د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند

د دارالانشا د ‌‌‌‌‌‌ډا‌‌‌‌‌‌ډګیرنې پيغام

کابل _ افغانستان

د سنبله۲٢مه ١٣٩٧ م کال

په ‌‌‌‌‌‌ډيره خواشینۍ مو خبرتیا تر لاسه کړه چې دهیواد دمترقی اودیموکراتیک نهضت غړی ډاکتریعقوب وزیری ، د هغې اوږدي ناروغۍ له امله چې ورپيښه وه وفات وکړ .

انا لله و انا الیه راجعون

مرحوم یعقوب وزیری د هیواد دمترقی نهضت یو مسلکي ، تکړه او لاسپاکۍ مامور وو . هغه خپل ټول ژوند د وطن او خلکو په خدمت کې تیر کړ او زیاتو خلکو سره یی مرستی کړی په هیواد اوخلکو مین اوملی ګټو ته ژمن شخصیت وو.

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند دارالانشا د ارواښاد مړینه ستره ضایعه بولي ، دمرحوم یعقوب وزیری غمزپلي کورنۍ او خپلوانو  ته یی د زړه صبر او تسلیت وړاندی کوی . لوي خداي ته د دوعا لاس پورته کوي چې مرحوم وزیری ته مغفرت وکړي او د هغه فضیلتونه د ارواښاد د کورنۍ په غړو کیږدي روح یی ښاد اویاد یی تل پاتی.

امین

عبدالحی مالک   د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند ریس

دافغانستان دملی پرمختګ ګوند ددارالانشأ اعلامیه

 

٢٠-٦-١٣٩٧

په ډیری خواشینی سره موخبرترلاسه کړوچی دهیواد اوخلکو قسم خوړلو دښمنانو اواجنبی ګوډاګیانو دشینوارو اومومندری ولسونو اودننګرهارولایت داناثو په ښونځیو باندی دځانمرګۍ بریدونه کړی او بی ګناه انسانان یی په شهادت رسولی دی اوډیری کورنۍ یی دغم په ټغر کيښنولۍ.

دافغانستان دملی پرمختګ ګوند دهیواد ددښمنانو دغه بزدلانه برید اودبشریت ضد عمل په کلکو ټکوغندی اودادبشراوانسانیت خلاف  یو غیری انسانی مل ګڼی۔

 او دننګرهار ولسونو خصتأ دننی برید غمځپلو خلکو اوولسونو سره په غم کی ځان شریک بولو .

دافغانستان دملی پرمختګ ګوند دموجوده حکومت نه غوښتنه کوی چې دولسونو اودهیوادوالوامنیت چې خورا اساسی اوحیاتی مسله ده ،او دهیوادوالو دسراومال ساتنه دحکومت اساسی دنده تشکیله وی، اوحکومت باید دهیوادوالو تخفظ اوساتنه ته جدی پاملرنه وکړی ، اوعاملین باید مجازات شی او دقانون منګولو ته وسپارل شی اوهیوادوالو ته دسولیز ژوند زمینه برابره کړی ۔ ترڅو هیوادوالو په سولیز چاپیریال کې ژوندوکړی.

په درنښنت

عبدالحی مالک د گوند ريس

دافغانستان دملی پرمختګ ګوند دارالانشأ

دافغانستان دملي پر مختگ گوند دارالانشا

نېټه ۱۳۹۷د وږي لسمه

د پښتنو او بلوڅو ورونو دروا او انساني حقونو د لاسته راوړلو په هکله دافغانستان د ملي پر مختگ گوند  په ټولو نړې غږ کوي چی پوره سل کلونه مخکې د نړې ستر زبرځواک ددی لوی باتور ملت پر سينه د ډيورنډ توره کر غېړنه کرښه  وباسله، د ټولو بشري حقونو اود نړېوال ميثاق خلاف دوه وروڼه سره جلا کړل.

اويا کاله وړاندي کله چی لوی هندوستان د پاکستان او هند پر نمونو سره جلا شول د نړې زبر ځواکونو د بلوځو او پښتنو باتور ولسونه خپل ناچله گوډاگي هيواد پاکستان اود هغه نظاميگری واکمنې په تحفه کې ورکړل له همغه تر دی دمه  دا ولسونه عام وژنی څخه تر ترور اودزندانونو په تورو کوټو کې ساتلي ددی باتور ولسونو زياتره مشران د زندان په تورو کوټو کې تر مرگه واچول شول.

همد اوس د پښتون ژغورنۍ لوی خوځښت د خپلو روا او انساني حقونو د خپلولو له پاره له بلوچستان څخه تر کراچی، باجوړ وزيرستان پښآور، لاهور، او اسلاماباد پوری سوليز لاريونونه وکړل او دوام لري.

 زموږ گوند ددی لوی مېړني ولسونو دسرنوشت ،د حقونو ورکول غواړي موږ ټول گوند او پلويان او افغان ولس ددی باتور ولس د ټولو حقوقو د ور کړې ملاتړي يو موږ هيڅکله د ډيورنډ توره کر غېړنه کرښه  نه ده منلی او د خپل ولس او نړېوالو نه غوښتنه کوو چی ددی محکوم ولس دسرنوشت له پاره د پاکستاني نظاميگری اداری باندی فشار واچوي تر څو دا ستر ولس د خپل سرنوشت ټاکلو خاوندان شي.

 موږ د وږي نهمه ټول ولس ته مبارکي وايو

 ددی محکوم ولس يوالي غواړو

د پښتنو بلوڅو د مشرانو د يو موټی کيدو ارزو لرو.

 عبدالچی مالک د افغانستان د ملي پر مختگ گوند مشر

ايران ، پاکستان له افغانستان سره داوبو پر سر خبری کوي؟

درانه هيواد وال، سياسيت بازان ، مدني فعالان د جهاد پر نوم مشران دولتي کاڼه چار واکي   خبرشوي کنه ؟m agha (2)

پوره ۴۰ کاله زموږ گاونډېوهېواد (ايران، پاکستان ) زموږ ولس، زمو ږ خاوره ونی بوټي، معدنونه وسلی او په کل کي هر څه چور کړل ۴۰ کلونه مستقيمه لاسوهنه وکړه د تروريسټانو ځالی پټ ځايونه سنمبال کړل زموږ اوبه چي يوه طبعي سرمايه ده رايگان خپلو هېوادونو کي په مصرف ورسولی د هلمند درود د ۱۳۵۱ ل کال تړون يې پر زور او زياتي سره دوخت پر چارواکو لاس ليک کړ ددی تړون پر سر د ولس زياترو سياسي گوندونو د مخالفت جنډې ورپولی ولی بيا هم  د هغه وخت افغان چارواکو د کمزوري سياست له امله ايران رايگان د هلمند له اوبو څخه تر نن استفاده وکړه ددی تړون هغه تغهدونه چی ايراني چارواکو کړي وه يو هم سرته ونه ريسدلو اوس د ايران د حکومت د بهرنيو چارو وزير محمد ظريف جواد په ډاگه اعلان وکړ  چی ايراني لوری دافغانستان له دولت سره داوبو پر سر خبری کوي او افغان لوري ته دا حق نشته چی پر خپلو دريابونو او سيندونو بريښناکوټونه اباد کړي يا نهرونه او ويالی وباسي؟همدارنگه پاکستان چی تر او يا کلونو زيات عمر نه لري دافغان خاوره يي د خپل بادار د تحفی په توگه ورته ور کړی اوس داوبو دعوا هم لري؟

