خبرونه

  سیاسي تګلاره د هیواد  سیاسی  حالاتو  ته  لنډه کتنه

که د سولې د خبرو بهیر وڅارو، نو څرګندیږي چه دوه سوالونه د مذاکرو اساسي مضمون  جوړوي: ‎۱- په سیمه کې د امریکې او ناټو سیاسي ـ نظامي حضور. ۲- په سوله کې د ګاونډیو او د سیمې زبرځواکونو ځان ځاني ګټې. امریکا: څرګنده ده ، چه په ۲۰۰۱ کال کې امريکا او ناټو ...

Read More

د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند د دارالانشاء اعلاميه

د ۲۰۱۹کال د فبروری ۴ نيته کابل – افغانستان د پاکستان اوياکلن مليتاريستی استبداد د خپلو بې شمېره جنايتونو په لړ کې پرون د آزادۍ او انسانی حقوقود لارې يو بل اتل مبارز د پښتون ژغورنې د غورځنګ نامداره او وتلی غړی ابراهیم آرمان لوڼي د خپلو نا ځوانمردانه بريدونو بلهاري کړ ...

Read More

Afghanistan's National Progress Party Proposals Regarding Restoration of Peace in Afghanistan

Kabul-Afghanistan 02-12-2018 Fellow citizens , party leadership & members are aware of cross-sectional form and short times peace and democracy , because of the impose wars on Afghanistan , In the course of history , the cause of postponement of the reconstruction and restoration of democracy in our society related to engagement of ...

Read More

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند د دارالانشا اعلامیه

کابل- د ۱۳۹۷ م د زمري ۲۴ مه د افغانستان د پرمختګ ملي ګوند دارالانشا په غزنې ولایت او د هغې مرکز باندي چې یو وخت د هېواد ویاړلي پلازمینه او د اسلامي تمدن یو سمسور مرکز وو او په دې وروستیو کې د طالبانو تر پردي لاندي ، د پنجابیانو ، چچنیانو ، عربانو ...

Read More

مرامنامۀ حزب ملی ترقی افغانستان

مقدمه: قریب چندین دهه است که بحران ناشی از رقابت های دوران جنگ سرد، سیاست های نفوذی برخی کشورهای همسایه و منطقه، اشتباهات، خطا ها و کجروی گروههای سیاسی شامل بحران در تبانی با کشورهای همجواروتصامیم یکجانبه وناقص بن برسرنوشت تشکیل دولت افغانستان از مردم ما قربانی میگیرد. این بحران باوجود ...

Read More

د مبارکۍ پېغام

دافغانستان ملي ترقي گوند د ښونکي د ورځی په وېاړ .

2019زکال داکتوبر ۵مه  د ۱۳۹۸ل کال د ميزان۱۳مه

د هېواد ټولو رښتينو خدمتگارانو د علم، پوهی مشعلدارانو ته د ښونکي دورځئ په مناسبت مبارکي وايم.دافغان ټولنۍ د پرمختگ او ترقی اصلي واريثان همد وېاړلي ښونکي دي ،ښونکي چی نن هېواد په خورا بد جنگي سياسي نظامي حالت کي ددی خاوری د تنکيو ماشومانو د ځو انانو په روزنه کې بوخت دي دوی تر بل هر دولتي  مامور په خورا کم امتياز کار کوي، د خپل هيواد کمکيو ماشومانو ته د وطن پالنې په روحيه زده کړې ور کوي د ښونکي مقام او منزلت تر هرچا لوړ دی ښونکې نن پرون د ۴۱ کلن جنگ جگړو په دوران  کې د شنه اسمان لاندی په دښتو ميرو کې په مسجد اوديرو کې د خپل وطن بچو ته زده کړه ورکوي که څه هم په تيرو ۱۹ کلونو کې د ښونکو او زده کونکو په نوم ميلياردونو افغاني  يا ډالر مرسته وشوه ولی په تاسف چی ددی مرسته شوو پيسی د څوتنو چارواکو له خوا غلا حيف ميل شوی نه منظم درسي مواد د زده کونکو په واکې ورکول شوه اونه ښوونځي جوړ يا ورغول شوه نه د ښونکو سره کړې ژمنې عملي شوی ، ښونکې د ټولنې اصلي معماران  او بنسټ ايښودونکې د نوروخلکو په شان زوريدلی کړېدلی پاته شوه .

دا چی په 2019 ز کال کې د ولسمشری له پاره ټاکنې وشوی اوهم د تل پاته سولی له پاره يو لړ گامونه اخستل شوي زموږ گوند هيله لري دا ځل د ټاکنو پروسه د ولس واکې ، جمهوريت ته په رښتني توگه داسی ملي شخصيت د هيواد ولسمشر په توگه وگمارل شي چی دټول ملت او په خاصه توگه د ښونکو، زده کونکو  ستونزو حل ته جدي پام لرنه وکړي .

 عبدلحی مالک د گوند مشر

اعلامیه

دارالانشا حزب ترقی ملی افغانستان

کابل- افغانستان

(.) میزان ۱۳۹۸ خورشیدی

به نظر دارالانشا حزب ، روند بخش نخست انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، رای دهی، به صورت نسبی موفقانه به پایان رسید. شمارش رای ها، استماع و رسیدگی به شکایت ها و اعلان نتایج نهایی را با بی صبری چشم به راهیم

آمادگی های کمیسیون مستقل انتخابات و تدابیر نهادهای امنیتی در راه اندازی پروسه رای گیری و تامین امنیت انتخابات قابل یادآوری و تمجید است.

