د بنگال د ازادي غوښتونکو مبارزينو ته تسليم اود انګريزي امپريل استعمار د ” شرقي پاکستان ” فصل په همدي نيټه ختم او د بنگاليانو د سرښندنو او اتلوليو په نتيجه کي په جنوبي اسيا کي د بــنـــگــلـه ديـــش نوي هيواد هــســت شو ،
هغه تاريخي انځورونه چي په پورتنيو حوادثو کي دخيل ول دلته ورسره ضميمه کيږي .

Bilden kan innehålla: 4 personer, personer som ler, personer som sitter
eye-crossed-out
Bilden kan innehålla: en eller flera personer och utomhus
Bilden kan innehålla: hav, himmel, utomhus och vatten
Bilden kan innehålla: 3 personer
Bilden kan innehålla: en eller flera personer och närbild

نظر ؛

42492224_1812862165503252_6497167933997842432_n
نوروهاب څپاند

د امریکا د متحده ایالاتو ویبپاڼې ډيلې کالر کې ( د افغانستان له پاره چین او پاکستان خپل پلان برسیره  کړ ) تر عنوان لاندې لاورینس سلین چې يو پې اچ ‌‌‌‌‌‌ډې لرونکی د پوځ د احتیاط ځواکونو متقاعد ‌‌‌‌‌‌ډګروال دی ، د ‌‌‌‌‌‌ډيسامبر میاشتې په ۱۲ مه لیکنه کړي چې د هغې غټ ټکې ستاسو د معلوماتو له پاره خپروم .

هغه لیکې : په چاینا ‌‌‌‌‌‌ډيلې کې چې یوه دولتي رسنۍ ده د چین د متحد پاکستان یوه لیکونکې ( پاکستان د افغانستان د سولي د بهیر کیلي ده ) تر عنوان لاندي یوه مقاله خپره کړي . هغه په کنایه او شرمونکې توګه د افغانستان د راتلونکې اړوند د چین – پاکستان د پلان په هکله څرګندونې کړي دي .

د دې څرګندونو ریښه د بیجینګ د حکومتې غیر تینک تانک څخه چې د چین او نړیوال کېدو مرکز نومیږې ، منشا اخلې . دا مرکز د یو شمیر لوړپوړو چارواکو له خوا جوړ او مخته بیول کیږي چې یو له دوي ، په نړیوال سوداګریز سازمان کې د چین د غړي کولو مشر مرکچې ‌ؤ .

د نوموړې لیکوال مقاله په تیرو ۱۷ کلونو کې د بیځایه او له هغې څخه د ډ‌‌‌‌‌‌ډې کېدونکې جګړي ملامتې د امریکا په غاړه اچوي . خو  په حقیقت کې دا پاکستان دی چې طالبانو ته خوندي ځایونه برابروي ، د هغوي د لښکر ملا تړې کوي کوم چې د نورو د ګټو له پاره جګړه پر مخ بیایې او بې شمیره خلکو ته یې مرګ ژوبله اړولې ده . د لیکونکې د نظریې خلاف ، دا د افغانستان جګړه نه ده چې ټوله سیمه یې بې ثباته او په خطر کې اچولي وي ، بلکه دا د پاکستان کورنۍ پالیسې ده چې اسلامې بنسټ پالنې ته وده ورکوي ، د قومونو خود ارادیت تر پښو لاندي کوي او په بهرنۍ پالیسۍ کې د ترهګرۍ څخه د ابزارو په توګه د استفادي له وجې جګړه اوږدوي .

لیکوال د پاکستان تر څنګ ، له جنوبې اسیا څخه په چټکی د امریکا د ایستلو په چاره کې د چین ، روسیي ، ایران او ترکیي رول ته ګوته نیسې . همدارنګه د یو کمربند او یوي لاري د باالقوه نوښت ، په ځانګړي توګه د چین –  پاکستان د اقتصادي دهلیز له پاره چې یورو اسیا ، یانې روسییه او منځنۍ اسیا د افغانستان له لاري د ګوادر بندر سره مښلوي ، د امریکا وتل اړین ګڼې . لیکوال ادامه ورکوي ، دا چاره هغه وخت ممکنه ده چې د ویتنام په څير امریکا له افغانستان څخه په بشپړه توګه ووځې او پاکستان کولی شي د هغوي د خوندي وتلو اسانتیا برابره کړي . تر څو چې امریکا وتلو ته غاړه کینږدي ، تر هغې به طالبان په افغانستان باندي خپل بریدونه جارې ساتې . د لیکوال په نظر د کیسې په پاي کې د چین د یو کمربند او یوي لارې نوښت او د شانګهاي د تړون اهداف هغه وخت ترلاسه کیږي چې د چین –  پاکستان پلوي باثباته افغانستان را منځ ته کېدل یقینې شي

دلته د چین – پاکستان پلان داسې ‌‌‌‌‌‌ډاګیزه کیږي :

د چین متحد پاکستان به په افغانستان کې د طالبانو بریدونه زیات کړي چې د هغه هېواد حکومت کمزوری شي او په امریکا به دومره زور راوړي چې هغه د وتلو معاملي ته غاړه کیږدي . د پاکستان ، ایران ، روسیي او ترکیي سره جوخت به چین هم د منځګړتوب رول خپل کړي .

د افغانستان له پاره به یو ایتلافې حکومت چې د طالبانو ، منځلارو پاکستاني – چینایي پلوه افغان سیاستوالو څخه جوړ وي ، وړاندیز شي . د دې سره جوخت به د امریکا او ناټو ځواکونو د وتلو مهالویش هم تیاریږي.

افغانستان ته به د چین – پاکستان په اقتصادي دهلیز کې د اشتراک بلنه ورکړل شي ، د شانګهاي د سازمان اصلي غړیتوب ته به پورته شي چې د هغه هېواد د بیا جوړونې او ودي اساس برابروي .

پاکستان به د طالبانو د ملاتړ څخه لاس اخلې او د چین – پاکستان د ترهګرۍ ضد ځواکونو سره چې نور طالبان له افغانستان څخه لیري باسې یو ځاي شي ، د کوم څه له پاره چې لا له وړاندي مشترک تمرینونه تر لاس لاندي دي او له کله چې په کابل کې د چین او پاکستان پلوی حکومت تثبتیږي .

د جنوبي اسیا د اقتصادي ولکه کولو له پاره به چین په بلوچستان او عرب سمندرګې کې پوځي ا‌‌‌‌‌‌ډې جوړوي او په دې توګه به د هند سمندر د شمال او د فارس خلیج د اساسي سمندري لارو کنترول په لاس کې اخلې . په جیبوتې کې چینایي سمندرې ا‌‌‌‌‌‌ډه به د جنوبي چین د سمندرې ا‌‌‌‌‌‌ډو سره وتړي او هندوستان به کنج ته کړي .

د انګیزي له مخې د خبرو اترو میز ته په طالبانو تمرکز ، ښيې چې د امریکا حکومت د چین- پاکستان د پلان په وړاندي په جنوبي اسیا د غلبې کولو کومه ستراتیژي نه لري .