زه د يوه متغهد ازاد افغان په حيث وايم که دافغانستان اوسيدونکي، سياسيون، چارواکي، د خپلو گاونډيانو ته د خپل هيواد د ارضي تماميت او خپلو حقونو ځواب نه وايي او کاڼه ناست وي دا د شرم او خجالت وړ خبره ده. که يو شمېر چارواکي دهمدغو هيوادو نو داستخباراتو سره تړاو نه لري نو د خپل ملي هويت خپلو منابعو، خپلی خاوری ساتنه او پوښتنه بايد وکړي.هغه متل مو هېر نه شي چی واي خلک پورغواړي گاونډي نور غواړي،پر ډيورنډ اغزن تار وزغلول شو چپ ناست، د خيبر پښتون خوا ولس ته ويزه اړينه شوه چپ ناست، اوبه په زور بايي چپ ناست، ځنگل او معدن چور او قاچاق شولو چوپ ناست ،په کورنيو چارو کې لاسه وهنه او لاسوندونه شته چوپ ناست،ليکن دلته بيا کور د ننه جگړه پر دی چی زما برخه کمه شوه د هغه بل زياته، دافغان له نوم نه منکر د ملي هويت نه منکرد يوالي له پروسی سره ستونزه په مقامونو جگړه په غلاوو کولو کې ماهر د وطن ورانولو اود خلکو زورونو او وژلو کې اتل د قوم پرستی، مليت پرستی ژبپرستی، پردي پالنه کې مخکښ دا څنگه افغانيت شو دا څنگه سياست شو، دا څنگه مشرتوب په خپل گريوان کې سرکښته او فکر زکر پکار دی او بس.

م اقا کوچی

20180829

 

ټولټاکنې، موقت حکومت او که عنعنوي لویه جرګه

 

د هېواد د ټاکنو خپلواک کمیسیون منشي او ویاند سید حفیظ الله هاشمي د وږي میاشت په دوهمه، امریکا غږ اشنا راډیو سره مرکه کې وویل، د دې کمیسیون د شمېرنو له مخې د ولسي جرګې او ولسوالیو د شوراګانو د ټاکنو لپاره د هېواد په ۳۴ ولایتونو کې شاوخوا نهه میلیونه رايي ورکوونکو خپل نمونه ثبت کړي دي.

البته څه مهال مخکې د دې کمیسیون لخوا د روان کال د تلې میاشت ۲۸ مه، د ولسي جرګې او ولسوالیو د شوراګانو د ټاکنو لپاره ټاکل شوې چې تیاریانې ورته په بیړه تر لاس لاندې ښکاري.

په یوه بل ورته اقدام کې د ټاکنو خپلواک کمیسیون د ولسمشرۍ ټاکنو لپاره د ۱۳۹۸ کال د وري میاشت ۳۱ مه ټاکلې چې ټاکنو ته د چمتووالي ترڅنګ، د ټولټاکنو لپاره د مرکزي حکومت اراده او ژمنه بیانوي.

په همدې تړاو، یوه پرانیستې خبري غونډه کې د کابل نیوز تلویزیون خبریال مجیب احساس، له ولسمشر اشرف غني وپوښتل، حالاتو ته په پام ویل کیږي ښای راتلونکي کال کې د ولسمشرۍ ټولټاکنې ونه شي او د واک لیږد لپاره  کوم بل بدیل، لکه لویه جرګه راوغښتل شي. خو ولسمشر يی ځواب کې په زغرده وویل چې حکومت د هېواد اساسي قانون په پلیتوب او هغه ته په درنښت ټولټاکنو ته ژمن دی او بل هیڅ بدیل د ټاکنو ځای نه شي نېولای او خامخا به د ولسمشرۍ ټولټاکنې کیږي.

دا چې د ټاکنو خپلواک کمیسیون د هڅو او ژمنو او بلخوا د ټاکنو لپاره د مرکزي حکومت د یادو څرګندونو سره سره، ځینې کړۍ او اشخاص د ټولټاکنو پرځای د موقت حکومت او یا د عنعنوي لويی جرګې د رابللو ډنډوره خپروی، پوښتنه پیداکیږي داسې اشخاص او کړۍ څوک دي؟ ایا د دوی داسې غوښتنې د اساسي قانون سره په ټکر کې نه دي او بلاخره ایا دوی په پای کې د ټولټاکنو مخه نه نیسي او هېواد کې د ګډوډۍ او انارشۍ د ادامې لپاره لار پرانیستې ساتل نه غواړي؟

له بده مرغه، د دغو کړیو په سر کې چې د ټولټاکنو مخه نیسي، د هغو په وړاندې چلوټې جوړوي او د موقت حکومت ترانه غږوی په اسلامي جمعیت کې څو معلوم الحال کسان او د دوی نورهمګټې بلل کیږي، خو بلخوا د عنعنوي جرګې د رابللو سندره بیا پخواني ولسمشر حامد کرزی او پر ده راغونډ څلویښت تنه غله سرکوي چې هممهال هڅه کوي د جمعیتي لنډه غرو څخه په سیالۍ کې وروسته پاتې نه شي!

د اسد الله شریفي په نوم یو تن چې له مزاره يي ځان ولسي جرګې ته نومولی او د شکایاتو کمیسیون يي ولسي جرګې ته د نااهلۍ په وجه غوښتنه رد کړی، د اسلامي جمعیت د اجراییه رییس عطا محمد نور لخوا په شا ټپول کیږي، بیا د هغه په هڅونه په  اصطلاح په یوه مدني لاریون! کې د کابل ــ مزار ولسی لار بنده وي، وروسته يي د لېدنې او شاباس لپاره د مزار خلم ولسوالۍ ته ورځی او هلته مرکزي حکومت ته په ګواښ سره وايي« که اسدالله شریفي بیرته د نوماندانو لیست کې شامل نه شي، پر کابل به وارداتي بریښنا پرې کړي»

خبره دلته پای ته هم نه رسیږي، عطا نور د ځینو نورو کسانو لکه، فوزیه کوفي، غلام سخی نوید، قیس احسن، جاوید زمان او اصف عظیمي په اړه هم چې غوښتنې يي د ولسي جرګې د نوماندانو پتوګه رد شوی، په ملاتړ کې وايي که چیري دا کسان بیرته په لیست کې ونه نېول شي، د هغه (عطا نور) په اند ټاکنې به رڼې نه وي او په دې حالت کې به د موقت حکومت لپاره مټې رابډ وهي.

په کندهار کې، عطا نور ته ورته یو بل لنډه غر، سید جان خاکریزوال چې هممهال د کندهار د ولایتي شورا مشر هم دی، د موقت حکومت ګوتڅنډنه کوي. له هغه ځایه چې نوموړی د ټاکنو له لارې په واک کې خپله راتلونکي خړه ویني، چا غوږ کې ورته ویلي، چې ته هم د موقت حکومت سندره راتوده کړه.

څو ورځې وړاندې یونس قانوني د حراثت او ثبات په نوم شورا کې هم ویلي ول چې ولسمشر او اجراییه رییس دې تر وخت مخکې له واکه ګوښه شي او موقت حکومت دې جوړ شي.

د واک بدلون هغه هم یوازې د ټاکنو له لارې، د ولسمشر په ګډون د هیڅ شخص یا ډلې په پریکړې یا لورنې پورې اړه نه لري، بلکې دا د اساسي قانون غوښتنه ده چې بل بدیل نه لري او هېڅوک يي د بدلون حق هم نه لري.

موقت حکومت او یا د عنعنوي لويي جرګې له لارې د واک بدلون د هېواد د اساسي قانون سره څرګند ټکر دی. د ټولټاکنو پرته، د واک د بدلون نورې لارې د مرکزي حکومت د پیاوړتیا پرځای، د واک بېلا بېلو ټاپوګانو ته لار اواروي او د زړو تجربو بې ضرورته تکرار دی.