جوانان، زنان، سازمان های سیاسی و شماری از نهادهای اجتماعی، بخصوص حزب ترقی ملی افغانستان و سایر احزاب وطندوست و دموکراتیک، و در مجموع هموطنان دلیر و میهن پرست با شجاعت تمام و هدفمندانه در انتخابات اشتراک ورزیدند.

از آن جاییکه پیش از انتخابات شماری از حلقات به برگزاری انتخابات علاقمندی نشان نمی دادند و به بهانه صلح با طالبان تلاش های بی نتیجه ای را برای دستیابی به میکانیزمی برای یک اداره موقت به راه انداخته بودند، اکنون هم برای کمرنگ نشان دادن موفقیت انتخابات کوشش دارند تا از طرق ناموفق مختلف پایان انتخابات را به طرف بحران سوق دهند و زمینه را برای پیاده کردن همان نسخه کهنه، یعنی حکومت موقتی آماده سازند. در این راستا گروه های معلوم الحال تنها نیستند بلکه برخی کشور های خارجی با چشم سفیدی تمام از گروه ها و شخصیت های که قبلا در برابر انتخابات مقاومت می کردند و یا در ایجاد پیچیدگی ها نقش داشتند حمایت می کنند. در لحظات حساس جاری پشتیبانی خارجی ها از شماری از این چهره و یا بازدید سفیران برخی از کشور ها با تعدادی از کاندیدای ‌پرسش‌های جدی را ایجاد کرده است!

هموطنان ما به قیمت خون خود در انتخابات اشتراک کردند، انتخابات با تلاش های زیادی ممکن ساخته شد، شمار زیاد مردم بی گناه، و افسران و سربازان نهادهای امنیتی یا شهید شدند و یا زخمی گردیدند، به رغم این همه کار و فعالیت بزرگ، یک تعداد از تشنگان قدرت تلاش دارند این دستاورد بزرگ انتخابات جاری افغانان را با سوال و زوال مواجه سازند!

حزب ترقی ملی افغانستان از همان آغاز با فرمول صلحی موافق نبود که در موردش از مردم، نهادهای دموکراتیک و وطندوست سیاسی و مدنی پرسشی نشده بود. حزب از ویژگی های صلحی پشتیبانی می کند که در اساسات آن سفارش های لویه جرگه مشورتی و پیشنهاد های حزب ترقی ملی منعکس شده باشند.

در حالی که طرح ایجاد اداره موقت مطروحه از جانب حلقات خودمختار که به بهانه صلح با طالبان مطرح شده بود با شکست مواجه گردید و طرح نیروهای باورمند به انتخابات موفق و عملی شد، مردم افغانستان بیشتر از پیش باورمند شدند که زمان زورمندان، جنگ سالاران، مفسدان و عناصر چهره یی وابسته به خارجی ها بسر رسیده است. شرایط ناخوشایند جنگ ها و نقش اثرگذار بی پیشینه رسانه ها افغانان را هشیار ساخته اند. بیشتر از این به نام قوم، مذهب، زبان، سمت برای تخریب وطن و افغان کشی کشانده نمی شوند.

به همین سبب تلاش های تازه ای که از جانب شماری از کشورهای قدرتمند جهان ، همسایه ‌ و طالبان به بهانه صلح راه اندازی شده اند و بیشتر بازی کنان آن همان چهره های مخالف انتخابات اند، سوالی را در ذهن تداعی می کند آیا این حلقات شکست اخیر خود را در بحرانی ساختن نتایج انتخابات جبران نخواهند کرد؟

دارالانشا حزب ترقی ملی افغانستان که در انتخابات ریاست جمهوری اخیر از آدرس تیم دولت ساز سهم فعال داشت، از نقش فعالی که اعضا و سازمانهای حزبی در انتخابات ایفا نمودند قدردانی و اظهار امتنان می کند و انکشافات بعدی را با دقت تعقیب می نماید.

حزب برای تامین صلح با عزت کاملا متعهد است، و با هر تلاشی که به بهانه صلح پروسه صلح را زیان می رساند و آن را در برابر پرسش قرار می دهدموافقه کرده نمی تواند. بنابراین از مردم افغانستان، از نهادهای جوامع مدنی سیاسی ، گروه ها، شخصیت های مستقل، علمای کرام، جوانان، زنان و اقشار مختلف جامعه با احترام تمنا می کند و پیشنهاد می دارد تابا هر نوع تهدیدهای احتمالی در برابر دموکراسی و انتخابات با تمام نیرو ایستادگی نمایند، برای نجات دموکراسی و انتخابات و بهداشت خنثی کردن تلاش های منطقه ای و جهانی در برابر افغان ها دست به ایجاد اجماع و یا جبهه تاثیر گذار بزنند.

به امید پیروزی دموکراسی و انتخابات در افغانستان!

عبدالحی مالک رییس حزب ترقی ملی افغانستان

 

دافغانستان دملي ترقي گوند دارالانشا اعلامېه

کابل – افغانستان

د ۱۳۹۸ ل کال د تلې (۱۲) مه

د ګوند د دارالانشأ له نظره ، د افغانستان د اسلامي جمهوریت د ولسمشریزو ټاکنو بهیر لمړۍ برخه یانې رایې کارونه په نسبې بریالیتوب پاي ته ورسېده . د رایو شمیرلو او د شکایتونو د اوریدلو او د پایلو د اعلانېدلو برخې ته په بې صبرۍ سترګې اوړې .

د رایې اچونو او امنیت نیونو له پاره د ټاکنو د کمیسیون ، په ځانګړې توګه د امنیتې ارګانونو تیارۍ هم تر زیاتې کچې د ډاډ او یادولو وړ وي .

