خبرونه

  سیاسي تګلاره د هیواد  سیاسی  حالاتو  ته  لنډه کتنه

که د سولې د خبرو بهیر وڅارو، نو څرګندیږي چه دوه سوالونه د مذاکرو اساسي مضمون  جوړوي: ‎۱- په سیمه کې د امریکې او ناټو سیاسي ـ نظامي حضور. ۲- په سوله کې د ګاونډیو او د سیمې زبرځواکونو ځان ځاني ګټې. امریکا: څرګنده ده ، چه په ۲۰۰۱ کال کې امريکا او ناټو ...

Read More

د افغانستان د ملی پرمختګ ګوند د دارالانشاء اعلاميه

د ۲۰۱۹کال د فبروری ۴ نيته کابل – افغانستان د پاکستان اوياکلن مليتاريستی استبداد د خپلو بې شمېره جنايتونو په لړ کې پرون د آزادۍ او انسانی حقوقود لارې يو بل اتل مبارز د پښتون ژغورنې د غورځنګ نامداره او وتلی غړی ابراهیم آرمان لوڼي د خپلو نا ځوانمردانه بريدونو بلهاري کړ ...

Read More

Afghanistan's National Progress Party Proposals Regarding Restoration of Peace in Afghanistan

Kabul-Afghanistan 02-12-2018 Fellow citizens , party leadership & members are aware of cross-sectional form and short times peace and democracy , because of the impose wars on Afghanistan , In the course of history , the cause of postponement of the reconstruction and restoration of democracy in our society related to engagement of ...

Read More

د افغانستان د ملي پرمختګ ګوند د دارالانشا اعلامیه

کابل- د ۱۳۹۷ م د زمري ۲۴ مه د افغانستان د پرمختګ ملي ګوند دارالانشا په غزنې ولایت او د هغې مرکز باندي چې یو وخت د هېواد ویاړلي پلازمینه او د اسلامي تمدن یو سمسور مرکز وو او په دې وروستیو کې د طالبانو تر پردي لاندي ، د پنجابیانو ، چچنیانو ، عربانو ...

Read More

مرامنامۀ حزب ملی ترقی افغانستان

مقدمه: قریب چندین دهه است که بحران ناشی از رقابت های دوران جنگ سرد، سیاست های نفوذی برخی کشورهای همسایه و منطقه، اشتباهات، خطا ها و کجروی گروههای سیاسی شامل بحران در تبانی با کشورهای همجواروتصامیم یکجانبه وناقص بن برسرنوشت تشکیل دولت افغانستان از مردم ما قربانی میگیرد. این بحران باوجود ...

Read More

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند د دارالانشأ اعلامیه

کابل – افغانستان

د ۱۳۹۸ م د وږې ( . ) مه

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند د هېواد دسولي له هغه بهیر څخه چې نږدې ۹ میاشتې پيل شوی دی ملاتړ کړی او دسولي د وړاندیزونو یوه ټولګه یې هم چې د ګوند نظر څرګندوي ، هېوادوالو او نړیوالو ته وړاندي کړي . ګوند تل د نیابتې جګړي ، بهرنۍ مداخلې او د افغانانو په استازولۍ د ګاونډيو او نورو هېوادونو د رول لوبونې په برخه کې کلک مخالفت کړی .

د ملي ترقۍ ګوند له نظره څه د پاسه څلور لسیزې جګړه د افغانستان په ځمکه ادامه لري او اصلي قربانیان یې هم افغانان دي . له دې امله که د جګړي د بندیدو په موخه هر نوښت او خوځښت رامنځ ته کیږي جنګ زپلې هېوادوال یې باید کوربه توب وکړي ، نه کوم بل هېواد او یا نهاد !

د سولي روان بهیر چې د امریکایې مشرتابه په غوښتنه ځنډيدلی ، له لمړۍ ورځې ناسمه تګلاره خپله کړي وه ، يانې د افغانستان خلکو ، مدني سیاسي ټولنو او حکومت ته په کې ځاي نه ؤ ورکړل شوی ، د خلکو هغو نظریو ته درناوی ونه شو ، کوم چې د مشورتې لوي جرګې د معتبرې مرجع د سټيج څخه له حکومت او نړیوالو سره شریکې شوي وي .

ګوند په خپلو څو اعلامیو کې د سولي بهیر ناسمیو ته ګوته نیغه کړه ، چې ګواکې ګاونډيان د افغانانو په سوله کې خپلې موخې لټوي او سوله ویشي ، طالب او امریکا د شخړي ټولې او عمده خواوي نه دي ، حکومت ، خلک او افغان روڼ اندي کنج ته ټيل وهل کیږي ، د انتخابې او مشروع واکمنۍ پر ځاي موقتې میکانیزمونو رامنځ ته کېدو ته ترجیح ورکول کیږي ، هیڅ خوا د جګړي د بیا نښلولو او تودولو د مخنیوي تضمین نه ورکوي او نور ! خو د سولي بهیر نامشروع مرکچیانو په دې ټولو ناسمیو رابرسیره کولو غوږونه کاڼه کړل .

د سولي بهیر کې هڅه وشوه د نړۍ د ډيرې بې نرخه او ورستې جګړي ، چې زیان لېدونکې یې بې دفاع هېوادوال دي ، بریدګر او مخته بیونکې یوه مهمه خوا ، سیاسي خوځښت او امارتې مالکان تعریف کړي او د افغانستان د خلکو په زړونو کې ورته د اوسنیو ستونزو څخه د نجات د یو ډاډمن بدیل تمه راوټوکوي . خو وروستیو پيښو ثابته کړه چې د بل په اشاره د لوبیدونکو جګړه مارو او د هغوي بهرنې ملاتړو څخه ،  د بریدونو د بندولو او سولي ته د صادق پاتې کېدلو غوښتنه ، د تړلو دروازو تر شا د شخړي د اصلي خواؤ د نه شتون په صورت کې معامله ، د یخ پر سر لیکل دي او بس .

افغانان اوس هغه سوله نه غواړي چې د تیر په څير یې په بدل کې ټول ارزښتونه ضایع شي ، واکمنان یې د معاصر نړۍ لید څخه بې برخې وي ، په ملي مقیاس او د نړیوالو اړیکو په ټينګولوکې د مدنې اړتیا پر ځاي په ناپيژانده ایدیولوژيکو چلندونو تکیه ولګوي او د خپل هېواد د ملي ګټو د خوندي ساتلو پر ځاي د اجنبې ګټو خوندي کولو ته ژمنتیا ولري .