هغوی چې د زړو لارو بیا تکرار ته پنا وړي، یوازې د ځان په غم کې دي او غواړې په داسې لارو د ټولنې د پرمختګ مخه ډب کړي!

د ۲۰۱۸ کال د اګست ۲۶ مه

سرلوڅ مرادزی

استرداد استقلال افغانستان

پوهندوی استاد شیما غفوری

استرداد استقلال افغانستان

یاداشتی در مورد موضعگیری بعضی افراد در فیسبوک

کی ها این روز را با تبریک گفتن و کی ها  آنرا با تخریب کردن استقبال می کنند؟

در تاریخ هر مملکت روزی که کافۀ ملت برای استرداد استقلال و حفظ نوامیس ملی به پا خیزد و خون خویش را بخاطر یک هدف والا  بریزد، قابل تمجید و ارج گذاری است. صرف نظر از اینکه کی و از کدام قوم جامعه  در رأس آن قرار داشته است.

در این ارتباط نظر به موضعگیری بعضی ها در شبکۀ فیسبوک چند سوال را مطرح می نمایم و به جواب آن میپردازم:

سوال اول:

 آیا ۲۸ اسد ۱۲۹۸مطابق 19 اگست 1919 نتیجه چنین قیام  مردم بوده است؟

بلی بدون شک.

 شواهد تاریخی نشان می دهد که مردم افغانستان  از هر قوم و ولایت، اعم از زن  و مرد به خاطر شکستاندن طلسم استعمار انگلیس به پا برخاستند. ثبوت این حقیقت نتیجه این جنگ است، ثبوت این حقیقت مجبوریت امپراطوری عظیم انگلیس برای شناسایی استقلال سیاسی افغانستان،  به حیث اولین حلقه در زنجیر دراز استعمار انگلیس میباشد. ثبوت این حقیقت موجودیت 28 اسد می باشد. اگر این روز نتیحۀ به پاخیزی همه مردم افغانستان نمیبود، آیا افغانستان فقیر با داشتن اسلحه کم و از مود افتاده در مقابل بزرگترین قدرت زمان با اسلحه مدرن و وافر میتوانست شجاعانه بایستد و  موفقانه بایستد و تا حصول استقلال بایستد؟

هر عقل سلیم و فارغ از دغدغه های قومی و سیاسی میتواند برای این سوال فقط یک جواب را بیابد که آن عبارت است از:

هرگز نه!

 تاریخ گواه آن است که در این قیام به رهبری شاه امان الله غازی اراده و عمل جانبازانه تمام مردم از هر قوم افغانستان  شامل بود.

سوال دوم: در مورد ملی بودن و فرا قومی بودن شخصیت امان الله خان میباشد.

 شخصی که در زیر ریش استعمار انگلیس ملت افغانستان را برای جهاد نهایی بر ضد آنها سازماندهی نمود، آیا میتواند شخصیت یک بعدی بوده باشد؟ هرگاه امان الله خان فرا قومی نمی اندیشید، آیا مردم افغانستان به وی اعتماد می کرد؟ آیا  در این جنگ نابرابر در عقب وی صف می کشیدند و خون خویش را فدای وطن می کردند؟ بازهم جواب چنین است:

 هرگز نه!

پس سوال پیدا میشود که چرا یک عده این روز را تخریب می نمایند؟ آیا اینها واقعاً با آزادی سیاسی افغانستان در آن زمان مخالفت دارند؟

 بر مبنای بررسی ام در دوسال اخیر در فیسبوک اشخاصی  که کارکرد های شاه امان الله را تخریب می نمایند، و وی را بعضاً مربوط به یک قوم معرفی می کنند، تا آن جایی که حتی استراد استقلال کشور را هم منفی جلوه می دهند. اساساً این اشخاص شامل سه گروپ میباشند:

 گروپ اول– کسانی اند  که معتقد به مبارزه ملی نه، بلکه در گیر مبارزه قومی اند بعضی با دین برخی هم بی دین. آنهایی اند که می خواهند بلوای امیرحبیب الله کلکانی را در سال 1929 در مقابل امان الله خان، این شاه ترقی خواه رنگ قومی ببخشند تا این عمل وی را مشروعیت بدهند و روی این تراژیدی تاریخی را با آبی به نام «رد کردن تمام کار های میهنی شاه امان الله» بشویند. و الا بلواگران باید نفرین مردم افغانستان را تا ابد به دوش بکشند.

و گروپ دوم کسانی اند که از جانب خارجی ها به شکستاندن روحیه  استقلال خواهی  و از بین بردن اتفاق مردم حتی در برابر این بزرگترین دست آورد مشترک مردم افغانستان، مؤظف اند.

و گروپ سومی کسانی اند که برای دل خوش ساختن دوست های فیسبوکی شان لایک می گذارند.

برای رد افکار خصمانه در مقابل این بزرگترین دستاورد مشترک مردم افغانستان باید دوباره به حافظه تاریخ  مراجعه کرد:

نخست اینکه انگیزه بلوا بر ضد امان الله خان به صورت قطع جنبه قومی نداشت، بلکه ریشۀ ارتجاعی در نقاب مذهبی را دارا بود. عقب گرایان فناتیک با حمایت استعمار انگلیس که بر ضد ریفورم های شاه امان الله خان قیام را سازماندهی کردند، زیر تاثیر موعظه های (لارنس های) انگلیس قرار داشتند، لارنس- انگلیس کافریکه  بیست سال متواتر در معتبر ترین مسجد مسلمانان در پایتخت کشور امامت کرد و در اخیر هم نامۀ را از خود بجا گذاشت که مقتدیانش باید نماز های بیست ساله را از سر بخوانند، زیراکه به امامت یک کافر انجام شده است.  انگلیسها توانستند مردم را با فوتو شا پ های عکس ملکه ثریا و تبلیغات پیر بغدادی که خودش انگلیس، ملای لنگ و امثالهم به نام مذهب بر ضد شاه امان الله تحریک نمایند. زیرا انگیسها درک نموده بودند که احساسات مذهبی همان نقطه ضعیف پاشنه اکیلیس مردم افغانستان است. و باید به یاد داشت که در این مخالفت مذهبی بر ضد شاه امان الله اشخاصی از اقوام مختلف شامل بودند. یعنی محیط فکری برای سرنگونی دولت امانی از طرف انگلیسها با تبلیغات  مذهبی آماده گردیده بود که باعث سقوط شاه امان الله و برقراری دولت چند ماهۀ حبیب الله کلکانی و بالاخره استقرار مهرۀ اصلی آنها گردید.

لقب شاهانه حبیب الله با جنبۀ مذهبی آن یعنی «امیر حبیب الله خادم دین رسول الله» نیز نمایندگی از شورش مذهبی آن زمان می کند، نه از شورش قومی.

دوم:  روایت است که حتی شخص حبیب الله کلکانی دریشی غازی امان الله را در الماری عقب چوکی خویش نگهداشته بود و هر صبح اول در مقابل آن می ایستاد و در مقابل آن  سلامی میزد. از این معلوم میشود که وی خود هم به بزرگی این شاه استعمار شکن احترام داشت.

پس بیائید که این جال جدید فریب دشمنان را بدریم و این روز خجسته را که حاصل خونریزی نیاکان ما اعم از تاجک، پشتون، ازبک، هزاره، ایماق، بلوچ و دیگران است، گرامی بداریم و این امانت  مقدس تاریخی را برای  نسل های آینده به سلامت بسپاریم.