یادونه :

که د لاورینس سلین لیکنې ته چې د پاکستانې لیکوال د هغې لیکنې په تړاو شوي چې سرچینه یې د بیجینګ تینک تانک  ً د چین او نړیوال کېدو مرکز څخه منشا اخلې ، وګورو وینو چې پاکستان ، چین ، روسییه ، ایران او ترکییه د خپلو ګټو د خوندي کولو په موخه په مشترک ‌‌‌‌‌‌ډول د افغانستان ځمکه کاروي ، جګړي ته ابعاد ورکوي او ان د سولي چاره په خپل لاس کې نیسې . د افغانستان له پاره د موقتې حکومت طرح راباسې او د افغانستان راتلونکی اقتصادي ټولنیز انکشاف پلانوي او چین ته په سیمه کې د امریکا د بدیل په توګه وړ ځاي لټوي .

د افغانستان د حکومت دننه ، په سیاسي تنظيمونو ګوندونو ، مدني ټولنو او د عامو افعانانو په منځ کې یو تعداد کړۍ او ځينې مستقل شخصیتونه هم په یو شمیر کچو کې د ورته نظر پلوي او یا مشابه طرحو ته عملي کار کوي . ځکه په ‌‌‌‌‌‌ډيرو ملي پریکړو کې د نظر تشابه او ورته والی کمزوری ښکاري . که د افغانانو اګاه کتګورۍ دغو حساسو او سرنوشت ټاکونکو مسألو ته له ملي افغاني لېدلوري پام ونه کړي ، ‌‌‌‌‌‌ډيره ستره تیروتنه به وشي چې د هغې جبران به بیا په هره بیه ناشونی وي .

له دې کبله د سولي د بهیر ، د نړیوالي ټولني سره د مشارکت ، د افغانستان د هر اړخیز انکشاف او سلامت مسألي زموږ ټولو هېوادنۍ چلن ایجابوي !

په درناوي

نوروهاب څپاند

 

طرح فراخوان دارالانشای حزب ترقی ملی افغانستان

کابل-افغانستان

برهمه هويدا است که  عاملين جنگ اعلام ناشده نيابتی عليه کشور ما هولناک ترين جنايات را عليه کشور ، نيروهای مسلح و مردم ملکی و بيدفاع ما مرتکب ميشوند. برگشت صلح پايدار بمثابه مبرمترين ضرورت نه تنها در دستور روز هر افغان قرار دارد، بل به سرلوحه اجندای جهانی نيز تبديل گرديده است . حل معضل جنگ وتأمين صلح مقدم بر همه اجماع ملی، وحدت ملی و بسيج افغانها را ايجاب ميکند . حزب ترقی ملی افغانستان همه احزاب سياسی ، ائتلاف ها، جوامع مدنی و شخصيت های سياسی کشور را فرا ميخواند تا متحدانه از مذاکرات حکومت افغانستان با جنگجويان طالب قاطعانه حمايت نمايند .

خوشبختانه جز دوسه کشورمغرض همه کشورها و ملت های جهان با صدای واحد در ۷۳ مين اجلاس مجمع سازمان ملل ، پشتيبانی و حمايت خويش را از مذاکرات صلح افغانها با مالکيت افغانها اعلام داشتند و تأکيد کردند که تنها مذاکرات طالبان با حکومت افغانستان نتائج مطلوب را بار ميآورد. جامعه بين المللی به مثابه عامل تسهيل کننده مذاکرات صلح به تلاشهای سازنده خود الی تحکيم و استقرار صلح پايدار و سراسری ادامه خواهد داد .

درين ميان اظهاراتی از قبيل پيشبرد مذاکرات صلح با احزاب سياسی و کنار زدن دولت افغانستان به مثابه جانب عمده مذاکرات ، جز فتنه دشمنان صلح و به بيراهه کشاندن تلاشهای صلح چيزي ديگری تلقی شده نه ميتواند . چون آفتاب روشن است که طالبان عليه مردم و دولت افغانستان جنگ نيابتی را با تبليغات نيابتی خصمانه به پيش ميبرد ، نه با احزاب سياسی که بايد طرف مذاکره با طالبان را تشکيل دهد . حزب ترقی ملی افغانستان تکرارا همه احزاب سياسی، جامعه مدنی و شخصيت های مستقل سياسی را با حفظ تفاوتهای سياسی به وحدت و همبستگی و مسؤليت پذيری فرا ميخواند تا با اتحاد و همدلی زير درفش ملی افغانستان از پروسه مذاکرات صلح فی مابين طالبان و هيأت مذاکره کننده دولت افغانستان حمايت و پشتيبانی نمايند . به باور ما تنها دولت افغانستان با داشتن مشروعيت ملی و بين المللی اتوريته و صلاحيت مذاکرات صلح با جنگجويان طالب را دارا ميباشد .

وضع فوق العاده حساس و دشوار سياسی-نظامی کشور ايجاب ميکند تا مردم ، احزاب سياسی و جوامع مدنی از نيروهای امنيتی کشور در برابر جنگجويان طالب، داعش ، القاعده و غيره دشمنان صلح و آرامش هموطنان جدا حمايت نمايند و نگذارند با بندش راهها ، براه انداختن تظاهرات و نقض نظم و نسق و تقابل با نيروهای امنيتی ، مورال جنگی و دفاعی آنرا صدمه بزنند.

نيروهای مسلح قهرمان افغانستان در خط مقدم مبارزه عليه تروريسم جهانی و جنگ افروزان منطقوی با امکانات حد اقل و تحمل قربانی های زياد ميرزمند . در پهلوی مردم افغانستان ، جهانيان نيز بايد مديون فداکاريهای بی نظير نيروهای مسلح افغانستان باشند . حزب ترقی ملی افغانستان از متحدين بين المللی افغانستان تقاضا دارد تا کمک های همه جانبه شان را در زمينه تجهيز ، آموزش و بلند بردن قابليت دفاعی نيروهای امنيتی افغان بيش از پيش ازدياد بخشند ، تا افغانستان عزيز و جهانيان از گزند تروريسم در آمان گردند .

حزب ترقی ملی افغانستان حمايت خويش را با صدای رسا ازپروسه صلح با مالکيت حکومت افغانستان اعلام ميدارد و همه نيروهای ملی و وطن دوست را فرا ميخواند تا با تأمين اجماع ملی و وحدت ملی شکست ناپذير از مذاکرات صلح دولت افغانستان با طالبان حمايت نمايند .

عبدالحی مالک

رئيس حزب ترقی ملی افغانستان

افغانی ټولنه او د ښځو ضد تفکر

حکيم روان

۶/۱۲/۲۰۱۸

په وروسته پاتې دوديزو او قبيلوي ټولنو کې د دې ټولنې د ټولنيزو مناسباتو سره متناسب کلتور هم دوديز او قبيلوي دی .