له دې کبله د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند ، يو وارې بیا د تیرو وړاندیزونو په تعقیب له نړیوالي ټولني ، د ملګرو ملتونو له سازمان ، له خیر غوښتونکې بشریت څخه په پوره درناوي کلکه غوښتنه کوي چې :

  • د امریکا په متحده ایالاتو ، اروپایې ټولني ، ګاونډيانو او نورو اغیز لرونکو هېوادونو زور واچوي چې له ټولو معقولو لارو چارو څخه په استفاده د افغانستان جګړي ته د پاي ټکی کیږدي .
  •  تپل شوي جګړه په افغانانو نښتې نو ځکه سوله به هم هېوادوال کوي . هغه سوله چې جګړه زپلې وطنوال ، د هغوي مدني سیاسي ټولني او حکومت په کې د یو عمده لورې په توګه شریک او ونه پوښتل شي با عزته سوله نه ده . وړاندیز کوو چې له دې وروسته د سولي په هره هڅه کې لمړی د افغانستان د خلکو ، مدني سیاسي ټولنو او حکومت رایه واخستل شي او بیا د وسله والو مخالفینو او د هغوي له ملاتړو سره د سولي بهیر پيل شي .
  • اجازه ورنه کړل شي چې ګاونډيان او ځينې زبر ځواکونه د افغانستان له سولي په سؤ استفادي ، افغانان په خپلو کې یو پر بل بې باوره کړي ، ملي يووالی لا نور زیانمن کاندي ، له زوره لویدلي زور واکان او جنګسالاران په واک کې د ورګډولو په موخه په شا وټپوي او د روان ناورین ابعاد تر دې زیات وغزوي .
  • د حکومت هغه برخه چې د مشورتې لوي جرګې مشورو پلې کولو ته ژمنه ده او هر وخت یې د باعزته سولي په تطبیق ټينګار کړی ، فرصت لري چې اوس د قطر خبرو د ځنډيدو نه وروسته ژر تر ژره د سولي بهیر په هغه نظریه او میکانیزم مشخص کار وکړي چې د هغې په پایله کې د افغانانو په قسمت کې د باعزته سولي د راتلو چانس زیاتیږي .
  • حکومت ، هېوادنیو مدني سیاسي ټولنو ، ځانګړیو شخصیتونو او خلکو ته په کار دي چې د بیلا بیلو لارو چارو د کارولو په ترځ کې د افغانستان د سولي د سالمي سمت نیونې په موخه ، د ټولو هغو ناوړه فعالیتونو ، پلانونو او هلو ځلو په وړاندې يو موټی ودریږي چې د سولي په نوم هېواد او خلکو ته د غلامۍ لومه ږدي ، په ډير مهارت د هېواد سلامت ریژوي ، سیمه د یو داسې تاریخې ملت څخه بې برخې کوي چې ټوله هستې یې د پردیو د جغ ایسته غورځولو په هدف په خپل ورغوي کې نیولي او د یو لړ جدي تیروتنو تر څنګ یې بې ساري تاریخي اتلولۍ کړي دي .

د افغانستان د ترقۍ ملي ګوند د هېوادنې پياوړي موقف په درلودلو سره ، نه شي منلی چې د تیرې پيړۍ د نویمو کلونو په څير د سولي په نامه لاسته راغلې ارزښتونه یو ځلې بیا وبایلل شي . همدارنګه ګوند نه غواړي سوله د واک د ویش په موخه وشي . هغه سوله چې موږ یې غواړو باید د وینې بهېدل ودروي او د افغان زمین د سوځېدو داستان ته د تل له پاره د پاي ټکی کیږدي . د وسله والو مخالفینو په شمول ټول افغانان په کې ځانونه وګوري . په سوله کې زور واک ، جنګسالار او د سیمې حریصو کړیو ته د بیا امید بښلو فورمول زموږ د ګوند د نظریاتې اساس سره اړخ نه لګوي . له دې کبله ګوند او د هغې غړي به په ټول قوت د یوي داسې افغاني سولي د تامین له پاره مبارزه کوي چې د جګړي ټغر ټول ګړي او ملک د دایمې ثبات خاوند شي .

عبدالحی مالک    د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند ریس

د بـــلــوچــســتــان د ازادۍ او بــشـري حقونو د مبارزينو سره د پــيــوســـــــتون ســـيــمــيــنار او مظاهره :