زمری 28 دهیواد دخپلواکی د 99 کلیزه په ویاړ

دزمری 28 دهیواد دخپلواکی د 99 کلیزه  په ویاړ :  نصیراحمد (څپاند)

زمونږ ګران هیواد افغانستان ،لرِغونۍ تاریخ اوزوړ تمدن لری  په کال ۱٧۴۷ میلادی کی د احمدشاه درانی ترمشرۍ لاندی د معاصردولت په تاسیس سره ، سیاسی – ملی هویت او ملي دولت رامنځته کړ او په ډیره لنډه موده کی یی  یوه ستره امپراطوری جوړه کړه خو دغې امپراطوری ډیر دوام ونه کړ، دکورنیو اوبهرنیو تضادونو ، کړکیچونو دپردیو یرغلونو اوپه دی خاوره باندې د تسلط لپاره د «سترو لوبو » په دوران کې،  داستعماری ځواکونو د مقابلې او رقابت له کبله له منځه لاړه په ۱۲۹۸ کال د زمري په ۲۸ مه چې د ۱۹۱۹ د اګسټ له ۱۹ سره برابره ده د افغانستان پاچا غازي امان الله خان  دبریتانوي حکومته خپلواکي بېرته واخیستله  او دیولوی او شاندار جشن په ترڅ کی چی دزاړه کابل دزرافشان قصر (دزرنګار پارک) کی جوړه شوی وو د شاه امان الله خان د لاسلیک اوتوشیح پروخت اعلان شواوویل ”زه خپل ځان او خپل هېواد په بشپړ ډول خپلواک اعلانوم” او دنړیوالو لخوا افغانستان د یوه خپلواکه هېوادو په توګه په رسیمت وپيژندل شو.  غازی امان الله خان په خلکوغږوکړو جی 28 داسد د ملی خپلواکي اوازادی دورځی په نوم ولمانځی دغازی امان الله خان دغه ستری کارنامه افغانستان ته په خپل مهم جغرافیايي او استراتیژیک موقعیت کې لانورهم سیاسي او اقتصادي اعتبار ورپه برخه کړو.

غازی امان الله خان چی یو متمدن، باتدبیر په وطن او خلکو مین او ترقی پسند شخصیت و دهیواد پرمختګ او ابادی یی ستر ارمان او شعار وو چی دامانی دوره اصلاحات او ریفورمونه یی ژوندی مثالونه دی . یوه وینای کې یی خلکوته داسی وویل ووچې ( وسلې پرمځکه کښیږدۍ او قلم راواخلۍ ځکه چې یو نالوستی هیواد هیڅکله خپلواک کیدای نشي ).

د افغانستان لپاره د غازي امان الله خدمتونه په ځانګړې توګه د دیموکراسي او دهیواد دپرمختګ په برخه کې د قدروړدي چې باید وساتل شي.

ګرانو هیوادوالو ددی لپاره چی دهیواد ځوان نسل دآزادی په مانا ، مفهوم ،ماهیت او ارزښت  لاښه پوهی شی دخپلواکۍ په اړوند دپوهانو اوصاحب نظرانو يو څوتعریفونه اړین بولم چی خپلو هیوادوالو ته وړاندی کړم.

خپلواکي (ازادی )څه ته وایي؟

خپلواکي : هغه حالت ته وايي په کوم کې چې يو ولس، هېواد یا دولت په خپله خاوره کې بشپړ واک او اختيار ولري.

 خپلواكي يو عمل پخپله خوښه، پرته د بل چا له لاسوهنې ترسره کولو ته وايي او یا په بل عبارت په خپله اراده د یوه کار تر سره کولو ته خپلواکي وايي.

خپلواکي کلمه له دو کلمو څخه اخیستل شويده یو خپل او بل واک دي یو عالم وایي ” یو فرد تر هغه خپلواک دي چې نورو ته یې زیان ونه رسیږي یا دا چې د نور خپلواکۍ ته زیان ونه رسوي”. خپلواکي یوه تعریف شوي کلیمه ده، دولت د خلکو د استازي په توګه د دوي د خپلواکي ساتنې دنده په غاړه لري.

خپلواکي (ازادي) انسان ته خدای ” ج ” وکړی حق دی هر انسان ازاد پیدا شوی یو انسان تر هغه پورې ازاد دی چې ترڅو د نورو خلکو ازادي او حقوق تر پښو لاندي نه کړي یا داسې کوم عمل تر سره نه کړی چې په ترسره کولو سره خپله خپلواکي تري واخیستل شي. (ژباړه : عزت الله عمران لمړیتوب ویب پاڼه)

یو ساده تعریف

خپلواکي دهغو پریکړو د عملي کولو امکان دی ، چې یو فرد یا ټولنه یې په خپله اراده ترسره کوي .

که یو فرد هره پریکړه عملي کړای شي اوهیڅ بل فرد، جوړښت یا سازمان یې کړنې ، وینا او فکر محدود نه شي کړای ، دې ته مطلقه خپلو اکي وايي .

خو انسان ټولنیز موجود دی ، او نه شي کړای مطلقه خپلواکي ولري ، ځکه مطلقه ازادي د ( بل) یا ټولنې دخپلواکۍ پولې ورماتوي ، ځکه نو دافرادو اوټولنو دازادۍ حدود دقوانینو په وسیله ټاکل کیږي ، نو فردي ازادي ګانې هغه دي ، چې قوانین يې دبشري حقونو دنړیوالې اعلامیې پر بنسټ ټاکي :

 

دبیان ، اقتصادي فعالیت ، مذهب ، مېشتیدا، سیاست …. ازادۍ

سیاسي استقلال

دملي حاکمیت اعمال سیاسي خپلواکي او دزمکنۍ بشپړتیا ساتنه امنیتي خپلواکي ده .

دادواړه داقتصادي خپلواکۍ تراغیز لاندې دي .

د اقتصاد دنړیوال منطق پر بنسټ اقتصادي اړیکي له اقتصادي تجرد څخه خلاصون دی ، دا هیڅکله د اقتصادي خپلواکۍ د له منځه تللو په مانا نه ده .

اقتصادي خپلواکۍ له سرچینو څخه دکاراخیستنې اراده او توان دی . استثمار – استعمار ( ښکیلاک ) زبیښاک ( نوی ښکیلاک ، نوی زبېښاک ) . (استاذ عبدالغفور لیوال تاند ویپاڼه)

څرنګه چی د تاریخ په اوږدو کې افغانانو ثابته کړې ده چې هیڅکله دپردیو سلطه نه مني، او دسر په بیه خپلواکي ترلاسه کوي او هم یی ساتنه کوی اوددغی ستری داعیه لپاره هرډول قربانیوته خاضر دی. په نړۍ کې افغانان په خپلواکۍ ، میړانې او شجاعت مشهوردي، او تل یې پردیو دښمنانواو اجنبیانو ته په سرښیندنو په ناچیزه او محدوده امکاناتوحتی په تشولاسونو ، خو په افغانی جذبه او غیرت سره  ماته ورکړې او د پردیو غلامي او واکمنی یی نده منلی. او دوی په تاریخ کی ثابته کړی چی ازادی پسنده او خپلواکه قوم دی. نیلسن منډېلا يوه ډېره درنه خبره کړې، “موږ نه بې ډوډۍ خپلواکي غواړو او نه بې خپلواکۍ ډوډۍ.”  افغانان هم نه تش په نوم خپلواکی اونه هم بی واک خپلواکی غواړی افغانستان او افغانان یو مستقل هیواد او خپلواک اوامن دوست خلک دی او دوی به تل دا په وینو اوککریو ګټلی ازادی او خپلواکی ساتی پدی خاطر چی ازادی او خپل واکی هغه وخت ارزښت لری چی دفاع او ساتنه یی وشی. چی ژوندي مثالونه یی دفراه ، کندوز اوغزنی ولایتونو باندی دتور پنجاب او دهغوی لخوا دروزل شو ګوډاګیانو بریدونه دی چې  زمونږ ملی ځواکونو دهیواد اوخپلی خاوری نه په میړنی سره دفاع ده او دشمنانو ته یی غاښ ماتونکې ځواب وویل او يوځل یی بیا ثابته کړه چی دځانونو اوککریو په قربانی سره به دخپلی خاوری او خپلواکۍ نه دفاع کوواو دا شهید پروره ملت هیڅ وخت د پردیو زور ته نه دی تسلیم شوي. همدا راز تر خپلواکی ګټلو د خپلواکی ساتنه مهمه ده پدی خاطر چی سیاست پوهان او ټولنپوهان  دی پایلی ته رسیدلی چی : ( تر څو یوه ټولنه په مکمل ډول اقتصادي ازادی ونه لری ، دسیاسی ازادی څښتنان کیدلای نشی.)