په ټولو وروسته پاتې ټولنو کې په ځانګړی توګه په اسلامی ټولنو کې د پلارواکی يا پلارسالارۍ غير عادلانه ټولنيز اړيکی حاکم دي . په اسلامی ټولنو کې حتی د اسلام د مقدس دين د ارشاداتو پر خلاف د ښځو پر ضد روحيې د شرم او حيا کرښې له منځه وړي دي . مثلا په اسلام کې (خلق الانسان) ويل شوي دي د انسان کلمه پر ښځه او نر دواړو اطلاق کيږي . مانا دا چې د اسلام له نظره ښځه او نر برابر دی . بيا قرآن وايي چې علم پر مسلمان فرض دی . ښځې او سړي دواړو ته مسلمان ويل کيږي .قرآن نه وايي چې علم پر سړي فرض دی . يا دا چې ( لا اکراه فی الدين ) يانې په دين کې زور نه شته ، خو مجاهد-طالب –داعش د خلکو سرونه ريبي او وايي چې اسلام د شمشېر په زور راغلی دی، بيا د چا سرونه ريبي ؟ په مسلمانو هيوادونو کې د مسلمانانو سرونه ريبي . پوښتنه پیدا کيږي چې مجاهد – طالب – داعش په حقه دي که خدای(ج) ، د هغه رسول(ص) او قرآنکريم ؟  خو زمونږ ملايان له قرآن څخه هم، هغه څه خوښوي او هغه څه انتخابوي چې زمونږ د وروسته پاتې استبدادي تفکر سره برابر وي . مثلا په قرآن کې به د لاس پرې کول او سنګسار وي ، خو مونږ په قرآن کې د بښنې مقام ، صله رحمی ، تعقل ، پوهه او تدبير ، عدل او انصاف او اصلاح کول چې قرآن د همدې د پاره نازل شوی دی چې انسان اصلاح شی ، بيا نه وينو……؟

طالب د قرآن څخه د خپل جهالت د خوښې شيان آخلی او نور هيروي . قصاص مني ، خو هيروي چې حضرت پيغامبر (ص) په خپله آخرينه وينا کې د عرفات پر غونډیۍ مسلمانانو ته په خطاب کې وويل چې انتقام مه آخلی او بښنې ته پر انتقام ترجيح ورکړئ او د ښځو سره ښه وکړئ . خو طالب د اسلام د روح او روان خلاف ، اسلام په قصاص ، دلاسو په پرې کولو، په صحرايي محاکمو ، سنګسار او د ښځو سره په دښمنۍ کې خلاصه کوي .

د افغان ښځو سره د سړيو بد سلوک ، د پوزې او غوږونو پرې کول، وهل ټکول د سړی د وحشت ، بربريت او حيوانيت ثبوت دی ، چې اکثرا په نړيوالو مطبوعاتو کې انعکاس مومي او د افغان انسان انسانيت تر پوښتنې لاندې راولي . دا سړی دی چې د افغانی ټولنې نړيوال هويت ته زيان رسوي . د اسلامه بی خبره او بدمرغه ملا وايي چې ښځې ځکه بايد له کوره راونه وځی چې سړي تحريک کيږي . د ناپوهه ، ړانده او ګوډ ملا نه د تعقل او سالم قضاوت توقع ، د هندو له کوره د قرآن د راوتو توقع ده . کله چې سړی لکه حيوان خپل غرايز کنترول کولای نه شي ، نو لازمه ده چې سړی په کور کينې نه ښځه . د سړي د کمزورتيا ، حيوانيت او وحشت په وجه ولې بې ګناه ښځې محروميت وګالي؟

طالب د اسلام تر نامه لاندې په جومات کې په نمونځ کوونکو انتحاری بريد کوي . روشنفکر د آزادی او دموکراسی تر نوم لاندې د يوې ځوانې ميرمنې مقرری نه شی زغملای او د اسلامی ارزښتونو ، پښتو او پښتونولی پر خلاف د حکومت او خپلې افغانی خور په ادرس بدې ردې آن له کنځلو هم ډډه نه کوي . فکر نه کوي چې ښځه د نارينه مور ، خور او لور ده . پريږده چې د اوږدو پيړيو له محروميت ، تهديد ، توهين او تحقير وروسته په سياسی ، اقتصادی او ټولنيزو چارو کې خپلې انسانی وړتياوې ثابتې کړي . د ښځې ضد شرموونکی طالبی – جهادی سړی سالاره تفکرزمونږ د ټولنې فضا او قضاء په بګنوونکو تيارو پوښلي ده .

زمونږ په ټولنه کې ښځه د سړي د ړانده قضاوت په وجه ، بې له ګناه او اتهامه اسيره ده . افغانان بې له هيڅ دليله په خپلو ښځو اعتبار نه لري ، په کورونو کې يې بندوي او خپلې ښځې په اسارت کې خوندي ويني . دا که د ښځو له پاره ژوند له درد او کړاوه ډکوي ، د سړي له پاره د شرم ځای دي .  د ښځو آزادي او برابري، پوهه او علميت ، په ټولنه کې د وړ مقام تر لاسه کول د ښځو د عزت او عفت بربادي بولي . په دې توګه نيمه ټولنه اسيره او د کور په ديوالونو کې د سړي سالاره ړانده تفکر له پايلې محصوره او بندي ده او په ټولنيز ژوند کې له ګډون څخه محرومه ده . دا محروميت مونږ ته د ټولنې د نيم وجود د فلج په بيه تماميږي . آیا نيم فلج وجود د يوه سالم او پوره فعال وجود نقش لوبولای شی ؟ افغانی ښځې او سړي دا هيروي چې د افغانستان په تاريخ کې کوم سړي د ميوندي ملالې رول لوبولای شو ؟ که نازو آنا او زرغونه آدې او نورې اتلی ښخې نه وای ، سړيو به ميرويس خان ، احمدشاه او شېرشاه سوري ، پير روښان ، خوشال ، آمان الله او پاچاخان له کومه کاوه .

 د افغانی ټولنې په څېر ټولنو کې حتی ښځې خپل اسارت په سړي سالارانه ګوډ منطق توجيه کوي او د سړي اسارت خپله قضاء بولي ، مرئيتوب خپله ازلی برخه بولي او ځان ته د انسان په ارزش قايلې نه دي . دوامداره محروميت د سړي سالارۍ ضد انسانی تفکر، د ښځې ذهنيت مريې کړی دی . له دې مرئيتوبه د خلاصون له پاره لازمه ده چې افغان ښځې د نړۍ د ښځو د آزادي غوښتونکو او عدالت پسنده غورځنګونو له تجربو زده کړه وکړي او د مدرنو ټولنو د ښځو په څېر خپل حقوقی شعور لوړ کړي . په دې ټولنو کې ښځې خپل عزت په محروميت او اسارت کې نه ، بلکې په آزادۍ ، حقوقي برابرۍ او د ژوند په ټولو ډګرونو کې په مساويانه سهم او مشارکت کې ويني .

افغانه ښځه بايد خپل شخصيت او انسانی هويت ته درناوی ولري او په ټولنه ، سياست او اقتصاد کې خپل طبيعی مقام تثبيت کړي .