د بـــلــوچــســتــان د ازادۍ او بــشـري حقونو د مبارزينو سره د پــيــوســـــــتون ســـيــمــيــنار او مظاهره :
لــيــکـنـه : اميرګران
نــيـــټـــه : ۲۵ او ۲۶ اګـسـت ، ۲۰۱۹ م
د جرمني د فرانکفورت په ښار کي په ۲۵ د اګست ، د بلوچ ريپبليکن پارټي لخوا د ۸۰ کلن سپين ږيري مشر نواب اکبربګتي د شهادت د ۱۳تلين په مناسبت سيمينار ترتيب شوي وو ، چي د ګڼ شمير بلوڅانو ، پښتنو ، سينديانو ترڅنګ ماته هم بلنه راکړه شوي وه ، په سيمينار کي د بلوچ مبارزينو او بشري حقونو د فعالينو د ويناوو په جريان کي د انترنيتي اړيکي په مرسته له هند ، پاکستان ، فرانسي او سويس له هيوادو څخه هم ځينو سياسي او حقوقي فعالينو په بلوچستان کي د پاکستان د پوځي او د دوي د ډيت سکواد مليشو او مختلفو ډلګيو په اړوند ګټوري ويناوي وکړي ، ماته هم د ويناکولو دعوت راکړه شو چي لاندي ورته اشاره کيږي ، ديادولو وړ ده چي خبري په انګريزي او اردو ژبه کيدلي :
عزيزانو بلوڅو وروڼو او محترمو ميلمنو ، خوښحاله يم چي زه هم د بلوڅو د دروند او سپين ږيري رهبر نواب اکبربګتي د شهادت د ۱۳تلين د سيمينار ګډون کوونکي او وينا وال يم ، اجازه راکړئ د بلوڅانو د ازادي بخښونکي مبارزو ، قربانيو او اتلوليو په اړوند خپله وينا په لاندي ډول واوروم ،
تــاريخي شاليد Historical Background :
بلوچستان د تاريخ په اوږدو کي هميشه د بهرني او کورني ښکيلاکګرو او استثماري ځواکونو د پاملرني وړ ګرځيدلي دغه سيمه د خپلو طبيعي زيرمو ، معدنياتو ، سمندري بندرونو له کبله د استعماري ځواکونو د مداخلو مرکز او د توجه وړ وه او اوس هم دي ، هغه مهال چي سکندراعظم په ايران باندي د واکمنۍ چلولو په نيت د مکراڼ په ساحلي سيمو لکه ګــوادر ، پــسـني او اورمــړه په بندرونو حمله وکړه د بــلــوچو قبيلي چي په دغو بندرونو کي ميښت ول ، خوله ماتوونکي ځواب ورکړ ، په ۱۶ ميلادي پيړۍ کي هم پرتگاليانو د بلوچستان د ساحلي او بندري سيمو د لاندي کولو خوبونه ليدل او پرله پسي جګړه ايز عمليات ئي کول چي په مقابل کي بلوچ قبايلو د ميرحمل خان بلوچ په مشرۍ هغوي ته سخته ماتي ورکړه او پرتگاليان په تيښته سيند ته وکوچيدل ،
په ۱۹م پيړۍ کي انګريزانو د Forward Policy فارورډ يا مخ ته تګ پاليسي په چوکاټ کي د بلوچستان په سمندري بندرونو او معدني زيرمو د تسلط په موخه په بلوچستان حمله وکړه او دا سيمي ئي ونيولي د انګريزي ښکيلاک او تسلط په ضد د خان اف قلات او ميرګهرام خان بلوچ په مشري د دغي سيمي ټول خلک په زړه ورتيا وجنګيدل او سرښندني ئي وکړي په پاي کي جګړه د بولان غرونو ته ورسيده ، ولي د انګريزي استعمار د دسيسو او سازشونو په نتيجه کي د بلوچستان يوه لويه سيمه ئي په ايران پوري وتړله ، د دويمي نړيوالي جګړي وروسته د انګريزانو د ډوبيدونکي امپراتورۍ لپاره دا ناشوني وه چي دوي دي خپلو استعماري پاليسيو ته په دغه سيمه کي دوام ورکړي او ياپه خپلو مستعمرو حکومت وکړي ، له ځکه د مجبوريت له مخي او د افغانانو او د هند د نيمي وچي د خلکو د ښکيلاک ضد مبارزو ، سرښندنو او اتلوليو په نتيجه کي ئي په ۱۱ د اګست ۱۹۴۷م لومړي بلوچستان ته ازادي ورکړه او وروسته ئي په ۱۴ د اګست ۱۹۴۷م کال د مذهبي ايديولوژۍ په اساس په مصنوعي توګه پاکستان جوړ کړ او هم په ۱۵د اګست ۱۹۴۷م هند هم ازادي ته ورسيد .
نورمحمد جمالي د بلوڅو يو هيوادپال ژورناليست د Readers Digest په مجله کي د ” آيا بلوچستان به يو بل مشرقي پاکستان شي ؟ ” ترعنوان لاندي ليکلي : څرنګه چي د هند د نيمي وچي له ويـــش څخه مخکي بلوچستان يو ځانګړي رياست وو له دي کبله برتانوي ښکيلاک د بلوچستان د خپلواکۍ اعلان د هند او پاکستان د ازادۍ له اعلان سره یوځاي نه کړ او بلوڅانو ته ئي دا واک او اختيار ورکړ چي يا ازاد او خودمختار ايالت پاتي شي او يا که وغواړي له پاکستان سره يو ځاي شي ، په بلوچستان کي ميراحمديارخان چي خان اف قلات وو د بلوچستان ايالت په ۲۷ د مارچ ۱۹۴۸م کال له پاکستان سره د يوي معاهدي له مخي ، چي په هغي کي دا ذکر ول چي بلوچستان به يوخپل اختياره ( خودمختاره ) رياست پاته کيږي ، ملحق کړ ، همدارنګه په معاهده کي دا هم تشريح شوي چي د پاکستان مرکزي حکومت به په بلوجستان کي يواځي په Revenue ياني په عايداتو به د مالياتو اداره کنټرول لري چي د نوموړي معاهدي څخه د پاکستان فدرالي حکومت تر دا نـــن پوري سرغړونه کوي ، د دغو بي عدالتيو او پوځي مداخلو په وړاندي د بلوچستان او پښتونخوا خلک مجبوريږي چي د پاکستان د مرکزي حکومت ، پوځ او استخباراتي شبکو په ضد راپورته شي او په وسله والو مبارزو لاس پوري او هم د خپلو طبيعي حقوقو د اعادي لپاره پاڅون وکړي
د پاکستان ديکتاتور پوځ د حالاتو او امنيتي وضعي د کنټرول په بهانه په ۱۹۴۸م کال په بلوچستان کي پوځي عمليات او مداخلت وکړ چي د بلوچستان امنيتي وضعيت ئي نور هم کړکيچن او پيچلي کړ ، د ولس کــرکه او نفرت ئي د پوځي او ملکي استبلشمنټ ( حاکمي طبقي ) په ضد راوپاراوو ، بيا په ۱۹۵۸م کال د ( په خپل سرفيلډمارشال
ايوب خان او بريدجنرال سکندرميرزا په واکمنۍ کي د دويم ځل لپاره په بلوچستان کي پوځي عمليات وشول او په بلوچو او پښتنو ئي سخت او غيرانساني ظلمونه وکړل ،
د يادولو وړ ده چي په بلوچستان کي د پوځ او استخباراتي ايجنسيو ، مليشو او د پوځ پراکسي ” ډيت سکواد ” لخوا تر دا مهال پنځه نظامي عمليات ياني په ( ۱۹۴۸ ، ۱۹۵۸ ، ۱۹۷۳ ، ۲۰۰۵ ) ميلادي کلونو کي په بي رحمانه توګه سر ته رسيدلي او پنځم نظامي عمليات تر دا مهاله دوام لري ، د پاکستان د پوځيانو ، استخباراتي شبکو ، مليشو لکه فرنټيرکانسټبلري  F.C ، سکاوټس او د د نظاميانو مذهبي ډلګۍ ( ډيت سکواد ) د عملياتو ، مداخلو ظلمونو او غيرانساني حالت په وړاندي د بلوچستان د خلکو مبارزي هم په زړه ورتوب او دوام داره توګه دوام لري ،
بايد زياته شي چي د ظلم ، ځورني او غيرانساني حالت په ضد حتي يو ۹۰کلن نواب ، بابو نوروزخان زرکزي زهري هم د مزاحمت لپاره راپورته شو او په قرآن ئي لاس کيښود او وئي ويل چي تر آخري سلګۍ به جنګيږي اوهم نظامي ديکتاتورانو ته ئي د کړکيچ د سوله ايز حل وړانديز د جرګي له لياري وکړ ولي پوځي او استخباراتي کړۍ په خپلو ژمنو ونه دريدل او په حيدراباد کي ئي لومړي د نواب نوروزخان د سترګو وړاندي د هغه ۷ زامن شکنجه او مړه کړل وروسته ئي پخپله نواب وواژه ، په اګست ، ۱۹۷۳م کال د ذوالفقارعلي بوټو د صدراعظمي په مهال د بلوچستان د روا او عادلانه مبارزو د ټـــکولو په پلمه ، بلوچان د خاين او غدار په نامه اعلان کړل او بيا ئي ډير ظالمانه نظامي عمليات وکړل چي په دغه عملياتو کي د لومړي ځل لپاره ايراني هيليکوپترونه ، جنګي طياري او ايراني پيلوټان استعمال سول چي د دغو ظالمانه عملياتو په نتيجه کي ډير خلک غرونو ته وختل او د بلوچستان امنيتي وضعه نوره هم لانجمنه او کړکيچنه شوه ،
همدارنګه په ۲۰۰۵م کال د ديرۂ بګتي د سوئي سدرن په سيمه کي د يوي ډاکتري چي شازيه نوميده او رسمي وظيفه ئي درلوده بي عزتي وشوه ، دغه غيراخلاقي عمل بلوچان په تيره بيا د بګتي قوم سخت په قهر او غصه کړل او د دولتي چارواکو ، مليشو ، او استخبارتي کړيو په ضد ئي قهراميزه او له غصي ډک غبرګون څرګند کړ ، د امنيتي ايجنسيو او لاريون کوونکو ترمنځ کړکيچ پراخ او د وسله والو نښتو تر پولي ورسيد ، امنيتي حالت دومره ترينګلي او وضعه کړکيچنه شوه چي نواب اکبربګتي د بلوڅانو ۸۰ کلن سپين ږيري چي ۶۰۰۰ خلک ورسره ول غرونو ته وختل ،
دغه ترينګلي وضعيت په اسلام اباد کي د پاکستان ديکتاتور جنرال پرويز مشرف او حاکم اشرافيت سخت وارخطا کړل او په بلوچستان کي ئي يو ځل بيا د پوځي عملياتو ( Military Action  ) لارښوونه وکړه ، په دغو عملياتو کي د پلي ، توپچي ، ځواکونو چي په ثقيله وسلو او وسايطو مجهز ول برخه واخيسته چي هوائي قواوو ئي هم ملاتړ کاوه
د عملياتو په پايله کي ګڼ شمير بي ګناه خلک د ۸۰ کلن نواب اکبر بګتي په ګډون چي په غرونو او غارونو کي ول مړه کړل چي وروسته په ۲۰۰۶م کي په ۲۶ د اګست د دوي مړي د دوي قوم ته وسپارل ،
د پاکستان د پوځيانو دا ډول ظالمانه او غيرانساني عمل بلوچ مبارزين او ولس نورهم په قهر او ولمسول او د ازادۍ
غوښتني احساسات او هوډ ئي لاپسي اوچت او پياوړي شو ،
د يادوني وړ ده چي وروسته له سيمينار څخه چي په ۲۵ د اګست ترتيب شوي وو ، په ۲۶ د اګست هم بلوچ مبارزينو او د بشري حقونو مدافعينو ، په داسي حال کي چي زما په ګډون ګڼ شمير پښتنو/ افغانانو ، د پ ټ ام غړو او سينديانو هم ورسره برخه اخيستي وه ، په فرانکفورت کي د پاکستان د قونسلګرۍ ترمخ لاريون وکړ او دپاکستان د نظامي واکمنو او استخباراتي شبکو په ضد ئي شعارونه ورکول ، قونسلګرۍ هم د حاکم اشرافيت په دستور يو تعداد ايجنټان د قونسلګرۍ په محوطه کي را ټول کړي ول او هغوي به د اخلال په منظور د بلوچ مبارزينو او د پښتون تحفظ موومنټ په ضد شعارونه ورکول