مونږعزتمند : جمهور ریس ښاغلی ډاکتر محمد اشرف غنی ته ،ټولو هیوادوالو . دهیواد ملی قهرمانو اومیړانیو ځواکونو ته او په هیواد کی میشتو ورونو فومونو اوولسونو ته د99 کلیزی، دخپلواکی اوازادی د ملی ورځی په ویاړ مبارکی وړاندی کوم همدارنګه دملی یووالی حکومت دمشرانو ، میشتوورونو قومونو ، سیاسی ګوندونو، دمدنی ټولنو فغالینو ، مخوروقومی او ملی شخصیتونونه غوښتنه کوم چی په یووالی او ورورولی  سره په یو اتفاق دغه پرتمینه ورځ په شانداره او ملی احساساتو سره  ولمانځی  او دهیواد ټولو رسنیزو او تلویزیونی شبکو څخه  غوښتنه کوو چی دغه نیکمرغه ورځ په شاندارو پروګرامونو او ملی جذباتوسره ولمانځی ترڅو د هیواد او زمونږ دخپلواکی اوازادی دښمنانو ته یوځل بیا ثابته کړو چی افغانان خپلواک ،ازاد امن دوست او امن پسند خللک دی . ۲۸ داسد ورځ د ملت د میړانې او غیرت د سمبول په توګه د افغانستان د خلکو په زړونو او راتلونکو نسلونو ته درنه او تلپاتې ده، د هغو اتلانو، غازیانو او ټولو هغو کسانو یاد او خاطره چې په یو نه یو ډول د هیواد د خپلواکۍ په ګټلو کې یې برخه درلوده نمانځو. هیله ده د افغانستان د خپلواکۍ ګټلو په نهضت کې نغښتي ارزښتونه تل زموږ په هیواد کې د سولي، ثبات، سوکالۍ او اتحاد د ټینګښت له پاره د الهام یوه سرچینه شي.

نو د دې سترې او نیکمرغې ورځې په مناسبت یو ځل بیا ټولو ته دزړه له تله مبارکی وړاندی کوم او نیکمرغی موغواړم.

تل دی وی آ زادی او خپلواکي         د یوموټي ،سرلوړی او سمسوره افغانستان په هیله

اخذونه:

ټاند وبپاڼه

لومړیتوب ویبپاڼه

ویکی پیډیا

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند د دارالانشا اعلامیه

سم الله الرحمن الرحیم

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند د دارالانشا اعلامیه

کابل- د ۱۳۹۷ م د زمري ۲۴ مه

د افغانستان د پرمختګ ملي ګوند دارالانشا په غزنې ولایت او د هغې مرکز باندي چې یو وخت د هېواد ویاړلي پلازمینه او د اسلامي تمدن یو سمسور مرکز وو او په دې وروستیو کې د طالبانو تر پردي لاندي ، د پنجابیانو ، چچنیانو ، عربانو د ترهګرو ملیشو او د پاکستان او ایران د کورناستو پوځي افسرانو د هماهنګ شوي بریدونو لاندي راغلو ، دولتې اداري ، سپيڅلي اماکن ، د خلکو کورونه او د کاروبار مرکزونه د اور د لمبو خوراک شو ، په کلکو ټکو غندي او د افغانستان له حکومت او نړیوالي ټولني غواړي چې د دغو بریدونو او جنایتونو عاملین د جګړي د جرمونو د محکمې میز ته راکش کړي .

په غزنیچیانو چې کوم ناتار تیر شو ، کوم تلفات چې د غزنې خلکو او د افغانستان امنیتې ځواکونو ته پيښ شول ، ‌‌‌‌‌‌ډير درانه او د جدي پوښتنې وړ دي .

د غزنې دبریدونو سره سم په زابل ، بغلان ، میمنې ، کندهار او د هېواد نورو ولایتونو کې هم ورته پلان شوي یرغلونه شوي چې بهرنیو ملیشو ورکې برخه اخستې او مسولیت یي ساده ګان طالبان په غاړه اخلي ، د پاکستان او ایران د استخباراتو هغه ستره توطيه ده چې غواړي د افغانستان د خلکو هغه هڅې شن‌‌‌‌‌‌ډي کړي چې ، د سرترسري سولي او اوربند په موخه پيل شوي .

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند دارالانشا په هېواد کې د جګړي دمخنیوي او سولي ته درسیدو له پاره هڅې چې له هري پتې وي او د افغانانو وینه تویدنه ودروي ، د خپلواکۍ او ځمکنۍ بشپړتیا اصل په کې خوندي شوی وي منې او هغې ته په ګ‌‌‌‌‌‌ډه د کار کولو تیاري اعلانوي .

دارالانشا په خواشینۍ دې ریښتیا ته ګوته نیسې چې د افغانستان حکومت او نړیواله ټولنه دواړه نه دې توانیدلې چې د غزنې په شان د لویو بریدونو د تر سره کېدو مخکې ، د کشفې او امنیتې ارګانونو او ځواکونو د همغږۍ کچه لوړه بوزي او د هغه زیان مخه ونیسې چې د غزنې بې دفاع خلک ، دولتې اداري او د کاروبار مرکزونه ورسره مخامخ شول .

د افغانستان د پرمختګ ملي ګوند دارالانشا د هېواد له وطنپالونکو سیاسي ګوندونو سازمانونو ، مدنې ټولنو او خپلواکو ملي شخصیتونو او په ټوله کې له خلکو غواړي چې په خپلو کې یو موټی شي ، له حکومت او نړیوالي ټولني په کلکه وغواړي چې د پاکستان او ایران په ملاتړ د طالب په پته له افغانستان څخه د ټولو ترهګرو بهرنیو ملیشو د ایستلو او یا محوه کولو عملي لاري چاري ومومې . د غزنې او د افغانستان نورو جګړو زپلو سیمو ته عاجلې مرستې ورسوي او هغوي په سزا ورسوي چې د وظيفوي ناغیړۍ له امله یې غزنیچیان او نور هېوادوال زیانمن شول .

په درناوي

عبدالحی دافگانستان د ملي پرمختگ گوند مشر

د هېواد د خپلواکې 99کليزه

m agha (2)د هېواد د خپلواکې  99کليزه

زموږ وېاړلی هېواد افغانستان پوره 99 ل کلونه وړاندې د نړې د لوی ځبر ځواک ښکېلاکگر انگريزي حکومت پر وړاندې ستری سرښندنې وکړې د خپل هېواد خپلواکي تر لاسه کړه.