افغان ښځه بايد يواځې د ټولنې د نفوس نيمايي نه بلکه د ټولنې د معنويت او شخصيت نيمايي ، د ټولنې د ارادې ، انتخاب ، تصميم نيونې او واک نيمايي هم شي . ښځه بايد د حکومت ، پارلمان ، عدلی او قضايي ارګانونو نيمايي پستونه ډک کړي . پريږده چې د تنګ نظرو سړي سالاره تفکر لرونکو، د حسودو او بې سودو سړيو زړونه وچوي . نور زمونږ د معصومو او ملائکو په شان پاکو ښځو پر مخونو د تېزابو د شيندلو وخت تېر شوی دی . هغوی چې د افغان با عفته نجونو او ميرمنو په مخونو يې تيزاب شيندل ، زمانې داسې کانې ورباندې وکړې او داسې تاريخ ته مختوری او شرمنده دي چې نن يې خپلې لوڼې په لندن او پاريس کې درسونه وايي او په انګريزی غږيږي او د سفارتخانو دروازې ټکوي .

جهادی او طالبی ناورين د افغان ښځو پر مخ ځکه ښوونځي تړل چې ښوونځيو د ښځو سترګې خلاصولې . ښځو ته يې ددې وړتيا وربښله چې خپل حقوق وپيژني او نور پرې نږدي چې د ښځې په نوم له انسانيت او انسانی حقوقو او آزاديو محرومې پاتې شي .

افغان ښځې بايد د خپلو مبارزاتو په لړ کې د داسې قوانينو په جوړولو بريالی شي چې په سياسی ، اقتصادی، ټولنيزو ، فرهنګی ، دينی او حقوقی ډګرونو کې د ښځو انسانی کرامت ، حقوق او آزادۍ ، فطری استعدادونه او وړتياوې په رسميت وپيژني . قوانين هم په يواځې توګه د ښځو آزادی او حقوق نشی عملی کولای ، ددې چارې له پاره بايد د ټولنې په فرهنګي چاپېريال کې بدلون را منځته شي .د دې ترڅنګ چې افغان دولت بايد په ښونځيو او د زده کړې په بنسټونو کې داسی درسي نصاب را منځته کړي چې د راتلونکی نسل په ذهنيت کې ناوړه دودونه ، بی حقوقي ، بی عدالتي او نابرابري محکوم کړي ، ښځې بايد د عمل ډګر ته راووځي . ځکه د ښځينه ارزښتونو ايجادول په خپله د ښځو کار دی ، سړي يواځې کولای شي د ښځو مرسته او د هغوی له ايجاد شوو ارزښتونو څخه ملاتړ او دفاع وکړي .

افغان ښځه له اسارت نه د خلاصون، ازاديو او انسانی حقوقو ته د رسيدو سخته لار په مخکې لري ، خو لومړی ګام په دې لور کې پر ځان د باور پيدا کول دي . انسان د ټولو بدلونونو ، پرمختګونو ، اختراعاتو او تمدنونو د ايجاد اصلی عنصر دی . ښځه تر سړي زياتې وړتياوې لري . د ښځې رول په ټولنيز ژوند کې د سړي سالاره بنديزونو د اوسپنيزو پردو تر شا هم د سړيو له روله مهم دی .

هيله ده چې د علومو او تکنالوژۍ ګړندۍ او بيسارۍ پرمختګ به د سړيو انحصاري او سړي سالاره غيرعادلانه نقش ته د پاي ټکی کيږدي ، خو د ښځو عدالت غوښتونکی غورځنګ به دا پروسه لا کړندۍ کړي .

زه خپلو افغانو خويندو ته ډاډ ورکوم چې ټول بصيرت لرونکی سړي د دوی د انسانی او برحقو غوښتنو او  مبارزاتو ملاتړ کوي .

ماتې دې وي د ښځې په هنرمندو لاسو کې د منځنيو پيړيو زنګ وهلی اتکړې !

رسوا او نابود دی وي د ښځو ضد او منحط سړي سالاره تفکر !

وياړ دې وي پر افغان ميرمنو !

ورکه دې شي وينځه چې د وينځې کالي مينځي

حکيم روان

۲۲/۱۱/۲۰۱۸

دا يو څو کرښې د داسې يو چا په ځواب کې ليکم چې په شرافت او وطنپالنه کې يې هيڅ شک نه لرم راته ګران دی او ځانګړی درناوی ورته لرم .

په خواشينۍ سره بايد ووايم چې زما د هيواد «روشنفکر» د نړۍ له روشنفکرانو سره ډېر توپير لري

افغان «روشنفکر» ايديولوژيک فکر کوي ، مانا دا چې د خپلو ايديولوژيو اسيران او په پټو سترګو يې بندګی او پيروي کوي ، په نوو شرايطو کې يې ګټه او زيان نشي سنجولاي . ايديولوژيک تفکر په دې اصولو ولاړ دی چې :« زه او زما ګوند يواځينۍ وطنپالونکۍ ګوند او يواځينۍ سم تفکر لري »،  «يا زما سره يا زما د دښمن سره »، «چيرې چې مونږ نه يو ، هلته دښمن دی» . ډېرو به دا اوريدلي وي چې : «بې طرفه يانې بې شرفه ». يا دا چې : «هر څه دې زما وي ، که زما نه وي د هيچا دې هم نه وي» ، يا «هر څه ايديال يا هيڅ !» افغان «روشنفکر» د ملا نصرالدين په شان شل کاله وروسته هم هماغه شل کاله مخکې ۴۰ کلن ملا دی . د « سړي يوه خبره وي » . افغان «روشنفکر» په خپله يوه خبره کې بند دی . د افغان «روشنفکر» له پاره سياسي اصول د قرآن نه بدليدونکي آياتونه دي . پاپوليسم ، عوامفريبي ، ايګوئيسم ، ماجراجويی ، تظاهر،  لفاظي، يکډنډګی ، انجماد او دګم د افغان «روشنفکر» ځانګړنې دي .

افغان «روشنفکر» د دموکراسۍ له لسيزې ( ۱۳۴۳کال ) را په دې خوا د سياسي مخالفينو سره د دې د پاره سياسی بحثونه کوي چې مخالف توهين ، تحقير ، پړ، ملامت ، منزوي او بې اعتباره کړي او ځان «اتل» ثابت کړي . دا «اتلان» د آزادۍ ، دموکراسی او انسان د حقوقو په نوم توغونه او شعارونه ليږدوي ، خو خپله د ځان غوښتنې ، تکبر ، کرکې ، کينې او سياسی جهالت اسيران دي . ايا اسير چاته نجات ورکولای شی ؟

افغان «روشنفکران» په يوه ګوند کې سل ګوندونه جوړوي او دوه «روشنفکره» په يوه لار سره نه ځي . هغه د ولي خان خبره چې : « نفاق ته يې اتفاق دی » .