ځوانانو ، ښځو ، مدني سیاسي يو شمیر ټولنو په ځانګړې توګه د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند او نورو وطنپالونکو ډموکراټيکو ګوندونو او په ټوله کې زړورو او په هېواد مینو وطنوالو په پوره شجاعت ټاکنو کې هدفمنده برخه واخیستله .

څرنګه چې له ټاکنو مخکې یو شمیر کړیو د ټاکنو ترسره کولو له پاره لیوالتیا نه ښودله او د طالبانو سره د سولي په پلمه یې لنډمهالو میکانیزمونو را منځ ته کولو ته بې ګټې هڅې کولي ، اوس هم د شوي بریالیو انتخاباتو د کمرنګه ښودلو په موخه د بیلابیلو لارو ناکامه کوښښ کوي چې د ټاکنو پایله بحرانې کړي او هماغه زړي نسخې پلې کولو یانې موقتي حکومت جوړونو ته لاره هواره کړي . په دې برخه کې دا څرګندي کړۍ یوازي نه دي ، ځينې بهرنې هېوادونه په پوره سپين سترګۍ هغه ډلې او شخصیتونه برجسته کوي چې لا له مخکې د ټاکنو پر ضد ولاړ وه او یا یې له ناچارۍ په ټاکنو کې پيچلتیا زیږونکې برخه لرله . په داسې حساسو شیبو کې په نامه له ځينو څيرو څخه د بهرنیانو ملاتړ او یا له یو شمیر نوماندانو سره د بهرنیو سفیرانو کتنو ډيرې جدي پوښتنې را ولاړې کړي دي !!

زموږ هېوادوالو د وینو په بیه ټاکنو کې برخه واخیسته ، په ډيرو هڅو ټاکنې کېدل ممکن شول ، زیات بې ګناه خلک او د امنیتې ارګانونو افسران او سرتیرې یا شهېدان او یا ژوبل شول ، د دې دومره ستر کار او فعالیت برسیره ، يو شمیر د واک تګې په لوي لاس د افغانانو ټاکنیزه اوسنۍ کارنامه د سوال او یا هم زوال سره مخامخ کول غواړي !!

د افغانستان د ترقۍ ملي ګوند ، له لمړې سره د سولي له هغه فورمول سره موافقه نه کوله چې په هغه کې خلک ، ډموکراټيک او وطنپالونکې سیاسي مدني نهادونه نه وي پوښتل شوي ، ګوند د سولي د هغې بڼې پلوي کوله چې اساسات یې د مشورتې لوي جرګې سپارښتنو او د ملي ترقۍ ګوند د سولي وړاندیزونو تشکیلول .

په داسې حال کې چې له طالبانو سره د سولي په پلمه په واک کې د ځان ټومبونکو کړیو د موقتې ادارې جوړولو طرحه له ناکامۍ سره مخ شوه او په ټاکنو د باور لرونکو ځواکونو طرحه بریالۍ او پلې راووتله ، د افغانستان خلک لا زیات باورې شول چې له دې وروسته په هره وسیله د هر زورواک ، جنګ سالار ، مفسد او د بهرنیانو په تکیه د څيره شوي عناصرو د بیا راپورته کېدو وختونه له منځه تللې دي . د جګړو د شرایطو ناخوالو او د رسنیو بې سارې پرمختګ افغانان هوښيار کړي . نور د قوم ، مذهب ، ژبې ، سمت په نامه هېواد نړولو او افغان وژلو ته تیار نه دي .

له دې کبله هغه نوي هلې ځلې چې د یو شمیر ځواکمنو ، ګاونډيو هېوادونو او طالب چارواکو له خوا د سولي په پلمه پيل شوي او ډيرئ لوبغاړې یې هماغه د افغانستان د ټاکنیز بهیر ضدڅيري دي ، پوښتنه پېدا کوي چې ایا دا کړۍ خو به خپله وروستنۍ ماته د ټاکنو دنتایجو په بحرانې کولو سره نه جبرانوي ؟

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند دارالانشأ چې د دولت ساز ټاکنیز ټيم له ادرسه د ولسمشرۍ ټاکنو کې فعاله برخه درلودله ، د ګوندي ټولو سازمانونو او غړو څخه په انتخاباتو کې د غوره رول لوبولو له امله په پوره قدر دانۍ مننه کوي او له ټاکنو راوروسته ټولې پرمختیاوي په پوره ځيرتیا تعقیبوي .

ګوند د عزت لرونکې سولي تامین ته په بشپړه ژمنتیا ، د سولي په پلمه د هرې هغې هڅې څخه چې پلې شوي ټاکنې زیامنې کړي او د هغې پایلې له پوښتنې سره مخامخ کړي موافقه نه شي کولی . بنا پر دې د افغانستان له خلکو ، د هغوي له سیاسي مدني ټولنو – ګروپونو – خپلواک شخصیتونو ، دینې عالمانو – ځوانانو – ښځو او د ټولني له بیلا بیلو قشرونو څخه په درناوي هیله او بلنه کوي چې د ډموکراسۍ او ټاکنو په وړاندي د هر ډول پيښيدونکې ګواښ کلکه مقابله وکړي ، د ډموکراسۍ او ټاکنو د بچیدو او په سیمه او نړۍ کې د افغان ضد هڅو د بې له ځنډه شنډولو په موخه یوه اغیز لرونکې اجماع یا جبهه جوړه کړي .

په افغانستان کې د ډموکراسۍ او ټاکنو د بریا په هیله !