مکار او ذبون دښمن زموږ له ولسونو څخه د غچ  اخستلو په اړوند له همغه وخته تر نن پوری ارام ندی ناست تل يي کوښښ کړې چی په ډول ډول چلوټېو ددی اتل ولس پر وړاندی پر پټو او ښکاره توطېو لاسوهنو کې پوره ونډه ولري ، پوره ۴۰ کلونه ددی هېواد دخلکو د وينو د تويدو سيلابونه جاري ساتلي ښکيلاکگر و تل په گران هېواد افغانستان کي د سياسي نهضتونو، جنبشونو سياسي وتلو څېرو پر وړاندي د مختلفو نوو پروژو اساسي پلانونه عملي کړي او کوي.

د  ملي اتل شاه امان الله خان ازادي خوښونکي جوړښت ددی مکارو ښکېلاکگرو لخوا دخپلو جا سوسانو او تالي څټو لخوا و ځپل شو، د هيواد ټول ترقي غوښتونکو  سياسي گوندونو او ولسونو د ښېرازی موخه يې  ډپ ساتلی  ددوی د لاس وهنو په پاېله کې دافغان ملت د جوړونې پر ځای ميليت پالنه،ژبپالنه، قوم پالنه اونور دافغانانو تر مينځ زور اخستی دی،هغه باتور ملت چی د خپل ښکېلاکگر دشمن پر وړاندې تل تر يوه بيرغ لاندی د هيواد دښمانان له خپل هيواد څخه په تشو لاسونو شړلي په گونډو کړي خو په تاسف چی اوس يو شمېر د پردي پاللو او مليت پاللو ته لمن وهي خو افغان مېٍړنۍ ولس په خپل هيواد مين او ټينگ هوډ لري چی ددی هيواد رنگارنگ دشمنان به خپل شومو موخو ته ونه رسي بلکې دا هيواد او ولسونه به د ورنو په شان خپل هېواد افغانستان  يو موټی وساتي .

زه د يوه سياسي شنونکي په توگه وايم چی ددی خاوری اصيل بچيان ولسي پر گنې هيچا هيڅ زبر ځواک ته ايجازه نه ورکوي چی دا هېواد ټوی ټوټی کړي يا د ډيورنډ توره کرښه ددی ملت ولسونه سره جلا کاندي نن وي که سبا دا ولسونه او سياسي ملي مبارزين به په يوه اوچت اواز دا ناره پورته کړي چی لر وبر افغان يو دی لکه چی د همدې کال په اوږدو کې د پښتنو له خوا د پاکستاني پوځيانو او دولتي ستمگرو پر وړاندی د کويټی نه تر کراچی لاهور، کوهاټ پښاور، اسلام اباد، باجوړ ،صوات په ميلونونه پښتنو په يوه سوليزلاريونونو خپل د حق اواز پورته کړ اود هيواد نه بهر هم داواز په کلک عظم اواراده بدرگه شو. ديوه واحد ملت جلا والی ممکن نه دی . سره له دی چی د افغانستان په ورانولو اود ولسونو په وژلو کې هيچا صرفه نه ده کړی په تيرو ۴۰ کلونو کې په ميلونونو هيواد وال ووژل ، کډوالی ته اړ شول هر څه چور تالا والا شول، خو ولسونو مکار دشمن ته تسليم نه شول دازادی جنډه يې اوچت ساتلی اودا جنډه به د برېاليتوب  تر سرحده حده پوری رپانده ساتي .

 د ملت هوډ دا دی چی په گران هېواد کې د تل پاته سولی سپينه کوتره ډېرژر په خپل مرورين اسمان کي په الوتنو او نوو زيرو سره پروازونه وکړي .

په همدې ور ځ  ۲۸ د زمري چی د هېواد مېړنو ولسونو خپلواکي لاسته راوړی په ۱۳۹۷ ل کال د هېواد په گوټ گوټ کې د ولسي جر گې د وړ او منلو شو افغانانو له خوا د ولسي جر گې اود ولسواليو شورا گانو ته خپل استازي په رڼو شفافو رايو سره وټاکي  د ټول ولس هيله همداده او وه چی نور پارلمان ته داسی کسان لار پيدا نه کړي چی قاتلين،  غا صبين، مفسدين، اختېطافگران ، د ملي يوالي ضد کړنو کې لاس لري پارلمان ته وټاکل شي .

د سياسي ملي گوندونو ولس او په خاصه توگه ځوانان بايد داسی نوماندانو ته خپله رايه واچوي چی هغوی په پوره صداقت ملي هوډ ، ژمنتېا سره د خدمت ملاتړلي وي ولسونه اوس  پر دی پوره پوه شوي چی يو شمېر مالوملحاله څېرو چی په ماضي کې د ولسونو په هر ډول ناوړه عمالو کې پوره ونډه درلوده د خپلو ځانونو پر ځای خپل نور څوک نوماندان کړي خو ولسونه هم دتير په پرتله اوس پوره اگاهي لري او هغه چاته به رايه ور کوي چی لياقت وړتېا او ژمنتېا يې لري

محمد اقا کوچی

د يووالی په اړه

د يووالی  په اړه

د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند

دريځ

د ۲۰۱۸کال د اګست اتمه نېټه

 د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند مشرتابه غواړی په پوره درناوی سره  د خلکي پرګنې اړوند د ګوندونو د مشرانو او غړو ، په دریواړو خونو کې د فعالو ملګرو او د کابل د بي پري شورا د غړو  پام دې مهم ټکی  ته را واړوی چې : زمونږ ګوند د ډیر زيار په ګاللو سره وکولای شوه چې د يو لړ ضايعاتو په منلو سره ،  د هغه سياسی او فکری انحراف مخه ونيسی ، کوم چې د دوو کالونو را هيسی زمونږ ګوند ورسره مخامخ وو .

ددې تر څنګ ، د ګوند مشرتابه او ټولو غړو يې په بی ساری ليوالتيا سره د يووالی د رامنځته شوی هغه بهير سره هم کلکی اړيکی وساتلی ، د کوم سره چې خلکيانو په دری  پرانيستو مجازی خونو کی را منځته کړی دي . باید یاده کړو چې د ملی پر مختګ ګوند ، د انحراف څخه د ګوند او ملګرو د بچ کولو په پړاو کې له مقابل لوري او همدارنګه په دریواړو خونو کې د یو شمیر هغو ملګرو له خوا چې ځانونه د ګوندي یووالي يواځينی پلوي بولي او د یوه لوي سرترسري ګوند د جوړولو  لوړه ادعا لری ،  د يو لړ داسې څرګندونو  او  لیکنو سره مخامخ شو ، چې موږ یي انتظار نه درلود .

خو زمونږ ګوند د پياوړی استدلال ، ژبې او قلم سره سره  ونه غوښتل د خلکيانو د يووالی نوی را ټوکيدلی بهير د خپلې ودې په لومړيو شيبو کی په غير ضروری بحثونو له ستونزو او ګواښونو سره مخامخ کړی . زمونږ ګوند  ددې ملګرو له خوا د انحراف هغه تورونه وزغمل ، د کوم سره چې مونږ نه پخلا کيدونکی او په مبارزه کې وو . مونږ د يووالی په هيله  پر ځانونو د يووالی ضد تورونه او ټاپې وزغملی او د يووالی له پاره مو د مذاکراتو پر دوام او نهايي موخې ته د رسيدو تر بريده ،  د بهير پر غځيدو ټيګار وکړ . مونږ باور لرو چې پر ستونزو د بری لار د تهمتونو او تورونو تر باران لاندې تيريږي ، خو يو ځل بيا د يووالی د حياتی اهميت په نظر کی نيولو  او د خپل ملی او وطنی مسؤليت او رسالت په درک  او ادا کولو سره  په ټولو دوستانو غږ کوو چې د يووالی له پاره د نفی کوونکو او  کنايه آميزو  خبرو  پرځای ، جوړونکو او عقلانی بحثونو ته لار پرانيزي  .