 په داسې حال کې چې آی-اس-آی د ستراتژيک عمق او کشمير د پاره پر افغانستان تر ټولو خونړۍ جنګ تحميل کړی دی ، افغان «روشنفکر» دې تراژيدۍ متحد نه کړ . زما يار ليکی : « هغه لعنتی جنګ چې هره ورځ د سلهاؤ افغانانو ژوند ورڅخه آخلي » خو خپل مسؤليت (يووالی او پيوستون ) يې ددې جنګ په وړاندې د خپل اسارت له امله هېر کړی دی . لعنتی جنګ د سلهاؤ ژوند «روشنفکر» متحد نه کړ. که افغانانو د خپل وطن سره رښتيني مينه درلودلای ، د پاکستان له خوا د نيابتي جګړې په وړاندې به يې ټول اختلافات شاته کړي وای او د پاکستان او طالب په وړاندې به په يوه صف کې ولاړ وای .  بر سېره پر دې ، ددې جنګ پر عقبی جبهه په اصطلاح خاشه اچوي او پاکستان تر دې عنوان لاندې چې د پاکستان تر شا امريکا ولاړه ده ، د جګړې اصل عامل نه بولي . معمولا کله چې د قاضي پر وړاندې يو بې ګناه کس د يوې ګناه مسؤليت ومني ، قاضي د هغه ګناه په اصلي مجرم پسې نه ګرځي او د ګناه منونکي ته جزا ورکوي .د پاکستان واکدارانو په ډاګه په مختلفو فرصتونو کې د دې جګړې مسؤليت منلی دی . پاکستان طالب ته پناه ورکړيده ، د بريدونو پلانونه يې جوړوي ، انتحاريان ورته روزي ، زخميان يې معالجه کوي ، خو زمونږ د قاضی «روشنفکر» پرنسيپ د معمولو پرنسيپونو سره توپير لري .

ښه ! «ذهنی غلام » د آی-اس-آی د ملی مقاومت له پيرو څخه پوښتنه کوي چې امريکا افغانستان اشغال کړ، په افغانستان کې د نړی له څلويښتو د زياتو هيوادونو نظامی حضور د څه د پاره دی ؟ د نړۍ ټول آزاد هيوادونه له افغانستانه څه غواړي ؟ که افغانستان اشغال او حکومت يې مزدور وي ، نو بيا ولې د امريکا دښمنان او دوستان د افغانستان دولت په رسميت پيژني ؟ راواخله ، روس ، ايران ، چين او بل هر کيفی هيواد . دا ټوله نړی احمقان دي ، يواځې ته د نړۍ نوی نابغه پیدا شوی يې ؟ زما انقلابی يار خو دې د نړۍ په مخ د يوه هيواد نوم واخلي چې د افغانستان دولت مزدور وبولي او په رسميت يې و نه پيژني . نو دا ټوله نړۍ د ليونتوب باد وهلی ده يو افغان انقلابی «روشنفکر» هوښيار پاتې شوی دی ؟ زما همدا يار لاړې پورته غورځوي او پر ځان يې رالويږي .  ايا د يوه مستقل هيواد پرضد جنګ چې پاکستاني نظامي جنايتکاران يې د طالبي تالي څټو په مټ پر مخ بيايي جنايت نه دی

راځو «اشغال» ته : داسې به يې فرض کړو چې «اشغال» د آی-اس-آی ، پاکستانی ملايانو ، طالب او «روشنفکر» په فرمايش ووت . افغان امنيتی ارګانونه څو مياشتی وروسته منحل شول ، مرکزی اداره تس نس شوه . تر اوسه خو د «روشنفکر» په شان ، د «اشغال» په سوسيال هر څه چليدل ، «روشنفکر» هم تر هر بل وخت زيات ويش دی ، تر دې حده چې ځينې يې په ډاګه د افغان او افغانستان دښمني هم کوي ، پايلې به څه وي ؟ «روشنفکر» ددې انجام نه شي سنجولای.

افغانستان به بيا د طالبی-جهادي دوران په شان په هديره بدل شي او طالب به ددې هديرې ساتونکی وي . د آی-اس-آی پاکستاني غړي به زمونږ د ولايتونو واليان وي . طالبي افغانستان به درې تروريست پلوه رژيمونه پاکستان ، سعودی او امارات  په رسميت پيژني او په نړۍ کې به د شمالی کوريا په شان يو منزوي هيواد وي . ښوونځي به وتړل شي او که کوم نيم د نمايش د پاره خلاص وو افغان ماشومانو ته به د آی-اس- آی د درسي نصاب له مخې دا  ور زده کوي چې : دوه کلاشنيکوفه + درې کلاشنيکوفه = په پنځه کلاشنيکوفه .  په وياړلي او تاريخي افغانستان کې به زمونږ ماشومان د مردار او شيطان پاکستان د ناولو موخو له پاره تروريست روزل کيږي .

د نورې نړۍ روشنفکران د خپلو هيوادونو د ستونزو د حل له پاره د خپل ولس او بشريت له تجاربو د نوي تفکر او په سياست کې د غوره او دموکراتيکو دودونو د ايجاد له پاره عاقلانه استفاده کوي . ما په يوه بله ليکنه کې د څو هيوادونو نوم اخيستی وو، خو له نېکه مرغه د داسې هيوادونه نومونه ډېر دي چې روشنفکران او سياسيون يې په مسؤليت سره پر ځاني ، ګوندي او قومي ګټو ، عامو هيوادنيو او انسانی ګټو ته ترجيح ورکوي او له رنګارنګ اسارتونو نه خلاص دي . ددې هيوادو روشنفکران يو له بل سره مخالفت لري ، خو يو بل تحقير او تعجيزوي نه ، بلکې يو بل ته درناوی کوي او پر ګډو ستونزو د بري د پاره ګډ پلانونه جوړوي او ګډ کار کوي .

زما يار ليکي : « خو دا ښاغلی په حقيقت کې په ړندو سترګو غونډاري غورځوي او غوږونه هم کڼوي يانې چې نه څه ويني او نه يې آوري، ايا هره ټولنه خپل اقتصادی ، ديني ، کلتوري او ټولنيز مشخصات نه لري ؟» .

که زما يار د خپلې ټولنې «مشخصات» پيژندلای ، نو به يې ټولنه له يوه کړکېچه بل کړکېچ ته نه ليږدولای ! ها رښتيا ، «څو چې امپرياليزم موجود وي ، عدالت ، پرمختګ او انسانيت به د مځکې پر مخ نه وي» . خو ددې عبث خبرې پر خلاف د ټولنې رهبر بايد د نړۍ د ښو او بدو واقعيتونو په نظر کې نيولو سره د خپلې ټولنې د خلاصون او نېکمرغۍ لاره پيدا کړي . خو تا دا کار ونه کولای شو . د ژوند لاره قير سرک نه دی ، بلکې له  کږليچونو ، خنډونو ، غرونو ، ځنګلونو ، جبه زارو ډکه ده ، يواځې عاقل او مدبر لارښوونکي خپل ملت د ستونزو له توپانه روغ رمټ باسي . ناکام او په خپلو موخو کې پاتې رهبران بيلې توجيهاتو د سياست له صحنې نه لکه ګولۍ وځي . دا معمول هره ورځ ژوند په اثبات رسوي .

که زما يار دې «مشخصاتو» ته داسې درناوی درلودلای ، بيا به يې په کنړ او خوست … کې سره بيرغونه نه ګرځولای ! او « مشخصات» به يې په نظر کې نيولي وای .