پامپیو ولې له طالبانو سره د سولې د توافق لاسلیک ته چندان لېوال نه دی؟


د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو
د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو

ټایمز مجله په خپل یوه ځانګړي راپور کې وایي چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پامپیو خپله د امریکا او طالبانو ترمنځ د سولې د توافقلیک لاسلیک ته چندان لېوال نه دی.

ټایمز مجلې دغه مطلب د ځينو امریکایي، افغان او اروپایي چارواکو له قوله چې نه یې غوښتل نومونه یې واخیستل شي، خپور کړی دی.

ټآیمز د باخبرو چارواکو له قوله وایي چې په دغه توافقلیک کې څو مهمې مسئلې ناحلې پاتې دي.

مجله لیکي، دغه توافقلیک په افغانستان کې له القاعدې سره د ترورېزم ضد امریکایي ځواکونو د مبارزې دوام، په کابل کې د غرب له ملاتړه د برخمن حکومت بقا او حتی په دغه هېواد کې د جنګ خاتمه نشي تضمینولی.

ټایمز د افغان چارواکو له قوله وایي چې پر دغه سند لاسلیک به د امریکا د یوه مشروع سیاسي بنسټ له خوا د طالبانو په رسمیت پېژندلو په معنا وي او دی نه غواړي چې دا کار وکړي.

د مجلې په لیکنه، د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په دې اړه له څه ویلو ډډه کړې ده.

د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد له طالب استازو سره په ۹ پړاوونو کې د سولې توافق وروستی کړی دی.

ښاغلي خليلزاد تېره سې شنبه ازادي راډيو ته وويل: له طالبانو سره په اصولو کې پر څلورو ټکو موافقه شوې چې په هغوى کې:

  • لومړی، د طالبانو تر کنټرول لاندې سیمو څخه باید د ترهګرو او افراطي ډلو له‌خوا امریکا او متحدینو ته‌يې خطر پېښ نه‌شي او که د بین‌الافغاني خبرو په پایله کې طالبان د حکومت برخه وګرځي، نو دا سیاست باید د ټول هېواد په کچه تعقیب شي.
  • دوهم، شرایطو ته په پام د امریکايي سرتېرو کمېدل او بالاخره وتل.
  • درېیم، د بین‌الافغاني خبرو پیل.
  • څلورم، بشپړ او دایمي اوربند دی.

ټایمز مجله لیکي چې ښایي دغه سند د خلیلزاد په امریت لاسلیک شي او یا هم دواړه خواوې یوازې د اعلامیې په خپرولو اکتفا وکړي.

تر شااوخوا ۱۰ میاشتو خبرو او نهه پړاوه مذاکراتو وروسته چې د اګسټ په ۳۱مه پای ته ورسېدل، ښاغلي خلیلزاد ویلي چې له طالبانو سره په اصولو کې یوه موافقه شوې چې څلور مهم مسایل چې له افغانستانه نورو هېوادونو ته د خطر د نه‌متوجې کېدو په اړه د طالبانو تضمین، په افغانستان کې د بهرنیو ځواکونو د شمېر کمېدل، د بین‌الافغاني خبرو پیل او په افغانستان کې اوربند د دې موافقې مهم ټکي دي.

د افغانستان د سولې لپاره د امریکا ځانګړي استازي تېره دوشنبه له ازادي راډیو سره په یوه ځانګړې مرکه کې وویل چې د افغانستان له ولسمشر محمد اشرف غني، اجرائیه رئیس عبدالله عبدالله او یو شمېر نورو سیاسي مشرانو سره یې ولیدل او له طالبانو سره د موافقې د مسودې جزئیات‌یې ورسره شریک کړل.

د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد
د افغان سولې لپاره د امریکا ځانګړی استازی زلمی خلیلزاد

نوموړي همداشان ویلي وو چې دا مسوده به د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ تر لاسلیک وروسته نهایي شي.