عبدالحی مالک    د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند ریس

 

ملګرو ملتونو په ۷۴ مه عمومي مجمع کې د ملي امنیت سلاکار ډاکټر حمدالله محب د وینا متن

1.10.2019Moheb i FN
بسم الله الرحمن الرحیم
د ناستې ښاغلی رئیس، د ملګرو ملتونود سازمان محترم سرمنشي، درنو استازو، سفیر صاحبانو، ښاغلو او آغلو! ویاړم، چې نن په دې مهمه ناسته (پلټ فارم) کې ستاسو درنو همکارانو او شریکانو پر وړاندې ولاړ یم او د خپلو هیوادوالو استازیتوب کوم.
بله د ویاړ خبره داده، چې یوازې دوه ورځې وړاندې شاوخوا درې میلیونه افغانانو د ترهګرۍ له ګواښونو سره خپل ژوند په خطر کې واچاوه او د افغان ځوانې ډیموکراسې په څلورمه دوره ولسمشریزو ټاکنو کې یې رایه ورکړه.
د هغو کسانو په منځ کې، چې رایه یې ورکړه نارینه، مېرمنې او آن لا داسې سپین ږیري شامل و، چې ښايي دا یې د ژوند وروستۍ رای اچونه وه. همدارنګه داسې ځوانان هم په کې و، چې نوي د رای اچونې سن ته رسيدلي او دا یې د ولسمشر ټاکلو لومړۍ تجربه وه. په ټاکنو کې داسې کسانو هم رایه واچوله، چې معلولان و او د رای اچونې تر مرکزه تګ ورته آسانه نه و.
زموږ په ولسمشریزو ټاکنو کې داسې کسانو هم برخه واخیسته، چې د لاس ګوتې یې د ۲۰۱۴ کال په ټاکنو کې د طالبانو لخوا پرې شوې وې، خو دوی بیا هم راووتل او رایه یې ورکړه.
مونږ یوازې د ولسمشر د ټاکلو لپاره رایه ورنکړه، بلکې ډیموکراسۍ ته مو رایه ورکړه، اساسي قانون ته مو رایه ورکړه، سولې ته مو رایه ورکړه، آزادۍ او ملي حاکمیت ته مو رایه ورکړه، هوساینې او وصل ته مو رایه ورکړه او د افغانستان اسلامي جمهوریت ته مو رایه ورکړه.
ګرانو هیوادوالو! زه تاسو ته د رایې کارونې له حقه د استفادې له امله مبارکي وایم او له ټولو مسلکي او زړورو افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو څخه مننه کوم، چې ددې حق د ساتلو لپاره یې هڅې وکړې. زمونږ ۷۰ زره زړورو ځواکونو ددې تاریخي بهیر په لړ کې د خپلو هیوادوالو ساتنه وکړه. د افغان ځواکونو د مسلکیتوب له امله د د ښمن ډېری او آن لا ټول هغه بریدونه، چې په دې ورځ یې زموږ د ملکي هیوادوالو د په نښه کولو لپاره پلان کړي و، دفع کړل.
زه ددې لاسته راوړنې له امله د نړۍ وګړو ته هم مبارکي وايم او له تاسو هر یوه مننه کوم. نړیواله ټولنه په ځانګړي ډول د ناټو غړي هېوادونه په تېرو دوو لسیزو کې زموږ ترڅنګ ولاړ و او موږ ته یې ددې زمینه برابره کړه، چې هیواد مو له جګړې راووځي، بیا ورغول شي او د یوه نوي افغانستان په اړه فکر وکړو، داسې افغانستان، چې په اسلامي ارزښتونو او افغاني عنعناتو ولاړ او د تل لپاره له خونړۍ ماضي ژغورل شوی وي.
تاسو هغه مهال د یوې افغان ډیموکراسۍ په اړه زموږ د لیدلوري د عملي کېدو په برخه کې ستره او ارزښتناکه پانګونه وکړه او آن مو خپل نارینه او ښځینه د مرګ له خطر سره مخامخ کړل، چې ډیموکراسي زموږ په هیواد کې یوازې یوه مفکوره وه، خو اوس تاسو د هغې سرمایه ګذارۍ مثبتې پایلې ګورئ، چې د پالیسیو، اقداماتو، بنسټونو، اصولو او آن لا خلکو په بڼه را څرګندې شوې دي. مونږ، د افغانستان نننيو ځوانو رهبرانو د ولسواکۍ هغو اصولو او ارزښتونو ته غېږ پرانېستې، چې د ملګرو ملتونو سازمان یې پر بنسټ تاسیس شوی دی.
ښاغلی تیجاني محمد باندي! اجازه راکړئ، چې د ملګرو ملتونو د ۷۴ مې عمومي ناستې د ریاست پر څوکۍ ستاسو د ټاکنې له امله مبارکي ووایم. مونږ د هغو موخو د پراخې دایرې ملاتړ کوو، چې ددې عمومي غونډې په اجنډا کې تعقیبېږي او د سولې او امنیت له پرمختګ، د زده کړو د کیفیت له ښه والي، د بې وزلۍ د له منځه وړلو او اقلیمي بدلونونو ته له رسیده ګي څخه عبارت دي. مونږ همدا ډول د عمومي مجمع د پخوانۍ مشرې ماریا فرنیندا اسپینوسا له هڅو او مشرتابه هم مننه کوو.
ښاغلی رییس،
زموږ ولسمشر جلالتمآب محمد اشرف غني دوه کاله وړاندې د ملګرو ملتونو په ۷۲ مه غونډه کې پر همدې ځای د هغو ابهاماتو په اړه پوښتنې را پورته او خبرې وکړې، چې نړیواله ټولنه ننګوي او اړتیا لیدل کېږي، چې د حل لپاره یې ټول په ګډه پر وړاندې ودرېږو. له هغې مودې را پدېخوا افغانانو په خپل هېواد کې یو څه ډېر ډاډ رامنځته کړی دی.
موږ افغانان د ولسواکۍ او سولې لپاره پر خپله ژمنه ولاړ یو. افغان امنیتي او دفاعي ځواکونو د یوه مسلکي او استوار بنسټ په توګه دا ثابته کړې، چې زمونږ له ډیموکراتیک بهیره ساتنه کولای شي او نړیواله ټولنه هم له دې بهیره د ملاتړ په برخه کې له افغان ولس او دولت سره په خواکې ولاړ دي، خو لاهم د هغو کسانو د موجودیت له امله، چې د سولې پر وړاندې ولاړ دي ابهامات موجود دي.