دا «مشخصات» چې زما يار نوی پر هغه عاشق شوی دی ، آمانی نهضت يې په وينو ډوب کړی دی او دې «مشخصاتو» زما د يار د پاره د ثور انقلاب او د نورو د پاره د ثور بدمرغه کودتا هم په وينو ډوب کړ . دادی اوس بيا دا « مشخصات » غواړي د هيواد دموکراتيک اساسي قانون  او دموکراتيک نظام په وينو ډوب او ختم کړي او پر ځای يې د منځنيو پيړيو « امارتي اسلامی نظام » ټينګ کړي ، چيرې به چې ښوونځي په پاکستاني ډوله مدرسو او سپورتي ميدانونه په مسلخ بدل شي .

يار مې ډیر بې انصافه دی ، خپله په لندن کې د « اشغال » سوسيال په مزه مزه خوري ، خو خپل په وينو لړلی ملت ته د سميع الحق او ملا فضلو په شان طالبي واکمني غواړي ، نه د جاپان او آلمان په شان مزدورې واکمنۍ .

«روشنفکر» پر افغان ولس حواله ورکوي چې د «اشغال» پر ضد جنګيږي .

لومړی دا چې دا افغان ولس نه دی چې د افغان دولت او خارجيانو پر ضد جنګيږي ، بلکې د آی-اس-آی ايله جاری طالبان ( افغان طالبان ، پنجابيان ، د پاکستان د اردو او مليشې افسران ) دي چې د افغان دولت او د هغه د خارجي ملاتړو پر ضد جنګيږي . دلته د سوات څخه د يوه عادی سړي کيسه را آخلم ، د سړي نوم مې په حافظه کې نه دی پاتې (بښنه غواړم ) داسې ليکي : « له پېښوره د کور پر خوا په ګاډي کی روان وم او د خپل کلی د هديرې سره می د خپلو کليوالو ډيری کسان له ګاډي وپيژندل ، وارخطا شوم چې خدايه خير ! بيا څه پيښه شوي ده ؟ سهار د تګ په وخت خو خير ، خيرت وو . له ګاډي کوز شوم ، زمونږ د کلی دوه افسران چې ويل يې نور يې په اردو کې کار پرېښود او ږيرې يې اوږدې کړې ، ناڅاپه له کلي ورک شول ، چا به ويل چې اختطاف شوي دي ، چا به ويل چې ممکن آی-اس-آی د ځانه سره د معمول مطابق وړي وي ، خو هيڅوک دقيق نه پوهيدل چې څه پېښ شول . دا افسران افغانستان ته د جهاد د پاره تللي وو ، ځکه چې کوم افسر د افغانستان جهاد ته ولاړ شی ، پاکستان بيا فوق العاده ترفيع ګانې ورکوي . اوس يې ددې افسرانو جسدونه راوړي دي او د کلی خلک يې ښخوي . نو ولی افغانانو په افغانستان کې زمونږ وروڼه ووژل ؟ »

 افغان ولس د پاکستانی مدرسو د ځانمرګو له لاسه او د طالبي تالي څټو د بريدونو د لاسه آزاده سا نه شی ايستلی او څلويښت کلن ناورين يې شمزۍ کږه کړي ده . افغان ولس د قرون وسطايي طالب واکمنی نه غواړي ، بلکې خپلو بچيانو ته نېکمرغه راتلونکي ، ښوونځی ، اوبه ، خواړه ، کور ، کالی او کار غواړي . افغان ولس د يوې منتخبې واکمنۍ وړ دي نه د خونخوارې آی –اس-آی د مزدورانو حقانی – هيبت الله د طالبی مذهبی انګيزيسيون  ! هغوی چې د انسانانو سرونه ريبي او د انسانانو په سرونو فوټبال کوي او هغوی چې ښځې سنګساروي .

 د ايدئولوژيک تفکر دا خوارکۍ اسير د پيړيو ، پيړيو اپين خورو او مزدورو تروريستانو کرم ته په هيله ناست دی او د طالبانو او آی-اس-آی ګډو پلتنو ته د « ملی مقاومت » نوم ورکوي او په هغې پورې يې د خپل نجات او خلاصون هيلې تړلي دي . نااميدي تر کومه بريده ؟ د هغو خوبونو عملي کوونکي چې سلګونه کالونه وروسته يې عملي کول په شک کې دي ، په يوويشتمه پيړۍ کې، بيرته منځنيو پيړيو ته لويږي . دې ته وايي لويدل او ذلت او دې ته وايي انحطاط !  فکری انحطاط د عملی انحطاط لامل ګرځي . ځکه دا فکر دی چې عمل رهبری کوي او عمل د فکر عينی تجسم دی . د يارانو طالبي موقف او له پاکستانی وينې تويوونکي ارتجاع او آی-اس-آی څخه په څنګ تيريدل د همدې فکري انحطاط محصول دي . نه پوهيږم چې دا ياران د تروريست طالب سره د کومې مکې پر خوا ځي ؟ خو دا جوته ده چې وژونکی طالب به خپلې مطلوبې مکې ته ورسي ، خو د طالب سره د يارانو د تګ لاره په يقيني ډول ترکستان ته تللی ده .

زما د ځوانۍ يار تر اوسه د ځوانی د خامو فکرونو اسير دی . د هماغه پنځو تاريخی دورو له چوکاټه د باندې ړوند ، کوڼ او ګونګ دی . زه د خپل يار له پاره غمجن او متأسف يم . کاشکې له پنځو تاريخی دورو يې لازم درسونه زده کړي وای ، زمونږ ټولې بدمرغۍ د خپلې ناپوهۍ د لاسه دي او بيا خپله ناپوهي پر علمي نړی ليد ور تاوان کوو . زه متأسف يم د هغو پاکو او ژمنو يارانو له پاره چې د خپل هيواد له پاره ګټه او زيان نه شي سنجولاي .

 طالب په يوويشتمه پيړۍ کې پر افغانستان د منځنيو پيړيو سياسی نظام تحميلوي . په کوم کې چې صحرايي محاکمې ، سنګسار ، په عام محضر کې په درو باندې د ښځو وهل د لاسونو او پښو پرې کول ، د امر بالمعروف او نهی عن المنکر ډله ايز قرون وسطايي وحشت او د عقايدو تفتيش يوه عادي چاره ده .

امريکايي « اشغال » د پرمختللی پانګوالی نظام استازيتوب کوي . همدغو طالب ډنډورچيانو او زما انتقاد کوونکو له جهادی-طالبی استبداد څخه ، د اشغالګرو امپرياليستی رژيمونو عدالت ته پناه راوړي ده . ځانونو، کورنيو او بچيانو ته امپرياليستی عدالت خوښوي ، خو خپل افغان بدمرغه ملت ته طالبی عدالت غواړي .

که څوک تله د انصاف په لاس کې درکړي    خپل ټټو او د بل آس به برابر کړې

ددې مظلوم ملت د بزګرانو له چاودو پښو ، خولو او تڼاکو له برکته په اشغالګر او امپرياليستی يوروپ کې ناست «روشنفکر» د اروپا له خلوته د مولانا سميع الحق په شان د طالبي جهاد ، مقاومت او پاڅون فتواګانې صادروي. همدارنګه غواړي په افغان غميزه کې د پاکستان او آی-اس-آی نقش دوهمې ، دريمې درجې ته راټيټ کړي او پر ځای يې امريکا له دې امله د افغان غميزې اصلی لامل وبولي چې ګويا امريکا خپل پاکستاني مرئې ته امر کوي او پاکستاني مرئې هغه اجراء کوي . فرض محال که داسې وي ، نو بيا خو تر پاکستاني اشغاله امريکايي اشغال ښه دی . وايي : « ورکه دې شی وينځه چې د وينځې کالي مينځي » . نو ولې مونږ د آی-اس-آی او د طالب تر جغ لاندې د مرئې مرئيتوب وکړو ؟ هيڅ مرئيتوب هيڅ ډول توجيه نه لري ، خو د مريې مرئيتوب بيا دوه چنده توجيه نه لري .