په همدې ورځ یعنې تېره دوشنبه د افغانستان د ولسمشر ویاند صدیق صدیقي هم خبریالانو ته ویلي وو چې د امریکا او طالبانو ترمنځ د هوکړې مسوده په دقیق ډول مطالعه او ارزول کېږي او وروسته به‌یې په اړه د کابل دریځ اعلان شي.

خو د ولسمشر ویاند بیا پرون د چهارشنبې په ورځ «۱۳۹۸ کال د وږې ۱۳مه» په خپله ټوېټرپاڼه لیکلي، لکه څنګه چې پخواني امریکايي مقامات او سناتوران له طالبانو سره د هوکړې په اړه اندېښنه لري، افغان حکومت هم په دې اړه اندېښمن دی.

Sediq Sediqqi

@SediqSediqqi

(3/3) همانگونه که مقام های پیشین و سناتوران امریکایی نگرانی هایی از پیامدهای این تفاهمنامه‌ دارند، حکومت افغانستان نیز نگران است و از همین رو، ما خواهان وضاحت در رابطه به این سند می باشیم تا خطرات و پیامد های ناگوار آن را با دقت كامل تحليل كرده و جلو خطرات را بگیریم.

98 people are talking about this

ښاغلی صدیقي ټینګار کوي چې افغان حکومت د دې هوکړې په اړه د زیاتو توضېحاتو غوښتونکی دی، ترڅو د ناوړه پایلو مخه ونیول شي.

صدیقي وايي، افغان حکومت د سولې په برخه کې د هر ډول پرمختګ چې په دې هېواد کې د جګړې د پای ته رسېدو لامل شي، ملاتړ کوي.

د افـــــغــانــســـتان دخــپــلواکۍ ســــلــم تــلين د مــلي هويت وياړلي نـــــښــه