طالبانو او د هغوی بهرنیو ملاتړو ته له همدې ځایه د افغان ولس یو پیغام لرم: له موږ سره د سولې په بهیر کې یو ځای شئ، کنه پر وړاندې به مو جګړه جاري وساتو. لکه څنګه، چې زما همکارې او په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازې عادله راز تېره اوونۍ په همدې ځای کې وویل زه هم وایم، چې په دې جګړه کې بریا زموږ ده.
ښاغلی رییس،
زه دلته یوازې له وظیفوي لحاظه د خپل ولس استازولي نه کوم؛ بلکې زه د هیواد له هغه مطلق اکثریت څخه یو یم، چې شاوخوا ۶۰ سلنه وګړي جوړوي او د خپل ژوند شاوخوا درې نیمې لسیزې مې په جګړه کې تېرې کړې دي. زمونږ همکارانې سفیر صاحب عادله راز او سفیره رویا رحماني هم د هغه نسل یوه برخه ده، چې په جګړه کې زېږېدلي او لوی شوي دي.
مونږ نوی افغانستان یوو!
افغانستان دا مهال تر بل هر وخته ډېر د ځوانانو د هیلو پر اساس اداره او مخته ځي. د وروستیو شلو کلونو لاسته راوړنو مونږ ته دا فرصت راکړی، چې خپلې هیلې پر یوه قوي باور بدلې کړو. مونږ د هغې سولې د راوستو لپاره پر خپلو وړتیاوو باور لرو، چې ټول عمر مو یې هیله درلوده. مونږ په دې اړه له وړاندې زیات ګامونه پورته کړي، خو لا هم اوږده لار په مخکې لرو. راتلونکي ګامونه په موږ افغانانو پورې اړه لري.
د ولسمشرۍ ټاکنو پایلې، چې هر څه وي، خو یو شی واضح دی، چې سوله د دولت لومړیتوب دی او وي به، چې اوس حکومت ته د خلکو د یو ځل بیا رایې ورکولو له امله به نوره هم تقویه شي.
سولې ته د رسېدو لپاره راتلونکی ګام به هم د لومړي هغه په څېر د افغانانو لخوا پورته شي. د ۲۰۱۸ کال په فبروري کې جمهو رییس محمد اشرف غني طالبانو ته له قید او شرط پرته د سولې د مذاکراتو وړاندیز وکړ، چې تر اوسه هم پر خپل ځای دی. د همغه کال په جون میاشت کې، چې افغانانو د اختر ورځې نمانځلې درې ورځنی سرتاسري اوربند وشو، چې هېچا یې فکر نه کاوه. دې کار افغانانو ته یو نه ماتېدونکی ډاډ ورکړ، چې سوله ممکنه ده او په ډاګه شوه، چې حکومت له خپلو وسله والو مخالفانو سره د مخامخ خبرو اترو وړتیا لري.
ولسمشر محمد اشرف غني په نوامبر میاشت کې د سولې لار نقشه وړاندې کړه او یو مذاکراتي ټیم یې اعلان کړ. افغانستان د ۲۰۱۹ کال له پیل سره له افغانانو سره د سراسري مشورې له لارې د سولې لارې ته دوام ورکړ.
په دې اړه افغان مېرمنې تر بل هر چا د ډېر امتیاز مستحقې دي، ځکه تر بل هر چا وړاندې د هیواد په کچه د سولې د اجنډا پر محوریت را ټولې شوې. په فبرورۍ کې د افغانستان له ۳۴ ولایتونو څخه ۱۵۰۰۰ مېرمنو د سولې د توافقنامې پر شرایطو بحث وکړ او د هغوی له ډلې ۳۰۰۰ تنو یې په کابل ښار کې له دې اجنډا د ملاتړد اعلان لپاره ناسته وکړه.
حکومت په اپریل کې د سولې تاریخي ملي مشورتي لویه جرګه را وغوښته، چې د سولې په هوکړه لیک کې یې د خلکو پر غوښتنو بحث او مشورې وکړې.
پورته یاد شوی هر نوښت داسې یو ستر ګام دی، چې مشري یې افغانان کوي او یوې ټول شمولې، پایداره او با عزته سولې ته زمینه برابروي او لا ډېر خوځښت رامنځته کوي.
موږ په داسې حال کې، چې په دې اړه د یوه بل ګام پورته کېدو ته تیار یو، ژمن یو، چې سوله باید پایداره، همه شموله او باعزته وي. افغانان د لانورې وینې بهېدنې د مخنیوي په موخه په بېړني ډول د اوربند غوښتونکي دي، هغوی غواړي، چې د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ د سولې خبرې وشي او غواړي، چې اسلامي جمهوریت د ملت او دولت د بنسټ په توګه باقي پاتې شي. مونږ نه یوازې د خپلو لاسته راوړنو د خوندیتوب غوښتونکي یو، بلکې د هغه اساس د ساتلو غوښتنه هم کوو، چې د موجودو لاسته راوړنو د لا ډېرېدو او غوړېدو امکانات برابروي.
مونږ په دې اړه د هغو نړیوالو شرکاو له همکارۍ مننه کړې او ښه راغلاست مو ورته ویلی، چې د سولې د تامین په برخه کې زموږ له اصولو سره مطابقت لري او د افغانانو په مشرۍ یې د سولې له پروسې ملاتړ کړی. سوله زمونږ مشترک هدف او ترهګري زمونږ ګډ دښمن دی او نباید د سولې په یوه غیر واقعي استعجالیت کې ترهګر پیاوړي کړو.
زه غواړم له نړیوالو شریکانو او ملګرو مننه وکړم، چې زمونږ د سولې د هڅو ملاتړ یې کړی دی د هغو له جملې د امریکا متحده ایالات، اروپايي ټولنه، جرمني، ناروې، سعودي عربستان، متحده عربي امارات، اندونیزیا، ازبکستان او نور هیوادونه.
دا مهال افغانان د نړیوالې ترهګرۍ پر لومړۍ کرښه جنګېږي، چې د نورو هیوادونو خلک په سوله کې ژوند وکړي، خو دا باید له یاده ونه باسو، چې سوله یو دایمي وضعیت نه دی، بلکې دوامدره ارزیابۍ او پاملرنې ته اړتیا لري، چې شریک اړخونه یې په ګډه پر غاړه اخلي او ارزښتونه سره شریکوي. هغه ترهګر، چې افغان ځواکونه ورسره جګړه کوي، مونږ او ټولې نړۍ ته ګواښ دي.