زمونږ له آنده  د يووالی اهميت له هرې بلې مسألې او هر ډول اختلاف لوړ دی . مونږ په هره کچه بحثونه غوره بولو ، خو د بحثونو هدف او موخه بايد يووالی وی . مونږ د اختلاف باوجود ، يووالی ته عقيده لرو ، مانا دا چې زمونږ لوی او واړه توپیرونه بايد د اوسنی مزمن نفاق د دوام او په دی ډول د اوسنی تراژيک  وضعيت او کړکېچ د غځيدو لامل نه شی . يووالی ته  رسيدل پر نورو د خپلو نظرياتو او موخو تپل نه دی ، بلکی يوالی د پوهای ، د يو بل د درناوی ، متقابل باور ، تيريدنی ، تحمل ، اغماض او تسامح له بهيره منځته راتلای شی . د يووالی لوری بايد په دی برخو کی رقابت وکړی او وښيي چې د يووالی په خاطر ، تر نورو وړاندی تيريدنو  ته تيار دی . ناروغه سيالی ، جبری او تحميلی يووالی د نفاق زڼۍ  بلل کيږی .

تاريخی تجربو ښودلی ده چې کله زمونږ ملت ويشلی او په نفاق کی وی ، داخلی او خارجی استتبداد زمونږ د خلکو په وړاندی بګنوونکی جنايتونه د تاريخ په پاڼو کی ثبت کړی دی . زمونږ دښمنانو تل هځه کړی ده چې زمونږ ميړنی ولس سره وويشی ، تر څو ځپلو شومو موخو ته ورسی . دوی  زمونږ پر خلکو د واکمنی او ناپوه ساتلو د پاره  د خلکو د بيداری ټول کړکی او لاری تړی ، پر ښونځيو ، ښوونکو او روزونکو بريدونه کوی ، ځکه جهالت  د استبداد د ژوند او پاېښت چاپيريال دی . د آمانی نهضت پر ضد لومړنی بريدونه پر ښونځيو او معارف پيل شول . تر ننه د استبداد پلويان د آمانی نهضت د اصلاحاتو او روڼ آندو غورځنګونو  پر ضد غړمبارې وهی . جهادی او طالبی ناتار هم د ښونځيو او پوهنتونونو دروازی وتړلی او له ښونځيو يې مورچلونه جوړ کړل . د هيواد په هغو سيمو کی چې جهادی جنګسالاران او طالبی وحشت واکمن دی ، په سلګونو زره افغان ماشومان له زده کړو محروميږی . دوی د شوم پلان له مخې غواړی  زمونږ خلک په جهل او ناپوهی کی وساتی  ، څو خلک  د خپلو بدمرغيو اصلی عامل چې وروسته پاتې والی او استبداد دی ، ونه پيژنی او په دې ډول غواړی د خلکو پر حقوقو او آزاديو د تيری په وړاندی د خلکو له پاريدنو او مقاومت مخنيوی وکړی . زمونږ د خلکو نفاق او ويش تل زمونږ د داخلی او خارجی دښمنانو د سياستونو مرکزی ټکی جوړوی . له دی امله ده چې د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند د خپلو خلکو د يووالی او پیوستون مسأله د خپلو وظايفو او دندو په سر سر کی ايښې ده .

زمونږ له نظره د دوو ، درو او څو سياسی ګوندونو اتحاد او يووالی ،  د هغه د اهميت په نظر کی نيولو سره سره زمونږ د ټولنی په وړاندی د شته ستونزو ځواب  نه شی ويلای . اصلی خبره داده چې ددې ستونزو د حل کيلی د يوې ملی اجماع په لاس کې ده ، مانا دا چې  ټوله افغانی ټولنه بايد ددې ستونزو د اوارولو د پاره را اوچته شی . د لوړو ملی ګټو او عامه خير د پاره  د خلکو د مختلفو برخو ، اقشارو او طبقاتو ، ګډ کار او مبارزی ته بلنه هم د سياسی ګوندونو کار دی . د داسی سياسی ګوندنو کار دی چې په خلکو او ولسونو کی د ټاکلی اعتبار او وقار څخه برخمن وی . زمونږ په ټولنه کی فعلا  د لسګونو ګوندونو او سياسی سازمانونو موجوديت له يوې خوا سياسی پلوراليسم ته  د موجود نظام د ژمنتيا استازيتوب کوی له بلی خوا د سياسی ګوندونو  موجوده شميره زمونږ د ټولنی په ځانګړی توګه د روشنفکری غورځنګ په منځ کی د پراخ نفاق څرګندوی دی . همدارنګه د سياسی ګوندونو دا کميت د خلکو تر منځ ، اعلام شوو موخو ته ددې ټولو ګوندونو پر رښتينولئ شک او ترديد ايجادوی . خلکو ته د دومره زيات شمير ګوندونو په منځ کی انتخاب ستونزمن کوی . ددې ګوندونو مرامی ټکی په ډیرو کمو معمولی توپيرونو سره  يو شان دی . خو د ځانی او ګروپی ګټو د پاره يې د سياسی ګوندونو بازار تود کړی دی .

زمونږ له نظره سياسی پلوراليسم د مهم دموکراتيک اصل او ارزښت په توګه بايد وساتل شی . خو د ګوندونو دا ډول کثرت د ګټې پر ځای ټولنی ته زيان اړوی . د ګوندونو او د هغو د رهبرانو مسؤليت دی چې د ګوندونو د زيان رسوونکی تعدد مخه ونيسی او د جوړونکی ديالوګ او مذاکراتو له لارې  يو شمېر هغه ګوندونه چې مرامی موخې يې مشترګی وی ، واحد ګوندونه جوړ کړی . هر سياسی ګوند دنده لری چې په هيواد کی د سولې د ټينګښت ، د قانون د واکمنۍ ، دموکراسی او ټولنيز عدالت په خاطر د جنګ واک او مخدره موادو د دری سری آژدها سره د آغيزناکی مبارزی په خاطر له خپلو تنګو ګروپی ګټو تېر او د لويو مؤثرو سياسی ګوندونو د تشکيل سره مرسته وکړی .

د افغانستان د ملی پر مختګ ګوند دموکراسی او د دموکراتيکو ارزښتونو مراعات او پيروی ، د ټولنی د وقايې  او په سياسی او ټولنيز ژوند کې د ګمراهيو او انحرافاتو د مخنيوی تر ټولو مهمه وسيله بولی . مونږ ښئ او کيڼه بنسټ پالنه د ټولنیزو ارزښتونو له پاره يو شان زيان رسوونکی بولو .

زمونږ ګران هيواد افغانستان د څلورو لسيزو راهيسی د ملی او بين المللی ترهګرو تر تاړاکونو لاندی ماتمونه ګالی . زمونږ دوو بد نيتو ګاونډيانو پاکستان او ايران تل زمونږ هيواد او خلک د خپلو شومو موخو له پاره د پټو او ښکاره بريدونو هدف ټاکلی دی . دوی خپلې ګټې پر سينه پروت افغانستان کی وينی . له دی امله يې د ګاونډيتوب او ټولو نړيوالو او انسانی نورمونو پر خلاف زمونږ د هيواد پر ضد د شرارت له مختلفو ډولونو ګټه پورته کړی ده او زمونږ د مظلوم ملت وينی تويوی .