همدارنګه په هيواد کې د ننه پر مطبوعاتو بريد کوي . د هيواد مطبوعات چې د طالبي ناتار تر زوال وروسته د نوي نظام له غوره لاس ته راوړنو څخه بلل کيږي ، نه د طالب-مجاهد د پاره د منلو وړ دي او نه د چپ نما يارانو له پاره . ځکه دا دواړه کتګورۍ د فکری تنوع او پلوراليزم دښمنان دي او د خپلو واکمنيو په مهال يې د مطبوعاتو ، فکر او بيان آزادۍ د آزادی غوښتونکو سره يو ځای په دار خيږولي وې .

 همدا تاسو اخته نه ياست ، څو خپل ملګري بيرته سره را ټول کړئ او په افغانستان کې له سره نوی سياسی ګوند جوړ کړئ ؟ ايا ستاسو نوی سياسی احتمالي ګوند به د هيواد د ننه د قوانينو په چوکاټ کې قانوني فعاليت کوي او که ستاسو په اصطلاح د « طالبانو د ملی مقاومت » ملاتړی او برخه به وي . که په رسمي ډول فعاليت کوي ، نو دا دولت او قوانين خو ستاسو په اصطلاح د «اشغال» محصول دي ، بيا نو ستاسو نوی ګوند هم ګوډاکۍ شو او ستاسو د نوي ګوند جوړونکي برخې هم رسمي ګوندونه دي ، دا نو تاسو د «اشغال له ذهنی غلامانو» سياسی ګوند جوړوئ که څنګه ؟ په هيواد کې دوه بهيره روان دي .

۱- طالبان د هغه تر شا پاکستان ، ايران ، روس ، تر يو حده ممکن چين ، داعش ، غير مسؤلې وسله والې ډلې او د هغو داخلی ملاتړي

۲- افغان دولت د هغه ملاتړي امريکا ، ناټو او د نړۍ نورلسګونه هيوادونه چې د تروريسم ، بنسټ پالنې ضد جګړه پر مخ بيايي .

په ژوره خواشينۍ سره ظاهرا داسې مالوميږي چې زما دغه ياران د لومړي بهير سره خواخوږي لري . افسوس! هزار افسوس ! تاسو ته خو د طالبانو ماهيت مالوم دی ، هيله لرم چې دريځ مو آګاهانه نه وي او د دقت او سمون چانس له لاسه وتلی نه وي .

که تاسو ته په هيواد کې ددې موکه وي چې د افغان قوانينو په چوکاټ کې قانونی مسالمت آميزه مبارزه وکړئ ، بيا خو نو له پاکستانی – طالبي اشغال نه امريکايي «اشغال» ښه دی که څه واياست ؟

ستاسو په خبره چې که انګريز او امريکا نه وي ، پاکستان به نه وي . نو چې پاکستان د امريکا غلام دی او طالب د پاکستان غلام دی او تاسو بيا د طالب غلامي کوئ له غلام په طاقت د درو نه خو عادی غلام  ښه دی . ښه يې ويلي دي چې « ورکه دې شي وينځه چې د وينخې کالي مينځي » .

زه خپل يار ته دومره وايم چې نه کورنی تربيت او نه سياسي اخلاق دا اجازه راکوي چې تاسو ته د چا د غلام نسبت وکړم ، خو ذهني غلام را ته هغه څوک ښکاري چې ذهنی استقلال نه لري خپل ګټه اوزيان نه شي سنجولای ، د ټاکلو چوکاټونو د باندې د تفکر قدرت ونه لري او لکه د قرآن حافظان يا روبات هغه څه وايي چې پر ذهن يې تحميل شوي وي . خو ستاسو د ډاډ او تسکين د پاره دومره وايم چې زه آپين خور نه يم . او هيڅکله به د هغو سره په لار ولاړ نه شم چې د جهاد په نوم يې د افغانانو ښځې غنيمت کړې او ماشومان يې مرئيان د ځانه سره بوتلل . هيڅکله به د هغو چا سره ولاړ نه شم چې آماني نهضت يې په وينو ډوب کړ او هيڅکله به د هغو چا سره ولاړ نه شم چې دا څلويښت کاله زما د ملت وينې د خدای ، پيغامبر او اسلام په نوم تويوي .  که څوک په دې پوهيږي او که نه پوهيږي ته بايد په دې پوه شې .زه نه د سميع الحق د طالبانو د پلار د شيطانی تفکر ذهنی غلام يم ، نه د عربي قاتلانو او نه د امريکا د امپرياليزم .

زه په ډاګه په منځني ختيځ کې د امريکا بی شرمه او بی حيا سياستونه چې د اسرائيلي سپين سترګي تېري تر شا ولاړ دي غندم . زه امريکا له دې امله غندم چې د خپلو اقتصادی موخو له پاره د نړی پر مخ د يوه بی ساري مذهبي فاشيستي سعودي رژيم تر څنګ ولاړه ده . زه امريکا له دې امله غندم چې د تروريست پاکستان سره تر اوسه د مدارا سياستونه تعقيبوي او زما مظلوم ملت ته وينو په قيمت تماميږي . زه د لاتيني امريکا د هيوادونو په داخلی چارو کې امريکا د بی شرمه مداخلو له امله په سختو ټکو غندم . همدارنګه د امريکا او ټولې نړي بې پروايي د يمن د مظلوم ملت په وړاندې چې سعودی ، پاکستانی او اماراتی تروريستانو د وينو حمام جوړ کړی دی په کلکه غندم . زه په نړۍ کې د ژوند د چاپيريال د ساتلو د اصولو څخه د امريکا سرغړاوي په سختو ټکو محکوموم . خو په افغانستان کې د طالب تروريستانو او نورو وحشيانو په وړاندې د امريکا دريځ ستايم او تر هغو به د امريکا د نظامي حضور تر شا ودريږم ، تر څو د آپين خورو وحشيانو غاښونه مات شوي نه وي او له داړلو عاجز شوي نه وي . ددې چارې په تر سره کيدو سره به زه که ژوندی وم  د په خپلو پښو ولاړ او په ځان بسيا  افغان ملت د ارادې سره بی چون و چرا د آخرين خارجی سرباز تر وتلو پورې ولاړ وم .