ترهګري په همغې کچې، چې یوه مفکوره ده، د تاوتریخوالي یو ډول هم دی. مونږ باید د ترهګرو د ملاتړو افکارو د تفکیک لپاره، هغه که هر ځای وي، په ګډه کار وکړو. د صفر زغم تګلاره، چې هر ځل یې یادونه شوې، نه باید نوره د بحث موضوع وي، بلکې باید په داسې یوه کار بدل شي، چې اقدام ته ضرورت لري. مونږ په سیمه کې غوڅو اقداماتو او ژورې همکارۍ ته اړتیا لرو.
له ترهګرۍ سره مبارزه کې اړتیا ده، چې د ټولیز امنیت د پیاوړي کولو داسې چاره رامنځته شي، چې د ترهګرو جرمي فعالیتونو ته پراخه پاملرنه وکړي او د هیوادونو ترمنځ د هغوی د تګ راتګ، سرباز ګیرۍ او د هغوی د تمویل د هغو سرچینو په اړه، چې ددوی جرمي او وژونکې بقا ته لار پرانیزي پام ونیسي.
له ترهګرۍ سره مبارزه د امریکا له متحدو ایالتونو او ناټو شریکانو سره زموږ د ګډ کار بنسټ جوړوي، چې افغانستان هغه ته په بشپړ قوت سره ژمن دی. زه ټولو پوځیانو او د هغوی کورنیو، نه یوازې افغان ملي امنیتی او دفاعي ځواکونو بلکې، د مختلفو هیوادونو سرتېرو ته، چې زموږ له ځواکونو سره اوږه په اوږه جنګېدلي او خپل سرونه یې قربان کړي همدردي وړاندې کوم. موږ افغانان به کله هم ستاسو قربانۍ هېرې نکړو او منندوی مو یو.
ښاغلی رئیس!
لکه څنګه، چې د عمومي غونډې له بحثونو څرګنده شوه، ترهګري او منازعه نړۍ ته د متوجه نننیو ګواښونو یوازنۍ بېلګې نه دي؛ بلکې د اقلیمي بدلونونو اغېزې او انساني بحران هم هغه لومړیتوبونه دي، چې افغانستان هره ورځ ترې متضررېږي. دغه ننګونې کولای شو یوازې د نړیوالو همکاریو د یوه نوي میزان او هستې په مرسته له منځه یوسو. که چېرې ددې ننګونو د له منځه وړلو غوښتونکي یو او هیله لرو چې د تل پاتې ودې اهداف تر لاسه کړو، باید له شخصي ګټو ور هاخوا لیدلوری ولرو.
افغانستان ددې ژمنو په عملي کولو کې د ملي پراختیا د اجنډا له اصولو او د پایدارې ودې له موخو سره په تطابق کې پانګونه کړې ده. دا اهداف د افغانستان د سولې او انکشاف په ملي اډانه او د ملي لومړیتوبونو په پروګرامونو کې ځای لري.
له هغه ځایه، چې د افغانستان اقتصاد اوس هم اکثرا پر کرنه ولاړ دی، ځکه يې د اقلیمي بدلونونو له امله ډېر زیانونه زغملي. اوږده وچکالي زمونږ خلکو ته د ژوند او مرګ موضوع جوړه شوې ده. یو زیات شمېر خلکو مو خپل کورونه پرېښي دي او په شدیده بې وزلۍ کې ژوند کوي. دا هغه مسله ده، چې مونږ اوس هم ورته د اوږدمهاله حل لارې موندلو په لټه کې یو او په ورته وخت کې زیانمنو شویو کسانو ته بېړنۍ بشرپاله مرستې هم رسوو.
د تېرې اوونۍ په سرمشریزه کې د نړۍ مشرانو د اقلیمي بدلونونو په اړه پر داسې استعجالیت ټینګار وکړ، چې ددې خطر د زیانونو د کمولو لپاره نویو اقداماتو ته اړتیا پېښوي. موږ به دا مهم بحثونه د اقلیمي بدلون په راتلونکي کنفرانس کې، چې راتلونکی ډسمبر په چیلي هیواد کې جوړېږي دوام ورکړو.
ښاغلی رئیس،
غواړم خپلې خبرې د ملګرو ملتونو د تعهد په محور څرخیدونکي یوه پیغام باندې، چې راتلونکي ته ګوري راونغاړم. له کنډوالو د افغانستان د راوتلو سفر او دوامدار پرمختګ د ملګرو ملتونو او څو اړخیزو همکاریو د اهمیت شاهد دی.
افغانستان سږ کال د خپلې خپلواکۍ سلمه کلیزه ونمانځله. ددې پېړۍ په وروستیو دوو لسیزو کې تاسو له موږ سره مرسته وکړه، چې ولسواکۍ رامنځته کړو، چې اوس یې مونږ پر قوي بسټ په ډاډ سره ولاړ یو او د پر ځان بساینې، هوساینې او سولې پر لور حرکت کوو.
نوی افغانستان په سیمه کې د همکاریو، وصل او انکشاف په مرکز د اوښتو په حال کې دی. د استانبول پروسې په شمول، د آسیا زړه او د افغانستان په اړه د سیمه ییزو اقتصادي همکاریو کنفرانس د افغانانو هغه نوښتونه دي، چې له وړاندې یې اقتصادي ګټې رامنځته کړي او د سوداګرۍ، د توکو تحرک، او په ټوله سویلي او منځنۍ آسیا کې يې د خلکو او فکرونو لپاره نوې پولې پرانېستې دي.
مونږ اوس ویلی شو، چې د افغانستان ولسواکي یو بریالی داستان و، چې نه یوازې په افغانانو، بلکې موږ او تاسو ټولو پورې تړاو لري.
ښاغلی رئیس،
هو! وخت زموږ د پرمختګ شاهد دی، خو وخت لاهم موږ ته درد راکوي. افغانان د خپل هر هېوادوال په مرګ ځورېږي، زمونږ لپاره هره هغه شېبه د غم ده، چې یو افغان خپل ژوند په کې له لاسه ورکوي.
زموږ ماموریت د داسې یوې سولې رامنځته کول دي، چې د ټولو افغانانو درد ته د پای ټکی کېږدي. یوازې په سوله کې هر افغان کولای شي د هغې ډیموکراسۍ آزادي او او فرصتونه تجربه کړي، چې موږ یې د راوستو لپاره ډېرې قربانۍ ورکړې دي. هېڅ افغان تر هغې سوله ییز او ازاد ژوند نه شي لرلای، چې ټول افغانان دسولې شاهدان ونه اوسي. دا هغه ورځ ده، چې موږ ژوند او کار ورته کوو او پوهېږو، چې داسې یوې ورځې ته د خپلو نړیوالو دوستانو او همکارانو په مرسته رسېدلای شو.
دا هغه ورځ ده، چې مونږ یې یوازې هیله نه لرو، بلکې باور پې لرو.