لــيـکـنه : امـــــيرګران
دافغانستان د معاصرتاريخ په زړه کي هغه شيـبـې چي دغه هيواد دي د پرديو په مخامخ ولکه کي له خپل ملي هويت څخه بي برخي پاتي شوي وي ډيري او اوږدي نه دي خو د پردو په لاس جوړو شوو او ګمارل شوو واکمنيو عمر څه اوږد او زموږ د تاريخ يو دردوونکي تکرار ښـــيـي ، د نورو اقتصادي ، سياسي ، ټولنيزو او فرهنګي عواملو په څنګ کي همدي ترخه واقعيت زموږ د هيواد ملي تاريخي هويت او نړيوال اعتبار تل له پوښتني سره مخامخ کړيدي
له هغي زماني څخه چي انګريزي ښکيلاک خپل اروپائي سيالان د سمندرونو په زړه کي پسي واخيستل ، د زماني يکه تاز شو او په چل ول او زور ئي نيمه وچه لاندي کړه او له بل لوري تزاري روسيـي د تودو اوبو تل ته د رسيدو ليونۍ هڅي چټکي کړي او هم په سمندري ډغرو کي لويدلي فرانسي هم د هند د نيمي وچي شتمنيو ته د رسيدو په خاطر د روسيي له لاري ايران او افغانستان ته سترګي سري کړي نو پرخپل منځي ناروا او هويت وژوونکو کورنيو شخړو کي راښکيل افغاني شاهان او اميران نه زيات د وطن د ګټو بلکه د خپلو واکمنيو د پايښت په حساب د پردو لاس ته کيناستل ، همدي حالت هيواد سخت متضرر کړ ، له ختيځ ، لويديځ ، شمال او جنوب څخه ئي د تــن ټوټي وشکول سوي ، ملي تاريخي هويت ئي زيانمن او نړيوال اعتبار ئي له پوښتني سره مخامخ شو .
د شلمي پيړۍ پيل د ولسونو د ويښيدو ، د استعمار د زور زياتيو د راپرځيدو او د ملي هويت د راژوندي کيدو پيل وو
نور مستعمره شويو هيوادونو او ولسونو ته په سپکه کتل ، ځان فرهنګي او دغه ولسونه بي فرهنګه ښودل او په همدي دليل د ولسونو په شتمنيو خيټي اچول د راپاڅيدلو ولسونو د زغم وړ نه وو ، انګريزي استعمار د خپلي سياسي ، اقتصادي او پوځي برلاسۍ په وجــه د نيول شويو هيوادو د خلکو ملي غرور ته په کــمـه کتل ،
د ښکيلاکــګرو غرور ، برلاسي ، زورواکي او د ولسونو په شتمنيو خيټه اچول لا ښه په زور کي روان وو ، چي د شــرق په زړه کي افغان په ازادۍ مين ولسونه له استعمار سره د پوځي مقابلي له ښکاره کمزوريو سره سره د خپل ملي هويت ، ازادۍ او استقلال لپاره په ختيځ کي د ازادي غوښتونکو مبارزو مخکښ شول ، زموږ د ولسونو ملي اراده د دوي د وخت د مخکښ ځواک په اواز او خوځښت کي راڅرګنده شوه ، مشروطه غوښتونکو دا منلي وه چي د ازادۍ او خپلواکۍ اصلي خنډ مطلقيت دي له همدي امله وو چي په حـقـه په شرق کي افغانستان د خپلواکۍ د ګټلو پيل کوونکي بلل کيږي ، يوه پيړۍ ياني ســل کاله مخکي د افغانستان خلکو د هغه وخت يو لوي ښکيلاکــګر ځواک برتانيي ته ، د بي ساري سرښندنو او اتلوليو په نتيجه کي خپله خپلواکۍ ترلاسه کړه ،
امريکائي ليکوال لوئيس دوپري ( Louis Dupree ) د افغانستان ترنامه لاندي کتاب کي ليکلي چي : هغه وخت چي غازي امان الله خان د جوزا د مياشتي په ۶ نيټه ۱۲۹۸، هـ ل کال د عيدگاه په جومات کي خلکو ته په خطاب کي د انګريزي ښکيلاک په ضد د جنګ اعلان وکړ ، خلکو په جــګ او لړزوونکي اواز چيغي کړي ” يا مرګ يا استقلال ” همدارنګه کله چي د جنوري د مياشتي په شلمه ۱۹۱۹م کال اميرحبيب الله خان د لغمان په کله ګوش کي د نامعلومو کسانو لخوا ووژل سو نو امان الله خان په کابل کي د خپلي پاچاهۍ له اعلان سره سم له انګريزانو څخه د افغانستان خپلواکي اعلان کړه او د انګريزي ښکيلاکــګرو پرضد ئي په ټول هيواد کي د خپلواکۍ د غزا ډول وغږاوه غازي امان الله خان يو ځوان هيوادپال شخصيت وو چي د افغانستان د پرمختيا ، سمسورتيا او مدرنيزم لپاره ئي ډيري هلي ځلي وکړي خو له بده مرغه په دغه لار کي ورته يوه مکار دښمن کمين نيولي وو او هغه ئي وړاندي تګ ته پريــنــښود ، امان الله خان د خپل پلار د مړيني پر اوومه ورځ ملت ته په وينا کي داسي وويل :
” اي ملت معظم افغانستان ! من هنگام شهادت پدر وکالت سلطنت را درکابل داشتم و اکنون به اصالت ان بار سنگين امانت را مــتـوکلآ و مــعتــصـمـآ به عهده گرفتم وقتيکه ملت بزرگ من تاج شاهي را بر سر من نهاد ، من عهد بستم که بايستي دولت افغانستان مانند ساير قدرتهاي مستقل جهان ، در داخل کشور ازاد و مستقل باشد ، ملت افغانستان در داخل کشور ازادي کامل داشته و از هرگونه تجاوزو ظلمي محفوظ و مردم فقط بايد مطيع قانون باشند و بس ، کار اجباري و بيگار در تمام رشته ها ممنوع و ملغي است ، حکومت ما در افغانستان اصلاحاتي خواهد نمود که ملت و مملکت ما بتواند در بين ملل متمدن جهان جاي مناسب مقام خود را حاصل نمايد ، من در اجراات امور کشور مشورت را بحکم ( شاورهم في الامر رهبر ) قرار خواهم داد ، اي ملت عزيز و اي قوم با تميز در حفظ دين و دولت و ملت خود بيدار و در نگهباني وطن خويش هوشيار باشيد ، من از خداوند براي شما و اهل اسلام و کليه بني نوع انسان خير و سعادت ميخواهم ” ،
ښاغلي محمداکبر کرگر د غازي امان الله خان د وينا د پورتني پراگراف په اړوند ليکلي چي ( په واقعيت کي پورتنۍ وينا د غازي امان الله خان د اهدافو او پروگرامونو لنډه مانيفيستو ده ، يا د مدرنيزم په لور د هيواد د سمولو تـګـلاره ده ، نوموړي د دي وينا وروسته د يو لړ سترو کارونو په لړ کي غوښتل ، چي د هيواد په اقتصادي ، فرهنگي او سياسي څيره کي يو کيفي بدلون راولي ) ،
د يادولو وړ ده کله چي غازي امان الله خان له انګريزي ښکيلاک څخه د افغانستان خپلواکي اعلان کړه ، انګريزانو هيڅ غوږ پري و نه ګراوه ، نو ځکه دي ته اړ شو چي د انګريزانو په وړاندي د غزا او جنګ اعلان وکړي ، افغان ملت په ډير ليږ وخت کي انګريزانو ته ماتي ورکړه ، په دي وخت کي انګريزانو چالاکي وکړه او د خپلي شرمېدونکي ماتي د پټولو لپاره ئي د سولي خبري پيل کړي او په جګړه کي ښکيل افغاني غازيانو د لا نوري پرمختيا مخنيوي ئي وکړ ،