پای

اوړو پوزه که تلپاتې سوله ؟

حکيم روان

۱۸/۱۱/۲۰۱۸

د سولې په لور کې د افغان ولسمشر دوکتور اشرف غنی د پرلپسې هڅو ، دوه ځلی د اوربند اعلان او ورپسې د سولې له پاره د بی قيدو شرطه مخامخ بين الافغانی مذاکراتو د پيلولو د وړانديز سره د سولې منډو ترړو په ملی او نړيواله کچه زور واخيست . د امريکا د متحده ايالاتو د خارچه چارو د وزارت له خوا د سولې د خبرو آترو د پیلولو د پاره د ځلمی خليلزاد غوراوي د احتمالي سولې له پاره هيلې لا زياتې کړې . همدارنګه د افغان حکومت په نوښت د اندونيزيا ، عربستان د اسلامی علماؤ غونډو او پرېکړو ، ورپسې د تاشکند او ماسکو غونډو د سولې بهير نور پسې پیاوړی کړ .

د ځلمي خليلزاد هڅو ، سولې ته زمونږ د تږو ، جنګ ځپلو او مظلومو خلکو هيلې لا وتخنولې . خو آيا دا هغه سوله ده چې زمونږ خلک يې د څلويښتو کالو را په دې خوا انتظار باسي ؟

افغان ولس د درو ورځو اوربند ته په ښارونو او کلو کې آتڼونه وکړل او له سترګو يې د خوښۍ اوښکې بهيدې . درې ورځې وروسته طالبانو بيا افغان ولس د جنګ دوزخ ته ورټيله کړ .

د طالبانو رهبری په پاکستان کې ده ، له پاکستانه د جګړې لارښوونه کوي او د جګړې ليکې يې د مولوي سميع الحق د حقانيه مدرسې په شان له سلګونو او زرګو مدرسو څخه اکمال کيږي .

د طالبانو د قوماندې مرکز( آی-اس-آی ) په خپل ټول واک او ځواک د پخوا په شان فعاليت کوي. زما په خام فکر هر جنګ په دوو جبهو کې پر مخ وړل کيږي . د جنګ تر مخينۍ جبهې د جنګ د شاتنۍ جبهې اهميت زيات دی . ځکه که مخينۍ جبهه زيان ومومي له شاتنۍ جبهې ورسره مرسته کيږي ، څو منځته راغلی تشه ډکه کړي . ۱۷ کاله جنګ په پف او چف ، په منترو او تعويذونو نه کيږي . د طالبانو شاتنۍ جبهه يانې آی-اس-آی او عربی قاتلين په خپل حال پاتې کيږي . پاکستان د تيارسۍ په حال کې ، د طالبانو په څېر سلګونه وسله والی تروريستی ډلې په اختيار کې لري . پاکستانی نظاميګرانو د پاکستان بقاء د بنسټ پالنې او تروريستی ډلو د روزنې او پنځونې سره تړلی ده . پاکستاني واکمنان د افغانستان د سولې برخليک د کشمير د کشالې سره تړلی بولي . د پاکستان دا خبره د افغانستان پر ضد نا اعلام شوي جګړه نه بلکې بربنډه او اعلام شوي جګړه ده . طالب دې نه ځان غولوي او نه دې افغانان غولوي ، همدارنګه طالب نه ځان غولولی شي او نه افغانان غولولی شي . دا جګړه نه د طالب جګړه ده او نه طالب پيل کړي ده او نه يې طالب ختمولای شي . د پاکستان له دې څرګندونو په ډاګه ښکاری چې طالب د پاکستانی موخو د پاره د پاکستان په لاس کې د يوې آلې له حيثيته لوړ اعتبار نه لري . د بی بی سی د راډيو تلويزيون سره د پاکستان د پخوانی واکمن جنرال مشرف مرکه چې د افغان د غوره ژورناليست نجفی سره يې درلوده وايي چې : « هو ملا عمر ، حقانی او اسامه بن لادن زمونږ هيرو ( اتلان ) دي او پاکستان د خپلې بقاء له پاره حق لری چې د طالبانو ملاتړ وکړي » ، همدارنګه د ضياءالحق مشهوره خبره چې : « د افغانستان جهاد-د پاکستان دفاع » .  نو کله چې طالب د جنرال مشرف اتل وي ، په طبيعی توګه به د افغانستان دښمن وي . همدارنګه که په افغانستان کې جهاد د پاکستان دفاع وي ، نو د افغانستان د پاره به تيرۍ وي .

بله خبره داده چې د افغانستان د سياست په ډګر کې ملا ، مجاهد او طالب خپله څېره زمونږ ولس ته ورښوولی ده . امريکائيان به بيا څو طالب مشرانو ته د « جمعيت اسلامی » او « شورای نظار » د مشرانو همدا رنګه د دوستم او سياف په څېر د ډالرو بنډلونه ور ويش کړي . د طالب چونګ به بند کړي . بيا به امريکائيانو ته په خپلو کورونو کې د سياف په شان پټ دعوتونه او ضيافتونه جوړوي . پاکستان به  په دې ډول د امريکا بنديزونه پورته کړي ، او « احمقان » ( د ترامپ له خولې امريکايي او غربی مشران ) به بيا لوشلو ته تيار کړي . خو بنسټ پال پاکستان به د سيمې د سرطان د مرګونې دانې په شان ، د تروريسم د بالقوه او بالفعل ځواک سره په سيمه کې د خوريدونکی سرطان په توګه پاتې شي .

پاکستان به يو طالب بازار ته د معاملې د پاره وړاندې کړي ، خو سلګونه نور وسله وال طالبان ( لشکر طیبه ننی داعش ، سپاه صحابه ، حزب المجاهدين ، جمعيت الانصار ، لبيک يا محمد ، حزب الدعوه ، جماعت اسلامی پاکستان ، جيش محمدی ، لشکر جنګوي او لسګونه نور …….. ) به د افغانستان او ټولې نړۍ د ګواښلو له پاره نغد په لاس کې ولري .

افغانان د تل پاتې سولې خبره کوي . افغانان د جګړې او ګواښونو له لعنت نه ستړي شوي دي . مونږ هله سوله واقعی بولو ، چې طالب جان د ډالرو په نيشه کې د مجاهدينو په څېر خپل وروسته پاتې قرون وسطايي طالبانی تفکر پريږدي . اوسنی سياسی نظام او اساسی قانون ومنی . که داسې نه وي ، د طالبانی تفکر سره د طالب منل به د يوې بلی خطرناکې او بی پايه جګړې پيل وي .

افغانان له نړيوالو او خپلو متحدينو د اوړو پزه نه ، بلکې د تل پاتې سولې او امن  د استقرار ، په متقابل درناوی د ولاړو دوستانه اړيکو د چاپيريال ايجادول غواړي . د يوه تروريست پاکستان سره به سيمه هيڅکله ثبات ونه وينی او تل به د ګواښونو سره لاس او ګريوان وي .

د سولې په اړه د افغان ولس هيله هله تر سره کيدای شی چې د ترويسم او بنسټ پالنې ضد نړئ او په سر کې متحده ايالات متحدانه د تروريست روزونکی او تروريست صادروونکی هيواد پاکستان پر ضد د ايران او شمالی کوريا په څېر پرلپسې بنديزونه اعمال کړي او تر هغه بنديزونو ته دوام ورکړي ، تر څو د خپل ولس د ترور او نړيوالو د ترور او ګواښلو وړتيا له لاسه ورکړي . پای