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند د دارالانشأ اعلامیه

کابل – افغانستان

د ۱۳۹۸ م د وږې ( . ) مه

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند د هېواد دسولي له هغه بهیر څخه چې نږدې ۹ میاشتې پيل شوی دی ملاتړ کړی او دسولي د وړاندیزونو یوه ټولګه یې هم چې د ګوند نظر څرګندوي ، هېوادوالو او نړیوالو ته وړاندي کړي . ګوند تل د نیابتې جګړي ، بهرنۍ مداخلې او د افغانانو په استازولۍ د ګاونډيو او نورو هېوادونو د رول لوبونې په برخه کې کلک مخالفت کړی .

د ملي ترقۍ ګوند له نظره څه د پاسه څلور لسیزې جګړه د افغانستان په ځمکه ادامه لري او اصلي قربانیان یې هم افغانان دي . له دې امله که د جګړي د بندیدو په موخه هر نوښت او خوځښت رامنځ ته کیږي جنګ زپلې هېوادوال یې باید کوربه توب وکړي ، نه کوم بل هېواد او یا نهاد !

د سولي روان بهیر چې د امریکایې مشرتابه په غوښتنه ځنډيدلی ، له لمړۍ ورځې ناسمه تګلاره خپله کړي وه ، يانې د افغانستان خلکو ، مدني سیاسي ټولنو او حکومت ته په کې ځاي نه ؤ ورکړل شوی ، د خلکو هغو نظریو ته درناوی ونه شو ، کوم چې د مشورتې لوي جرګې د معتبرې مرجع د سټيج څخه له حکومت او نړیوالو سره شریکې شوي وي .

ګوند په خپلو څو اعلامیو کې د سولي بهیر ناسمیو ته ګوته نیغه کړه ، چې ګواکې ګاونډيان د افغانانو په سوله کې خپلې موخې لټوي او سوله ویشي ، طالب او امریکا د شخړي ټولې او عمده خواوي نه دي ، حکومت ، خلک او افغان روڼ اندي کنج ته ټيل وهل کیږي ، د انتخابې او مشروع واکمنۍ پر ځاي موقتې میکانیزمونو رامنځ ته کېدو ته ترجیح ورکول کیږي ، هیڅ خوا د جګړي د بیا نښلولو او تودولو د مخنیوي تضمین نه ورکوي او نور ! خو د سولي بهیر نامشروع مرکچیانو په دې ټولو ناسمیو رابرسیره کولو غوږونه کاڼه کړل .