شنونکي او ځني تاريخ پوهان په دي نظر دي چي افغانستان هيڅکله هم مطلقــآ د چا مستعمره سوي نه دي ، بلکه په هر اشغال کي ئي يواځي بهرنۍ چاري محدودي يا په بشپړ توګه تري اخيستل سوي دي ، حال دا چي کورنۍ چاري ئي تل په خپل ” مشروط ” واک کي پاتي شوي دي ، د تاريخ په اوږدو کي افغان ولس تل د ښکيلاکــګرو او پردي يرغل په ضد سرښندونکي او کلک مقاومت کړئ او يرغلګر ئي هرځل د سترو تلفاتو او شديدو سرخوږيو سره مخامخ کړي دي ، د برتانوي هند مرستيال واکمن لارډ لارنــس Lord Lawrence حق په جانب وو چي ليکلي ئي دي ( افغانان به فقر ، لوږه او حتي له خطره ډک ژوند وګالي خو د پرديو تر واک لاندي راتلل هيڅکله هم نه زغمي ) همدا علت دي چي افغانان د ملي مبارزينو په نوم په تش لاس خو د افغاني هوډ او ټينګ يووالي سره د انګريز پراخي امپراتورۍ په مقابل کي چي په ډيرو عصري وسلو ، قوي وسله والو ځواکونو چي پراخ مادي امکانات ئي درلودل او تقريبآ ټوله نړۍ ئي ترخپل استعماري ولکي لاندي راوستي وه وجنګيدل او په چړو ، تورو او چقمق ټوپکونو ئي دغي ځواکمني اردو ته شرموونکي ماتي ورکړه ، چي په پايله کي ئي د غازي امان الله خان په مشرۍ په 19 د اګست ،1919 م کال چي د اسد د مياشتي له ۲۸ نيټي ، ۱۲۹۸ هـ ل کال سره برابره ده خپلواکي تر لاسه کړه او انګريز امپريل واکمنو په رسميت وپيژاند ،
وروسته له دي چي اماني غورځنګ د افغانانو د ملي يووالي پربنسټ سياسي خپلواکي تر لاسه کړه ، د مشروطيت د مبارزينو هيلي ئي عملي او په هيواد کي د نوي تمدن او پرمختګ د رامنځ ته کولو په لاره کي لازم ګامونه اوچت کړل چي ځينو ته ئي په لنډه توګه لاندي اشاره کيږي :
د امان الله خان په مشرۍ حکومت وروسته له دي چي د برتانوي هندي دولت سره ئي حسابونه تصفيه کړل نو د ملت له غوښتنو سره سم د هيواد په داخل کي يو لړ هغو ټولنيزو ، اقتصادي ، فرهنګي او سياسي بدلونونو او ريفورمونو ته اقدام وکړ کوم چي له پخوا هم د امان الله خان او هم د ” جوانان افغان ” او د ( دواړو مشروطيت غوښتونکو غورځنګونو ) او ټول ملت غوښتنه وه ، د دغو بدلونو تر ټولو ارزښتناکه بيلګه د اساسي قانون يا د افغانستان د دولت د اساسي نظامنامي جوړول وو چي په ۱۳۰۱ هـ ل کال د جلال اباد په لويه جرګه کي تصويب سو ،
د هيواد د فرهنګ د غوړيدا او ودي په لړ کي د امان الله خان لومړي ګام د امان افغان خپرول وو چي لومړۍ ګڼه ئي د ۱۹۱۹ م کال د اپريل د مياشتي پر ۱۲ نيټه د عبدالهادي پريشان داوي په مديريت خپره شوه چي د خلکو د ذهنونو په روښانولو کي پوره ونډه واخيسته او هيوادوالو ته ئي د وطن د پرمختيا او مدرنيتي ته د اوښتون لوري په ګوته کړ ، همدارنګه په لسګونو نوري جريدي اومجلي خپري شوي او په هر ولايت کي يوي جريدي خپروني کولي ، همدا وخت د ښـــځــو لپاره يوه نشريه د ارشادالنسوان په نامه هم خپريده ،
په اقتصادي برخه کي ئي د صنايعو انکشاف او ودي ته پوره پام وکړ او په باندني تجارت کي افغاني پيداوارو د نړۍ مارکيټونو ته لاره ومونده ، په ساختماني او عمراني برخه کي نوي ښارونه جوړ شول او د کابل ښار له پخوا څخه څو واره پراخ او پــلــن سو ، د ولايتونو تر منځ لاري او سړکونه جوړ او د لارو په اوږدو کي د مساپرو د هوسائي لپاره هوټـــلونه په کار ولويدل ، همدارنګه غازي امان الله خان زده کوونکي د لوړو زده کړو لپاره بهرنيو هيوادو ته په دي موخه واستول چي د هيواد په بشپړه ابادۍ او سمسورتيا کي برخه واخلي ، خو له بده مرغه ، ځينو د شر او فساد کړيو د پاچا امان الله خان دغو ټولو ښو کارونو او مترقي پروگرامونو ته بل نوم او عنوان ورکړ چي له ” ګوډملا تر ړوند ملا ” بيا تر ملاصبور او پدرام پوري د خارجي استخباراتي کړيو په مرسته او لمسون د غازي امان الله او د هغه د حکومت د راپرځيدلو او له منځه وړلو څخه له هيڅ ډول توطئو او دسيسو څخه صرف نظر نه دي کړي ،
د دي څخه څوک انکار نه شي کولاي چي ډګروال T.E.Lawrence توماس ايډورډ لارنس چي په لارنس اف عربيه شهرت لري د پيرکرم شاه په نامه قبايلو ته راغئ او خپل ايجنټ ملامنهاج الدين ته ئي وظيفه ورکړه چي په اميرامان الله خان پسي د کـــــفـــر اتهام وتړي ، پاکستاني مشهور ليکوال حامد مير ، په ۸ د اگست ، ۲۰۱۹ م کال د جنګ د اردو اخبار په سرمقاله کي د توماس لارنس د توطئو او دسيسو په اړوند داسي ليکلي :
د حامدمير د مقالي عنوان دي ” آنسوؤ ســے هوشيار ) ياني د اوښکو مراقب اوسئ ( ترجمه ، په ۱۹۳۳م کي د شيخ محمدعبدالله له اکبرجهان نامي ښځي سره واده وشو ، اکبرجهان د لارنس اف عربيه پخوانۍ ميرمن وه ، او پلار ئي په لاهور او سرينګر کي د نيدوز په نامه هوټلونه لرل او لارنس به اکثرآ په دغه هوټل کي وو او له دغه هوټل څخه به ئي د کرم شاه په نوم په افغانستان کي د اميرامان الله خان د حکومت په ضد توطئي جوړولي ) د نيدوز هوټل اوس په لاهور کي د اواري هوټل په نوم ياديږي .
په پاي کي ، له دي څرګند واقعيت څخه څوک سترګي نه شي پټولي چي په افغانستان کي د ترقۍ ، تمدن او روڼتيا کلمي د غازي امان الله خان له نامه سره تړلي دي .
دافغانستان د خپلواکۍ سلم تلين ټولو محترمو او جګړي ځپلو افغانانو ته مبارکي وايم ، هيله ده موږ له بــلــواکي حالت څخه ووځو او بشپړه خپلواکي تر لاسه کړو ،
د توجه وړ : د پورتنۍ مقالي د ليکلو لپاره لاندي مأخذونه مطالعه سوي :
ــ د پاکستان د جنګ اردو اخبار
ــ د لارنس اف عربيه کتاب سيبن پيلرز اف ويزډم ياني د عقل ۷ ستني
ــ د ګوربت مجله