څلويښت کلنې بی رحمې او وينی زبيښونکی جکړې زمونږ ملت ځپلی ، ټولی مادی او معنوی شتمنۍ يې لولپه کړی دی . نړيوالو زمونږ د خلکو سره  د انسانی همدردی او غمشريکی اصول هير کړی وو . زمونږ په فريادونو او ساندو هيچا سر نه ګراوه . د جګړو نه د ستړی ملت په غوښو او هډوکو ترهګر ګرګسان د پاکستان او ايران د سړی خورو رژيمونو نوکران لکه وږی ليوان اخته وو .

له نېکه مرغه د ۲۰۰۱ کال د سپتمبر د ۱۱ غمجنې پيښې او د امريکا د نيويارک پر تجارتی مرکز بريد ، نړيوال اړ کړل ، څو د ترهګرو څخه غچ واخلی .

هغه وو چې د همدی کال د اکتوبر په ۷ نيته  امريکا او متحدينو يې د امنيت شورا د پريکړی سره سم پر افغانستان بريد وکړ او د طالبی واکمن طاعون جرړی يې وايستی . همدارنګه امريکا او ناټو په افغانستان کی خپلی موخی د ترهګرو ډلو ځپل ، د مخدره موادو د کر توليد او قاچاق مخنيوې ، د تلپاتې سولی تأمين او د دموکراسی  پراختيا او ټينګښت وټاکل . ځکه زمونږ خلکو په ښارونو او کليو کی د ائتلاف د قواوو ملاتړ وکړ .

خو مونږ په ډاګه سره وايو چې د امريکا متحده ايالات او متحدين يې له دی امله په خپلو موخو کی پاتې راغلی دی چې دوی نه غواړی خپل تروريست پروره پخوانی دوست پاکستان په آسانی سره له لاسه ورکړی . افغانستان ځکه  ډير ژر بيا د تروريستانو د بريدونو او يوه پراخ تباه کوونکی جنګ شاهد شو  ، چې  پاکستان په ټول ځواک سره ، د نړيوالو له مالی او نظامی مرستو نه په ناوړه استفاده سره  د تروريستانو او په افغانستان کی د خپل ستراتژيک عمق د پاليسيو تر شا پاتی شو .

 ددې تر څنګ د جنګ د بيا توديدو ، يو ستر عامل هم  په حکومت کی  د طالبانو د وروڼو جهادی چورګرو او مفسدينو پررنګه حضور وو چې پر دولت او د دولت پر ملاتړو د خلکو د باور د کمزوری کيدو لامل وګرځيد . اوس اوس هيواد د واک ، مخدره موادو او جنګ له دری ضلعيزې ځواکمنی مافيا سره لاس او ګريوان دی .

زمونږ جګړه ځپلی هيواد او ولس  په يواځې توګه په خپلو محدودو او په هيڅ شمېر امکاناتو سره ددې داړونکو مافياؤ او د هغو تر شا د پاکستانی مليتاريسم او آخوندی فاشيسم په وړاندی د بريالی مقاومت تاب نه لری . له نړيوالو مرستو پرته موجود نسبی دموکراتيک نظام دری يا څلور مياشتی هم د دوام توان نه لری او هيواد بيا تر هر څه وړاندی د آی-اس-آی او د هغو د لاسپوڅو طالبانو لاس ته لويږی او هيواد مو د دوهم ځل له پاره په طالبی جهنم اوړی .

زمونږ له نظره په افغانستان کی د پردو لښکرو حضور په عادی شرايطو کی د يوې شيبې د پاره هم د منلو وړ نه دی . خو تر هغو چې زمونږ هيواد د خپل ميړنی ولس او نړيوالو مرستو په مټ په خپلو پښو ولاړ نه وی ، تروريسم او بنسټ پالنه په ګور کی ايښودل شوی او ښخه شوی نه وی ، د پاکستانی مليتاريسم او آخوندی فاشيسم د مداخلو اوږده لاسونه لنډ شوی نه وی ،  د نړيوالی ټولنی نظامی او سياسی حضور د افغان ملت او وسله وال پوځ تر څنګ حياتی اهميت لری .

 مونږ په دی اړه ګوندی اجماع تأمين کړی ده  او ددی مهمی او برخليک ټاکونکی ملی مسألی په اړه  په ملی او بين المللی کچه معقولو بحثونو او مثبت تناظر ته تيار يو .

په دي هکله هم د ملګرو نظر اخستل شوي چې د خپل تیر سیاسي ژوند له مثبتو ټکو به په نوي ګوندي کار او فعالیت کې استفاده کوو او د پخوانې هغه فکري اساس سره به خداي په امانې کوو چې په اوسنیو شرایطو کې یي د پلي کېدو زمینې کمزوري شوي او یا بیخي له منځه تللې دي . مونږ د خپل تاريخ د برياليو او ناکامو تجربو څخه عبرت اخيستی دی ، موږ پرزيدنی او ښوئیدنی غندو او له وياړونو او برياؤ په ګټور ډول يادونه کوو .

زمونږ له نظره د تيرو پېښو په اړه د هغه چا قضاوت معيار کيدای نه شی ، کوم چې په پېښو کی يې مستقيم او غير مستقيم ، څرګند يا پټ رول درلود . له لومړی سره د تيرو پېښو په اړه بايد ناپيېلی تاريخ ليکونکی قضاوت وکړی ، خو زمونږ قضاوت څوک منی که نه يې منی ، جانبدارانه تلقی کيږی او له اعتباره ساقط دی .ځکه بايد په تيرو پېښو له بحث نه د يووالی پر وړاندی د مانع په توګه استفاده ونه شی . که په مرامی ټکو کی اختلاف نه وی چې البته نه شته ، ګوندونه بايد له خورده ګيريو پرته د يووالی له پاره هوکړه ليک لاسليک او د يووالی نوی پړاؤونه پيل کړی  .

هغه ملګری چې په تيره پورې نښتی دی ، د شخصيتونو د نقش او وياړونو يادونه د يووالی شرط بولی ، زمونږ له نظره د تاريخ په دی حساسو شيبو کې د اساسی دندو د تشخيص له کمزورتيا سره مخامخ دی . مونږ د يووالی د پاره شرطونه نه ږدو ، حتی تيار يو چې د يووالی له پاره د مذاکراتو د لورو هغه شرطونه ومنو ، کوم چې د خلکو په منځ کی د راتلونکی واحد ګوند اعتبار ته زيان نه رسوی .

 په پای کی بايد ووايو چې موږ د یو شمیر ګوندونو او سیاسي سازمانونو سره د یووالي او جبهو جوړولو بریالۍ او ناکامي هڅې کړي ، خو کله چې موږ د مقابل لوري د رضایت د حاصلولو له پاره د خپلو فکري او تشکیلاتي اساساتو څخه پښه اړولي ، جبران نه منونکي ګوندي او سياسی زیانونه مو په برخه شوي دي . مونږ پو هيږو چې  په اوسنيو سختو او ستونزمنو حالاتو کی سياسی انتخاب آسانه کار نه دی .

د يادولو وړ بولو چې مونږ خپلو قضاوتونو ته په تقدس او مطلقيت  قايل نه يو او باور لرو چې د شرايطو د بدلون سره سم مونږ کولای شو په خپلو ارزونو او قضاوتونو له سره غور وکړو . مونږ هڅه کوو چې خپل ګوندی ټولګی له ښی او کيڼې  ګمراهی  بچ کړو او په سياست کی د تعادل او منځنی حد او په واقعيتونو بناء مثبت سنتريزم  لوری وساتو .

 مونږ د خپلې راتلونکی پر خوا مخامخ ځو ، ښۍ او کيڼې خوا ته نه کږيږو  ، مستقيم مخ  پر وړاندی !

په اروپاکي د افغانستان د ملي پر مختگ گوند د تبليگ څانگې له خوا