د سولي بهیر کې هڅه وشوه د نړۍ د ډيرې بې نرخه او ورستې جګړي ، چې زیان لېدونکې یې بې دفاع هېوادوال دي ، بریدګر او مخته بیونکې یوه مهمه خوا ، سیاسي خوځښت او امارتې مالکان تعریف کړي او د افغانستان د خلکو په زړونو کې ورته د اوسنیو ستونزو څخه د نجات د یو ډاډمن بدیل تمه راوټوکوي . خو وروستیو پيښو ثابته کړه چې د بل په اشاره د لوبیدونکو جګړه مارو او د هغوي بهرنې ملاتړو څخه ،  د بریدونو د بندولو او سولي ته د صادق پاتې کېدلو غوښتنه ، د تړلو دروازو تر شا د شخړي د اصلي خواؤ د نه شتون په صورت کې معامله ، د یخ پر سر لیکل دي او بس .

افغانان اوس هغه سوله نه غواړي چې د تیر په څير یې په بدل کې ټول ارزښتونه ضایع شي ، واکمنان یې د معاصر نړۍ لید څخه بې برخې وي ، په ملي مقیاس او د نړیوالو اړیکو په ټينګولوکې د مدنې اړتیا پر ځاي په ناپيژانده ایدیولوژيکو چلندونو تکیه ولګوي او د خپل هېواد د ملي ګټو د خوندي ساتلو پر ځاي د اجنبې ګټو خوندي کولو ته ژمنتیا ولري .

له دې کبله د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند ، يو وارې بیا د تیرو وړاندیزونو په تعقیب له نړیوالي ټولني ، د ملګرو ملتونو له سازمان ، له خیر غوښتونکې بشریت څخه په پوره درناوي کلکه غوښتنه کوي چې :

  • د امریکا په متحده ایالاتو ، اروپایې ټولني ، ګاونډيانو او نورو اغیز لرونکو هېوادونو زور واچوي چې له ټولو معقولو لارو چارو څخه په استفاده د افغانستان جګړي ته د پاي ټکی کیږدي .
  •  تپل شوي جګړه په افغانانو نښتې نو ځکه سوله به هم هېوادوال کوي . هغه سوله چې جګړه زپلې وطنوال ، د هغوي مدني سیاسي ټولني او حکومت په کې د یو عمده لورې په توګه شریک او ونه پوښتل شي با عزته سوله نه ده . وړاندیز کوو چې له دې وروسته د سولي په هره هڅه کې لمړی د افغانستان د خلکو ، مدني سیاسي ټولنو او حکومت رایه واخستل شي او بیا د وسله والو مخالفینو او د هغوي له ملاتړو سره د سولي بهیر پيل شي .
  • اجازه ورنه کړل شي چې ګاونډيان او ځينې زبر ځواکونه د افغانستان له سولي په سؤ استفادي ، افغانان په خپلو کې یو پر بل بې باوره کړي ، ملي يووالی لا نور زیانمن کاندي ، له زوره لویدلي زور واکان او جنګسالاران په واک کې د ورګډولو په موخه په شا وټپوي او د روان ناورین ابعاد تر دې زیات وغزوي .
  • د حکومت هغه برخه چې د مشورتې لوي جرګې مشورو پلې کولو ته ژمنه ده او هر وخت یې د باعزته سولي په تطبیق ټينګار کړی ، فرصت لري چې اوس د قطر خبرو د ځنډيدو نه وروسته ژر تر ژره د سولي بهیر په هغه نظریه او میکانیزم مشخص کار وکړي چې د هغې په پایله کې د افغانانو په قسمت کې د باعزته سولي د راتلو چانس زیاتیږي .
  • حکومت ، هېوادنیو مدني سیاسي ټولنو ، ځانګړیو شخصیتونو او خلکو ته په کار دي چې د بیلا بیلو لارو چارو د کارولو په ترځ کې د افغانستان د سولي د سالمي سمت نیونې په موخه ، د ټولو هغو ناوړه فعالیتونو ، پلانونو او هلو ځلو په وړاندې يو موټی ودریږي چې د سولي په نوم هېواد او خلکو ته د غلامۍ لومه ږدي ، په ډير مهارت د هېواد سلامت ریژوي ، سیمه د یو داسې تاریخې ملت څخه بې برخې کوي چې ټوله هستې یې د پردیو د جغ ایسته غورځولو په هدف په خپل ورغوي کې نیولي او د یو لړ جدي تیروتنو تر څنګ یې بې ساري تاریخي اتلولۍ کړي دي .

د افغانستان د ترقۍ ملي ګوند د هېوادنې پياوړي موقف په درلودلو سره ، نه شي منلی چې د تیرې پيړۍ د نویمو کلونو په څير د سولي په نامه لاسته راغلې ارزښتونه یو ځلې بیا وبایلل شي . همدارنګه ګوند نه غواړي سوله د واک د ویش په موخه وشي . هغه سوله چې موږ یې غواړو باید د وینې بهېدل ودروي او د افغان زمین د سوځېدو داستان ته د تل له پاره د پاي ټکی کیږدي . د وسله والو مخالفینو په شمول ټول افغانان په کې ځانونه وګوري . په سوله کې زور واک ، جنګسالار او د سیمې حریصو کړیو ته د بیا امید بښلو فورمول زموږ د ګوند د نظریاتې اساس سره اړخ نه لګوي . له دې کبله ګوند او د هغې غړي به په ټول قوت د یوي داسې افغاني سولي د تامین له پاره مبارزه کوي چې د جګړي ټغر ټول ګړي او ملک د دایمې ثبات خاوند شي .

عبدالحی مالک    د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند ریس