Ingen fotobeskrivning tillgänglig.
Bilden kan innehålla: 1 person, står
Bilden kan innehålla: himmel, träd och utomhus

دافغانستان د ملي ترقۍ ګوند د دارالانشأ اعلامیه

کابل – افغانستان

د ۱۳۹۸ م کال د زمرې مه

د افغانستان د خپلواکۍ د بیرته تر لاسه کولو د ۱۰۰ مې کالیزې د لمانځلو په هکله :

د افغانستان د ملي ترقۍ ګوند دارالانشأ ، د هېواد د استقلال د بیرته تر لاسه کولو د پرتمین جشن په ویاړ ، د هېواد دننه اوبهر افغانانو ته تودې مبارکۍ وړاندي کوي . له خداي ج غواړي چې وطنوال په پوره میړانه تر لاسه شوي ازادي په سیاسي او اقتصادي او فرهنګي برخو کې نوره هم پياوړي کړي چې د نیابتې جګړو اوسنی کرغیړن بستر د افغانستان له پاکې خاوري د تل له پاره ټول شي .
افغانستان لمړنی اسیایې هېوادؤ چې د بریتانیا د استعمار جغ یې له اوږو وغورځاوه او په سیمه او نړۍ کې یې دخپلواکۍ غوښتونکې غورځنګ په پيل او پياوړتیا کې خپله تاریخ جوړونکې ونډه واخسته .
تاریخ پوهان وایې چې د افغانستان ازادې په لنډمهالې توګه کله د ګواښ سره مخامخ او کله هم عصب شوي ، خو د افغانانو خپلواکې هیڅ کله هم له منځه نه ده تللې !
پورتنې حقیقت ته په کتلو ، یونانې ، عرب ، مغل ، چنګیز ، انګریزي ، روسې او پاکستاني یرغلګرو د افغانانو په خاوره غاښ ماتوونکې ماتې خوړلي او شرمېدلې تللې دي .
د امریکا متحده ایالات او ناټو هم ، چې د ځينو تړونونو پر بنسټ افغانستان ته د کمک تر عنوان راغلې او یو لړ مرستې یې کړي ، خداي مه کړه که په افغانانو د خپلي خوښې واکمنۍ وتپې ، لیرې نه ده چې د ماتې خوړلو تیرې کوونکو فهرست ته به د خپل نوم په اضافه کولو ، ستره تیروتنه وکړي او د معاصرې دموکراسۍ په تندې به یو بل داغ پریږدې .
خپلواکې د افغانانو د فطرت او روح غوره برخه جوړوي ، چې له دې سپيڅلې جوهر څخه د یو شمیر دوښمنانو د سؤ استفادي په اثر ، ځينې ساده زړې هېوادوال د وطنپالونکو او دموکراتیکو غورځنګونو او واکمنیو په وړاندې جګړو او ښورښونو ته هڅول شوي چې بیلګه یې د امانې نهضت او غازې امان الله خان په وړاندي ، د انګریزانو او د هغوي د تالې څټو پيرانو اړو دوړ اچونې یادولی شو .
غازې امان الله خان چې یو ازادې خوښوونکی او ترقې غوښتونکی افغان واکمن ؤ ، غوښتل چې د افغانستان سیاسي خپلواکې د اقتصادي فرهنګي مهمو بدلونونو په راوستلو سره پياوړي کړي او هېواد د پردیو له تړلتیا داسې راوباسې چې په خپل ځان بسیا او د ریښتونې ازادۍ ، ملي واکمنۍ او ځمکنۍ بشپړتیا خاوند پاتې شي .
د امانې نهضت له ناکامۍ وروسته ، د افغانستان د دموکراسۍ لسیزې څخه د راوتلې سیاسي وطنپالونکې دموکراتیک غورځنګ او د هغې له اغیزې د رامنځته شوي واکمنیو د یو لړ تیروتنو او بهرنۍ مداخلې له امله یو وارې بیا روسانو ته په افغانستان باندي د یرغل کولو ، امریکا ، سیمه ایز او نړیوال متحدینو ته یې د افغانستان په وړاندي د جهادي ښورښونو د سازمانولو او په ټوله کې د نړیوالو دوه سیاسي سیستمونو ، سوسیالیزم او کاپيتالیزم تر منځ د پوځي سیالۍ کولو له پاره زموږ د هېواد په مځکه د سیالۍ ډګر د پرانستل کېدو ، بهانه په لاس ورغله .
د دغې ناوړه سیالۍ په ترځ کې د مجاهد ، طالب ، داعش ، القاعده او نورې استخباراتې پروژي د افغانستان قلمرو او شاوخوا سیمو کې ازمایښت ته وړاندي شوي چې افغانانو ته یې ستر مادي او معنوي نه جبران کېدونکې تاوانونه واړول .
اوس چې د سیپتامبر د ۱۱ مې خونړۍ پيښې وروسته ، افغان روڼ اندو او د هېواد وطنپالونکې قشر یو ځلې بیا تومنه اخستې ، دموکراتیک وطنپالونکې ګوندونه او مدنې ټولني د سیاسي مدني تشکل د پخوالې پر خوا درومې ، د دې امکان پيدا شوی چې بیا به د امانې نهضت او د دموکراسۍ لسیزې د غورځنګ ماتې نه تکراریږي او افغانستان به د دموکراسۍ په داسې لور درومې چیرې چې هلته د امانې نهضت د چپتر پاتې برخې بشپړیږي .
د افغانستان د ملي ګوند دارالانشأ د ازادۍ تیر سل کلونه له خوښيو او غمونو ډک بولې . یانې که پنځوس کاله افغانانو په سوله کې تیر کړي ، خو نیمه پيړۍ یې په تپل شوي نیابتې جګړو کې ضایع کړي ده . هېوادوالو هیڅکله هم جګړه نه ده غوښتې ، اما د پاکستان په څير ګاونډيانو او ځينو نړیوالو زبرځواکونو دخپلو موخو په خاطر د جګړي اور ته ټيله کړي دي . افغانان چې له یوې خوا د خپلواکۍ سلمه کلیزه لمانځې ، له بلې خوا حق لري له خیر خوا بشریت تپوس وکړي چې ولي په اوږدو جګړو کې پر له پسې دوي بوخت ساتل کیږي او پړه بیرته د هېوادوالو په وروسته پاتیوالې اچول کیږي ؟
د ګوند دارالانشأ د هېواد د ازادۍ سلمه کلیزه په دې هم مهمه بولې چې د یو شمیر نورو غوره پرمختګونو تر څنګ ، د کلیزې په درشل کې ، له روانې کرغیړنې جګړي څخه د خلکو د خلاصون په موخه وطن ته د سولي د راوستلو هلو ځلو زور اخستی . ځکه زموږ ګوند تل له هر هغه حرکت څخه ملاتړ کړی چې د سولي په راتګ کې له افغانانو سره مرسته وکړي ، په همدې موخه د سولي د وړاندیزونو یوه ټولګه د ګوند د دارالانشأ له خوا تصویب او رسنیو ته لیږل شوي او په کې څرګند شوي چې خلک د کوم ډول سولي غوښتونکې دي .
موږ چې د ازادۍ د سلمې کلیزې جشن لمانځو ، هېوادوالو ته د داسې سولي غوښتونکې یو چې وینه بهېدل بیخې بند ، سیاسي ، اقتصادي او فرهنګي ازادې ټينګه او د افغاني اسلامي ارزښتونو جوهر خوندي کړي او د متمدن ژوندانه ټول هغه نورمونه چې له افغاني اصیلو دودونو سره اړخ لګوي وساتې . هر ډول ترهګرۍ ، مافیایې فعالیتونو ، د زورواکانو او جنګسالارانو زور زیاتیو ، قومي مذهبي او ژبنیو توپيرونو ته د پاي ټکی کیږدي .
هغه سوله چې د څه د پاسه یوي نیمې لسیزي مادي او معنوي تر لاسه شوي ارزښتونه ، په تیره بیا د خلکو مدني او ښارونډي حقوق ، د وسله والو او امنیتي ځواکونو لا پياوړتیا چې د هېواد د ازادۍ ، ملي واکمنۍ او ځمکنۍ بشپړتیا ضامن دی ، خوندي کړي .
ګوند ، سولي ته د رسېدو په برخه کې د محمد اشرف غنې په مشرۍ د حکومت او همدارنګه ولسمشریزو ټاکنو ته د نوماند دولت ساز ټيم موقف تایدوي او دا یو وطنپالونکی موقف بولې . له دې کبله د افغانستان په مرکز او محلاتو کې د دولت ساز ټاکنیز ټيم په تبلیغاتې کمپاین او له هغې وروسته په ټاکنو کې د نوموړې ټيم په ګټه فعال ګډون کوي .
هېواد ، خلک ، ازادي او سوله یو له بل سره تړلي دي . ګوند هڅه کوي چې د تیرو سلو کلونو د سیاسي ازادې بښونکو مبارزو رسالت د هغې د بریاؤ او تیروتنو په برجسته کولو سره راتلونکې نسل ته په پوره امانت دارۍ ور انتقال کړي .
د ګوند دارالانشأ په داسې حال کې چې هېوادوالو ته د خپلواکۍ د بیرته تر لاسه کولو د جشن مبارکې وړاندي کوي ، په ټولو ګوندي شوراګانو او غړو غږ کوي چې د راز راز نوښتګره ګټورو فعالیتونو په پلانولو سره په مرکز او محلاتو کې د سلمي کلیزې د خوښيو په لا شانداره کولو کې برخه واخلې . همدارنګه د ګوندي غړو تر څنګ د هېواد د ټولو وطنپالونکو او دموکراتیکو سیاسي او مدني نهادونو څخه غوښتنه کوي چې د افغانستان د خپلواکۍ په اهمیت د پوهیدلې نسل د روزنې او لویونې په برخه کې وطنې دندې سرته ورسوي .

د هېواد د خپلواکۍ جشن ۱۰۰ مه کلیزه مبارک !

عبدالحی مالک د افغانستان د ملي ترقی ګوند ریس